- Your history
Van Rossems boek - update: de discussie komt op gang
Wie heeft het boek al gekocht ? Het was uitverkocht bij De Standaard, en ook Fnac had maar een paar exemplaren.
En wie heeft het gelezen?
Bron: Het Laatste Nieuws
JP Van Rossem heeft in zijn boek ruim geput uit de discussies op deze blog over zijn boek. Het boek is interessant om te lezen, goed gedocumenteerd, samenhangend. Maar ik ben, zoals u weet, het niet eens met de financiering van de projecten. En er zijn nog wel wat punten van discussie. Maar dat is het natuurlijk ook: er wordt tenminste eens buiten de hokjes nagedacht over de crisis. Wie geeft zijn mening over het boek?
Zoals Eric Verhulst van Workforall:
Desnietaltemin, een aanrader van een boek. Een analyse die er mag zijn. Ik hoop alleen dat de politici en hun aanhangers niet in de populistische val gaan vallen. Het is al te gemakkelijk met de slogan "Haal het geld waar het is" beslag te leggen op het spaargeld van de hardwerkende burger en zelf geen hand uit te steken om in eigen rangen grote kuis te houden. Met JPVR gaan we misschien wat meer wol onder de dakpannen krijgen, maar na de gestimuleerde opleving zal de structurele crisis weer de overhand nemen. Ik wijs er ook op dat JPVR enkel spreekt van de werklozen en daarbij de totaliteit van de zonder-echt-werkenden vergeet. Dat zijn de RVA'ers. En zoals de eigen statistieken van de RVA aantonen, de crisis is zeker in dit land al langer bezig. Zie
http://www.workforall.org/drupal/en/node/343
(de crisis duurt al tien jaar). Dat er evenveel overheidswerkers zijn als RVA'ers en dat die tesamen meer dan 50% van de actieve bevolking uitmaken, vermeldt JPVR ook niet, hoewel het aan de basis ligt van het schaalelasticiteitsprobleem.
Een merkwaardige vergetelheid voor JPVR, die hierover in de jaren zeventig briljante voorspellingen deed.
33 Comments
-
Jan Cavents
On 1 Sep, 2009
Heb het nog kunnen kopen in de Standaard, nog niet begonnen met lezen, ben wel benieuwd.
-
JurgenK
On 1 Sep, 2009
Het boek is goed verkrijgbaar bij de Standaard, het staat daar op nr 2 van de boeken top 10. De referentie van de geraadpleegde werken is alleen al de moeite: 13 pagina's! Ik vind de analyse van Eric Verhulst een goede kritiek op het werk: het boek is een goede analyse van de huidige crisis, maar schiet tekort met de maatregelen. Politiek denkt hij over diverse strekkingen, maar neutraal zou ik hem toch zeker niet noemen. Hij neigt teveel naar het marxisme met oa het begrip van ongelijke ruil en met het idee dat de welvaart van de middenklasse te danken is aan de conversie van de zelfregulerende markt naar het oligopolisme ademt hij teveel vakbondslogica uit. Van Rossem is gewaar van de gevaren van de zelfbediening van de heersende klasse in een democratie de economische herstel in de weg staat en stelt een economisch staatsmanschap voor bezet door economen. Waar ik over val is dat Van Rossem overproductie geeft als de oorzaak is van de crisis, terwijl de foute investeringen ten gevolge van goedkoop krediet ook gevolg heeft dat er onderinvesteringen zijn in de economie. Ik bekijk het met enkel de Oostenrijkse economie als bagage het vanuit een ander referentiepunt. Waar het om draait is dat Van Rossem economisch vanuit positivisme redeneert, waar hij vertrekt met econometrie als basis. Je leeft bijvoorbeeld dat hij het Tractacus van Witgenstein als een van de intelligentste werken van de 20ste eeuw beschouwt, terwijl hij meestal grondig oneens is met Karl Popper, wat mij toch rillingen bezorgt. Als(!) deze maatregelen de depressie zou kunnen verkorten, tot welke kost dan wel? Een vraag die geregeld bij mij opkwam terwijl ik het boek las was: wegen de belangen van velen op tegen de rechten van enkelen? Wat mij stoort is dat hij met zijn maatregelen die hij voorstelt zijn zeer specifiek zijn: zonnepanelen, dakisolering, hoogrendementsbeglazing, roetfilter, meer arbeidsbemiddeling en fiscale controle. Volgens mij onderschat Van Rossem de impact van de crisis op de economie en op de 'fabric' van gemeenschap. Hogere kosten op alle vlakken zullen door de economie spreiden en bedrijven die normaal niet economisch kunnen overleven terug laten verdwijnen. Wat theoretisch de economische crisis zou oplossen blijkt dan nadien een verdere verspilling te zijn. De maatregelen die ik nodig acht gaan breder: drastische lastenverlaging op arbeid, lastenverhoging op energie, besparingen, meer geld voor de regios voor uitbouw van lokale tewerkstelling. Bij de lastenverhogingen op energie heb ik ook enig voorbehoud vanwege de chemische industrie, maar een vermindering van de lasten op arbeid die gecompenseerd worden door minder fiscale aftrek op vervoersonkosten zie ik zitten. Dit zal volgens mij veel meer besparingen op energie opleveren dan al die maatregelen van Van Rossem in het boek. Een enorm interessant boek, dat wel.
