Vlaams Energiebedrijf: dé slimme netbeheerder

In het Vlaams regeerakkoord van juli 2009 werden de ambitieuze plannen uit de doeken gedaan van een zogenaamd “Vlaams Energiebedrijf”.

Twee jaren later weten we nog altijd niet wat, hoe en waarom…

Misschien kunnen we toch een poging ondernemen om een richting voor te stellen die de Vlaamse energiedoelstellingen kan helpen realiseren.

Vooraleer we ingaan op een mogelijke piste, moeten we goed begrijpen wat men wenst te bereiken met de oprichting van zo’n Vlaams Energiebedrijf (VEB). Voor het definiëren van de taken van het VEB wordt er vertrokken van de zogenaamde Trias Energetica, zoals beschreven in het ontwerp van decreet dd. 4 mei 2011.

“De trias energetica houdt in:

1. dat in de eerste plaats wordt getracht energie-efficiënt te zijn
2. dat de energie die gebruikt wordt bij voorkeur hernieuwbaar wordt opgewekt
3. dat de resterende fossiele energie die in een overgangsperiode nog nodig is zo efficiënt mogelijk (met gebruik van warmte-krachtkoppeling) en zo schoon mogelijk wordt geproduceerd.”

Dit zijn ambitieuze plannen die nu meer dan ooit ter discussie staan. Ik verwijs naar de studies die worden gemaakt in opdracht van minister Van den Bossche, de recente hoorzittingen in het Vlaams Parlement, alsook de recente publicaties van de CREG, etc.

Wat is de rol van het Vlaams Energiebedrijf?

Volgens het ontwerp van decreet zou het VEB onrealistisch veel taken op zich moeten nemen. Tot het beschreven takenpakket behoren onder andere:

• investeren in energieprojecten en infrastructuur
• speler of facilitator in de groothandelsmarkten van elektriciteit en/of gasenergiedistributie
• speler of facilitator in de markten van groenestroomcertificaten en warmtekrachtcertificaten
• speler of facilitator in de leveranciersmarkten van elektriciteit en/of gas

Wel wordt er één taak expliciet uitgesloten, namelijk het rechtstreeks of onrechtstreeks deelnemen in een netbeheerder of werkmaatschappij onder welke vorm ook.

Nochtans zou de overheid nu net in dit laatste een belangrijke rol kunnen spelen om de Trias Energetica te realiseren.

De netbeheerders hebben in de toekomst van ons energielandschap een cruciale rol te spelen. De netten van de toekomst moeten het mogelijk maken dat wij als verbruikers niet met vervelende stroompannes komen te zitten. De netten brengen vraag en aanbod bij elkaar in voortdurende balans. Met de opkomst van decentraal en intermitterend elektriciteitsaanbod (windmolens, zonnepanelen, micro-WKK's, etc.), moet zo snel als mogelijk geïnvesteerd worden in slimme netten en slimme meters.

Op korte termijn betekent dit een belangrijke investering, maar op lange termijn zullen deze investeringen leiden tot:

1. toename van energie-efficiëntie
2. infrastructurele ondersteuning van groene energieproductie
3. energiebesparing
4. betere controle van de energiekosten

Wat we met slimme netten en meters bereiken zijn nu net de doelstellingen van de Trias Energetica.

De overheid moet de rol aannemen van “enabler of future energy”. Momenteel draagt zij deze rol enkel door het financieel ondersteuningssysteem te bepalen (via het certificatensysteem, ecologiepremies, etc.), maar veel fundamenteler zou de overheid nu een concrete visie moeten uitwerken van "Energy Landscape 2050". De netaanpassingen moeten daarin centraal staan.

We hebben dus dringend nood aan een duurzaam energiebeleid, en het Vlaams Energiebedrijf zou daarin dé referentie moeten worden op het vlak van slim netbeheer.