-
Luk
On 2 Sep, 2009
Ik heb het boek na bestelling in De Standaard in Gent (omdat het reeds uitverkocht was) in één weekeinde uitgelezen.
Het werk leest vlot maar voelt toch iets zwaarder aan dan bv. Econoshock. Met name de eerste hoofdstukken zijn niet altijd even plezant om lezen (maar wel noodzakelijk voor het vervolg van het boek). Het interessantste hoofdstuk is het hoofdstuk waar JPVR uit de doeken doet hoe hij de crisis zou aanpakken. Dat hoofdstuk mocht echter iets lijviger zijn. Bovendien was het voor mij geen nieuwe materie. Inderdaad, zijn oplossing is reeds meermaals in de media uit de doeken gedaan (denk dan aan Phara en deze blog waar hij inspiratie uit heeft gehaald (en bv. een comment rechtstreeks overneemt, waar ik niets op tegen heb)).
Ik hou wel van z'n schrijfstijl. Het is een serieus werk maar hij neemt zichzelf niet altijd serieus (denk dan aan hilarische voetnoten waar hij bepaalde zaken aanklaagt (maar dan overdreven voorgesteld)).
Al bij al een interessant werk dat zijn prijs waard is.
Ik heb wel bedenkingen bij z'n gebruikte modellen. In welke mate werken zijn modellen met extreme waarden? Bv. het plan Obama dat niet werkt omdat gestegen overheidsuitgaven gepaard gaan met stijgende rentevoeten, waardoor een groot deel van de geschepte banen teniet worden gedaan. Ik geloof in z'n model maar daar zijn beperkingen aan de waarden die zo'n model kan aannemen. Daar mis ik uitleg over. -
Jean Pierre van Rossem
On 2 Sep, 2009
HET GEHEIM VAN STRUCTURELE ECONOMISCHE CRISES
De huidige economische crisis is de derde structurele crisis in de geschie¬denis. Het is essentieel dat men een onderscheid maakt tussen gewone conjuncturele crises die amper een paar jaar duren en structurele crises die meer dan een decennium lang blijven voortwoekeren. Dit onderscheid is zeker niet gratuit. Conjuncturele crises kunnen inderdaad worden overwonnen dankzij een keynesiaanse bestedingspolitiek. Past men dit medicijn toe op structurele crises dan maakt men het alleen maar erger en blust men de brand met petroleum. Hoe komt dat?
Structurele crises zijn het gevolg van grote exogene schokken die een economisch systeem ondergaat op het ogenblik dat de kostenstructuur van een meerderheid van grote ondernemingen ongezond is: de kosten stijgen dan sneller dan de opbrengsten waardoor de winsten verkleinen. Voor dit laatste ontwierpen economen de term schaalelasticiteit. Wanneer in een productieproces 10 % meer arbeid en 10 % meer kapitaal wordt ingezet, maar wanneer de productie hierdoor maar met 8 % stijgt is de schaalelasticiteit kleiner dan één, nl. 0.8. Bij gelijkblijvende lonen en interesten stijgen de kosten dan met 10 %, terwijl de opbrengsten, bij gelijkblijvende verkoopprijzen maar met 8 % stijgen.
De exogene schokken gaan gepaard met een aanzienlijk verlies aan koopkracht. In 1929 en in 2008 werd de structurele crisis voorafgegaan door een diepgaande financiële crisis waarbij meerdere aandelenkoersen kelderden en waarbij grootbanken failliet gingen. In Nederland b.v. ging er in 2008 niet minder dan 121 miljard euro in rook op (cijfer van het CBS), in België niet minder dan 90 miljard. Wie een aandeel van Fortis kocht tegen 30 euro of meer zag 90 % van het belegde geld inderdaad in rook opgaan. Het verloren geld kan niet meer worden gebruikt om huizen, auto’s, duurzame en niet-duurzame consumptiegoederen te kopen. Net als conjuncturele crises gaan structurele crises dus gepaard met overpro¬duc¬tie, maar dan wel met een overproductie die aanzienlijk groter is. Momenteel is de overproductie in de Verenigde Staten meer dan 7 % van het BNP. In België en Nederland is dit meer dan 5 %.
Stel nu dat de overheid ervan uitgaat een structurele crises met dezelfde middelen te gaan bestrijden als een conjuncturele crisis, door op keynesiaanse manier de investeringen aan te wakkeren. Wat gebeurt er dan? Het fameuze Plan Dewulf ten tijde van de petroleumcrisis (de tweede structurele crisis die in 1974 op gang kwam) is daar een schitterende illustratie van. Toen paste de overheid één frank bij voor iedere frank die ondernemingen meer investeerden. Maar wat gebeurde er? Geplaagd met een erg hoge overproductie probeerden ondernemingen die surplus pro¬ductie af te zetten op de wereldmarkt. En wie wint de slag om de wereldmarkt? Bedrijven die arbeidsproductiever zijn dan hun concurrenten en waar de loonkosten per eenheid van output lager zijn dan die van hun concurrenten. De in puur keynesiaanse zin toegestopte hulp voor de investeringen werd gebruikt om – op een ogenblik dat een aanzienlijk deel van het machinepark onbenut was – veel productievere machines te kopen waardoor een productie kon worden gerealiseerd met de inzet van minder arbeidskracht. Het gevolg was dus dat de werkloosheid steeg, dat de private koopkracht daalde en dat de overproductie steeg in plaats van te dalen. Hierdoor versukkelt een economie in een reeks negatieve spiralen waarbij de koopkracht steeds meer wordt uitgehold, waarbij de werkloosheid steeds meer oploopt, en waarbij de fatale overproductie stijgt in plaats van te dalen.
Tijdens de petroleumcrisis weigerde Margaret Tatcher het keynesiaanse medicijn toe te passen en het gevolg was dat Groot-Brittannië veel eerder uit de structurele crisis geraakte dan de andere landen en dat de Britse staatsschuld niet opliep. In Belgïe duurder het nog vijf jaar langer alvorens rond 1988-1989 de petroleumcrisis overwonnen was, en was de bruto staatsschuld na al dat keynesiaans geklungel opgelopen van 59 % van het BNP tot 108 %. Een keynesiaanse investeringspolitiek is zowat de slechtst denkbare remedie in tijden van structurele crisis, omdat de weg te werken overproductie er veel te groot is.
Wat moet er dan wel gebeuren? Hier moeten twee zaken strikt worden gescheiden, nl. enerzijds de financiële crisis en anderzijds de hoge overproductie bij te lage schaalelasticiteit. Laten we beginnen bij dit laatste. Momenteel overheerst een vorm van defaitisme waarbij men stelt dat de huidige structurele crisis een wereldcrisis is en dat kleine landjes als België en Nederland dit onmogelijk alleen kunnen oplossen. Dit laatste is onwaar. Wat er moet gebeuren is dat de accelerator – die in tijden van structurele crisis, in tegenstelling tot in tijden van conjuncturele crisis – morsdood is weer op gang komt. Wat is dat, die fameuze accelerator? Die geeft aan met hoeveel de (autonome) investeringen zullen stijgen als de vraag aanwakkert. In tijden van structurele crisis duurt het ettelijke jaren alvorens een gestegen consumptie tot nieuwe autonome investeringen leidt: de gestegen vraag kan immers worden opgevangen door de massale overproductie zodat geen nieuwe investeringen nodig zijn om de gestegen vraag te beantwoorden.
Om de accelerator van een economie weer op gang te trekken moet de overproductie dus eerst kunnen verdwijnen. De enige manier om de persisterende overproductie sneller te laten verdwijnen is een massale injectie van koopkracht in een economie. In Nederland bijvoorbeeld zou men vijf jaar lang een kleine tien miljard euro moeten uittrekken om het grootste deel van de werklozen een normaal betaalde job te laten uitvoeren. In België is dat iets meer dan twaalf miljard euro per jaar. Het is dus perfect denkbaar een anticrisis vennootschap op te richten, gefinancierd met overheidsgeld, doch beheerd door vakbekwame captains of industry, die uitstippelt welke jobs men door de aan werk geholpen ex-werklozen laat uitvoeren. Het aanleggen van windmolenparken, van kweekvijvers voor algen waaruit biobrandstoffen van de derde generatie kunnen worden gewonnen, het massaal plaatsen van roetfilters op vervuilende auto’s, de massale plaatsing van zonnepanelen, etc. behoort tot de mogelijkheden. Mij lijkt het niet verstandig dit soort beslissingen over te laten aan politici waar de politieke besluitvorming eindeloos traag gaat. Hiervoor zijn uiterst bekwame CEO’s nodig die in samenspraak met de vakbonden uitstippelen welke openbare werken men laat uitvoeren. In plaats van investeringen te stimuleren in de hoop dat daar nieuwe arbeidsplaatsen uit voortvloeien (de nefaste keynesiaanse weg) moet men eerst arbeidsplaatsen creëren en pas daarna nagaan welke investeringen daarvoor nodig zijn.
Hoe financieren we dan zo’n anticrisis vennootschap? Wat we absoluut moeten vermijden is dat we publieke leningen aangaan waarbij we de rente laten stijgen. Neem het Plan Obama in de States waarbij 700 miljard aan openbare werken moet worden gefinancierd. Aan de hand van een econometrisch model voor de Verenigde Staten kan men dan berekenen dat men hiermee op het eerste gezicht bijna zeven miljoen nieuwe arbeidsplaatsen schept. Helaas drijft het plan de interesten met iets meer dan twee procent op, en gaat er per procent dat de interesten stijgen 3,125,000 arbeidsplaatsen verloren, dus iets meer dan zes miljoen. Het netto-effect is dan geen zeven miljoen nieuwe arbeidsplaatsen, maar … zevenhonderdduizend. Er moet dus worden gezocht naar een manier om in België vijf jaar lang een goeie twaalf miljard te lenen zonder de rente te laten stijgen. Kan dat? Ja het kan. In België stijgen de spaardeposito’s jaarlijks met iets meer dan vijftien miljard euro. In plaats van grootbanken te laten beslissen hoe ze die bijkomende spaargelden gaan aanwenden kunnen we grootbanken verplichten die bijkomende inkomsten te investeren in de anticrisis vennootschap tegen een rentevergoeding die hoogstens anderhalf procent hoger is dan die voor de spaarboekjes. Op die manier financieren we de anticrisis vennootschap tegen een lagere rente dan de lange termijn rente (van momenteel 4.06 % per jaar).
Gesteld dat men zo tewerk zou gaan zou, na de massale injectie van private koopkracht in de economie, alle overproductie zijn verdwenen na hooguit drie en een half jaar. Tegen eind 2012 zou de accelerator weer tot leven komen en de economische groei weer spectaculair kunnen op gang komen. Dit scenario kan perfect worden nagerekend via bestaande econometrische modellen als MODTRIM II voor België of SAFFIER voor Nederland. Op een andere plaats toon ik aan dat na vijf jaar het door de banken in de anticrisis vennootschap gepompte geld probleemloos kan worden terugbetaald zonder alarmerende verhoging van de staatsschuld.
Van een geheel andere orde is de financiële crisis. Die kunnen kleine landjes als Nederland of België onmogelijk alleen oplossen. Neem nu de positie van grootbank ING. Die telde een paar jaar geleden slechts zes miljoen klanten, nu drieëntachtig miljoen, het grootste deel in de States. Toen ING in Amerika hing hengelen naar spaardeposito’s verplichtte de Amerikaanse wetgeving hen wel het equivalent daarvan aan te wenden voor verstrekte hypotheekleningen. Na de ineenstorting van de Ameri¬kaanse immobiliënmarkt zit ING dus op een berg van honderden miljarden rommelkredieten. De Nederlandse overheid pompte rechtstreeks en onrechtstreeks al 42 miljard euro in ING en het resultaat was dat na vijf kwartalen van verliezen ING in het laatste kwartaal een povere zeventig miljoen euro winst maakte. In feite gijzelen grootbanken in moeilijkheden politici die zich onmogelijk kunnen veroorloven grootbanken in moeilijkheden te laten failliet gaan. Zij worden verplicht een kadaver¬eco¬no¬mie in leven te houden. Met de 42 miljard die de Nederlandse overheid in ING pompte had het op 100,000 na alle Nederlandse werklozen vijf jaar lang kunnen tewerkstellen, genoeg om tegen 2012 de gehele overproduc¬tie weg te werken en de accelerator van de Nederlandse economie weer op gang te trekken.
Om de financiële crisis op te lossen hebben regeringen van kleine landjes veel meer geld nodig dan ze bijeen kunnen brengen. Hier is hooguit een oplossing te vinden op Europees vlak, via de ECB in de eurozone. Die ECB begaat thans dezelfde deflationistische fout als destijds president Herbert Hoover ten tijde van de Grote Depressie I. Jaarlijks laat ze slechts vier procent meer eurobiljetten drukken om de inflatie onder de twee procent te houden. Een dergelijke politiek, op het ogenblik dat de inflatie negatief is, getuigt van een nefaste voorzichtigheid. Twee vooraanstaande Nederlandse financiële economen, M.W. Holtrop in 1928 en Jelle Zijlstra in 1948 hebben aangetoond dat de omloopsnelheid van het geld de om¬ge¬keerde is van de gemiddelde rusttijd van het geld. In perioden van structurele crisis stellen consumenten hun duurzame aankopen graag nog even uit: een nieuw salon, een nieuwe auto, een nieuwe ijskast: laten we nog even wachten tot het beter gaat. In de eurozone is de gemiddelde rusttijd van het geld inmiddels met meer dan tien procent gestegen. Dus is de omloopsnelheid van het geld met meer dan tien procent gedaald. Dit impliceert dat, op de korte termijn, het drukken van tien procent meer eurobiljetten niet moet resulteren in enig bijkomende inflatie. (Die volgt wel enkele jaren later, maar tegen dan kan de defecte accelerator hersteld zijn, en is de additionele inflatie een probleem van kleinere orde.)
Kortom de ECB kan, als ze haar bange deflationistische politiek laat varen, momenteel tien procent meer eurobiljetten laten drukken zonder onmid¬dell¬ijk inflatie te creëren (daarvoor is de overproductie veel te groot). Dit geld zou dan kunnen worden verdeeld onder de lidstaten van de eurozone, die het kunnen aanwenden om de financiële crisis van hun grootbanken op te lossen.
De tijd lijkt aangebroken dat er onder macro-economen een discussie ten gronde wordt gevoerd over een waaier van mogelijke oplossingen. Want er zijn vast wel betere oplossingen denkbaar dan diegene die ik met een beperkte intellectuele capaciteit poogde aan te voeren.
Jean Pierre van Rossem -
Rhino-46
On 2 Sep, 2009
@Jean Pierre Van Rossem:
Zover ik meen te begrijpen van de economen van de "Oostenrijkse School", o.a. Mises en Rothbard, verkondigen zij in hun verklaringen over crisissen dat overproductie hier niet de oorzaak van is , maar wel de monetaire politiek van de centrale banken die de natuurlijke intrestvoet kunstmatig laag houdt. Er wordt dan tegelijk geconsumeerd én geïnvesteerd wat volgens hen onnatuurlijk is (nl. eerst sparen en dan investeren).
Hoe zie jij dit ? Ik ben maar een beginnend economisch geïnteresseerde, maar ik wil graag deze mechanismen beter leren begrijpen.
Alvast bedankt. -
Geert
On 2 Sep, 2009
@JPVR: "beperkte intelligentie" zullen we maar even zo laten.
Meer ten gronde:
* Ik ben ook geïnteresseerd in uw visie op de Oostenrijkse school, die me één van de intellectuele winnaars lijkt van de crisis.
* De financiering is een zwak punt volgens mij, maar ik wil het niet altijd daarover hebben. Maar is de grootte van de operatie niet onhaalbaar ? Zou een mini-JPVR-plan al niet wat realistischer zijn.
* Die 100,000 controleurs vond ik ook wat eigenaardig. Het doet me denken aan een leger, of beter een politie-controle-staat.
Alvast een eerste voorzet
Geert -
Gilgamesj
On 2 Sep, 2009
Hoe zeker is het dat de rente gaat stijgen als de overheid masaal gaat lenen? In Japan is de rente nooit gestegen; legioenen aan shorters zijn gestorven, shorting the JGB.
Kwa investeringsprojecten: windmolenparken op de mijnterrils in limburg, kan gemakkelijk een paar 100 megawatt opgeleveren; 't waait serieus daarboven op :) -
Jean Pierre van Rossem
On 2 Sep, 2009
Oostenrijkse School
Ik ga ongaarne in op de stellingen van de Oostenrijkse school omdat we dan meteen in politiek vaarwater komen. Ik heb een poging ondernomen om mijn betoog zoveel als mogelijk vrij te houden van politieke elementen. Daarom werk ik met cijfers en nog eens cijfers: die hebben geen politieke kleur.
(1) Structurele crises komen op gang als een economie een grote exogene schok ondergaat op het ogenblik dat de doorsnee kostenstructuur van grote ondernemingen ongezond is. De Oostenrijkse school heeft in die zin gelijk dat het massale verlies van koopkracht (exogene schok) geen gevolg is van overproductie, maar massale overproductie regenereert. Evenwel stellen dat structurele crises het gevolg zijn van een artificieel laag gehouden rente is onzin. Ten tijde van de petrolemcrisis - de tweede structurele crises uit de geschiedenis - noteerde men two digit rentevoeten. De vraag waarom de financiële crisis ontstond heeft niets te maken met te hoge of te lage interesten, maar wel met de explosieve groei van de spaarbanken. Daarvan is ING een schoolvoorbeeld. Naarmate een bedrijf explosief groeit daalt de schaalelasticiteit (denk aan de wet van de toe-en afnemende schaalmeeropbrengsten). Kortom explosief groeiende banken zien hiun kosten veel sneller oplopen dan hun opbrengsten, waardoor de neiging ontstaat meer risico's te nemen. Voor zover ik weet betrekt niemand van de Oostenrijkse school het begrip "schaalelasticiteit" in zijn analyse, en toch is net dit het SLEUTELBEGRIP om structurele crises te verstaan.
(2.a) Nu focust iedereen op het feit dat Van Rossem bij Phara gezegd heeft dat een kwart van de spaargelden zou moeten worden geblokkeerd. Hier gaat het niet om. De kern van de zaak blijft een anticrisis vennootschap, gefinancierd met overheidsgeld, maar waar de beslissingen onttrokken worden aan de politiek. Ik stel dus voor: creëer zelf nieuwe arbeidsplaatsen ipv in keynesiaanse zin mirakelen te verwachten van een investeringspolitiek. CEO's van de anticrisis vennootschap kunnen dan bepalen welk soort activiteiten men de ex-werklozen zal laten uitvoeren. Er zijn zeker betere activiteiten te bedenken dan die die ik in mijn boek aanhaal.
(2.b) De financiering kan volgens mij het best verlopen door de grootbanken te verplichten de nieuw binnenkomende spaargelden van spaardeposito's te beleggen in de anticrisis vennootschap tegen een rente die lager is dan die op de termijnmarkten. Kortom, banken hoeven daarvoor niet eens hun reserves aan te spreken en verdienen er nog steeds goed aan. Uiteindelijk vangt de houder van spaardeposito's maar 1.25 % en kan de bank het beleggen aan 3 tot 3.50 % in de anticrisisvennootschap.
(2.c) De gedachte de spaarders 0.50 tot 1 % meer interest te geven op hun spaarboekje als ze hun nieuwe deposito's vijf jaar onaangeroerd laten is volkomen bijkomstig. Het is alleen een manier om de bevolking een goed gevoel te geven, nl. dat zijzelf meewerkt door een deel van het volkskapitaal onaangeroerd te laten. Stellingen als van Hendrik Bogaert dat Van Rossem de spaarder tot iets verplicht zijn moedwillig politiek vertekende voorstellingen. Als die kleine spaarder zijn geld toch nodig heeft kan hij er nog steeds ten allen tijde aan, maar verliest hij zijn 0.5 tot 1 % bonus. Het onderdeel "geblokkeerde spaardeposito's" is hoegenaamd niet essentieel in de oplossing.
(2.d) Een kerngedachte achter het beleggen van de jaarlijks nieuwe spaardeposito's in de anticrisis vennootschap is dat het anders toch maar wordt gebruikt voor arbeidsbesparende investeringen door kredietaanvragers.
(2.e) Geert zegt volgens HLN (ik betwijfel of hij dit gezegd heeft) dat 50 miljard ruim 20 % van het Belgisch BNP is. Dat BNP is 330 mld per jaar, terwijl we maar 12.5 miljard per jaar nodig hebben. Dit is jaarlijks maar 3.78 % van het BNP. Als we nog veel meer miljarden in zieke grootbanken als Fortis en KBC konden pompen, waarom zouden we het dan niet in werkgelegenheid kunnen pompen? De operatie is dus absoluiut niet zo grootschalig als ze lijkt.
(3) Dat van 100 of 150.000 controleurs is zo maar een losse idee. Weer niet essentieel. De essentie blijft de anticrisis vennootschap. Welk werk men daar voor de tewerkgestelde ex-werklozen vindt is niet de taakl van een macro-econoom. Laat dit over aan aan bekwame CEO's, maar zeker niet aan politici. Politici moeten aan regelgeving doen, niet aan zaken. Zaken laat je best over aan de zakenwereld. Wat opvalt is dat Nederlanders het onmiddellijk WEL begrepen. Gisteren is "Eén vandaag" hier komen filmen (wordt nu donderdag uitgezonden op Eén Vandaag). De allereerste vraag ging meteen over de anticrisis vennootschap, dus over de hoofdzaak, niet over bijzaken.
(4) Dat van die "beperkte intelligentie" meen ik voor de volle 100 %. Ik ben veel te weinig een degelijk monetarist en ik weet zeker dat een genie als Ivo van de Cloot veel betere monetaire oplossingen kan bedenken dan ik. Alleen: ik krijg hem niet uit zijn kot gelokt.
Wat ik wil is dat een beperkt aantal degelijke macro-e'conomen nu eindelijk eens rond de tafel gaan zitten, niet om gelijk te krijgen, maar om naar elkaar te luisteren. Uiteindelijk moet daaruit altijd een synthese volgen die ettelijke keren creatiever is dan wat een enkeling vermag. Waarop dan wachten Knack, de Morgen, de Tijd of Humo om zo'n debat op gang te schieten. Want één ding weet ik als econometrist verdomd goed: we zijn regelrecht op weg naar 900,000 werklozen tegen eind 2012 als we nu niet onmiddellijk kunnen ingrijpen.
JPVR -
Jean Pierre van Rossem
On 2 Sep, 2009
@ Gilgamesh
Als men in een econometrisch model de rente exogeen laat, dan kan men de impactmultiplicatoren van rentewijzigingen kwantificeren. Toegepast op de Amerikaanse economie leert mij dit dat als de rente er met 1 % stijgt de werkloosheid met 3,135,000 eenheden stijgt.
Omgekeerd kan men via impactmultiplicatoren ook berekenen hoeveel de rente - nu als endogene variabele moet stijgen - als de overheid massaal geld gaat lenen. Op dezelfde manier kan men berekenen dat in de States de rente met 2.03 % moet stijgen als in Amerika de overheid 700 miljard nodig heeft. Wordt - vind ik - behoorlijk uitgelegd op pp. 138-139 van mijn boekje. -
Kevin
On 3 Sep, 2009
Dit plan klinkt toch al anders dan hetgeen bij Phara voorgesteld werd.
a) Overproductie wegwerken
b) Jaarlijks bijkomende 12,5 miljard euro spaargeld hiervoor aanwenden.
De combinatie van a) en b) betekent dat de overheid beslag gaat leggen op het extra dat de Belgen jaarlijks sparen, en dat dit opgespaard kapitaal aangewend wordt om die goederen te kopen waar we een teveel aan hebben.
Het is een vrij autoritaire ingreep. Als de Belgen via democratische kiezing beslissen om hun spaargeld door een crisisorgaan te laten aanwenden om de overproductie op te kopen en zo de bedrijven te behoeden voor de negatieve effecten van overinvestering, so be it. Maar dan hoop ik wel dat de mensen zich ervan bewust zijn dat hun spaargeld door het crisisorgaan uitgegeven wordt, en dat dat geld weg is. De economie wordt misschien gered, maar hun spaargeld is zeker weg.
Waar je JPVR krediet voor moet geven, is dat hij eerlijk is over hoe het spaargeld van de mensen gaat uitgegeven worden. De Belgische overheid leent al 50 jaar lang achter de rug van de mensen het spaargeld van de Belgen om het uit te geven aan het ene project na het andere dat niet rendabel is (de staatsschuld is het totaalsommetje). Wat JPVR en de overheid wel gemeenschappelijk hebben, is dat ze beide de illusie creëren dat het geleende en uitgegeven spaargeld achteraf kan terugbetaald worden.
Het echte probleem, dat JPVR zelf aanhaalt - namelijk het feit dat er overproductie is - wordt echter niet aangepakt. Waarom zouden bedrijven hun overproductie terugschroeven, als wij het spaargeld van de mensen gaan gebruiken om die goederen op te kopen? Dit is vergelijkbaar met een toestand waarbij je een patiënt met een bloedende open beenwonde aan een bloedinfuus legt zonder de bloeding te stoppen, zodat je voor elke liter bloed die de patiënt verliest er een extra liter bloed terug kunt bijpompen. Dit werkt hé, maar ik hoop dat je veel bloeddonoren achter de hand hebt. De correcte en meest efficiënte ingreep is het stoppen van de bloeding.
Maar het stoppen van de bloeding in onze economie, met andere woorden het terugschroeven van de overproductie, dat gaat pijn doen. Zulk een correctie wil zeggen dat er bedrijven failliet moeten gaan. Maar de burger wil geen pijn, de burger wil dat de overheid ervoor zorgt dat de problemen verdwijnen. En dan wordt beslag leggen op het geld van de mensen die kunnen sparen om op die manier de overproductie in stand te houden, wel degelijk aantrekkelijk. -
blue-coat
On 3 Sep, 2009
@JPVR
Wie een aandeel van Fortis kocht tegen 30 euro of meer zag 90 % van het belegde geld inderdaad in rook opgaan. Het verloren geld kan niet meer worden gebruikt om huizen, auto’s, duurzame en niet-duurzame consumptiegoederen te kopen.
Maar waar is dat geld nu naartoe ? De aandeelhouder is zijn geld kwijt , maar diegene die het aandeel verkocht heeft, moet dat geld toch hebben ? Behalve een Belgische minister heb ik nog nooit iemand geld weten verbranden, hoe kan dat geld dan in rook zijn opgegaan ? Kan dat geld dan niet gebruikt worden om om investeringen (van JPVR ) te doen ? Is er ergens een grote gierigaard die bergen geld onder zijn matras gestapeld heeft en daar niets mee doet ?
De enige plausibele verklaring voor deze vragen is dat het geld dat gebruikt werd om dat aandeel te betalen eigenlijk geld is dat niet echt bestaat, maar fiat geld dat "gecreeerd" werd door het walgelijk systeem van fractioneel bankieren.
Echt geld gaat niet in rook op, JPVR, omdat niemand (nou ja) zo gek is om geld te vernietigen. "Fractioneel gebankierd" geld echter is niets anders dan lucht en dat kan dus wel degelijk zeer gemakkelijk in rook opgaan, namelijk op een manier die door de OS beschreven wordt.
Sorry JPVR, maar de ideeen van de Oostenrijkse School van de hand doen, omdat "we dan meteen in politiek vaarwater komen" vind ik flauw. De OS verklaart immers zeer veer problemen die in u in uw betoog beschrijft. Ik laat de eer over aan iemand van de OS om daar dieper op in te gaan.
Ik ben in ieder geval geneigd uw economisch betoog als onvolledig te beschouwen. -
blue-coat
On 3 Sep, 2009
@Geert ,
u schreef :
Ik ben ook geïnteresseerd in uw visie op de Oostenrijkse school, die me één van de intellectuele winnaars lijkt van de crisis.
Wie of wat lijken u dan de andere intellectuele winnaars van de crisis te zijn ? -
Marty
On 3 Sep, 2009
@JPVR
+1 voor het a-politiseren van de discussie. Hoog nodig !
+1 voor de roep tot activering in plaats van tijdelijk werkeloosheid en arbeidstijdverkroting.
+1 voor de anticrisis vennootschap.
Maar waarom 1 vennootschap ? Waarom niet meerdere ? Waarom geen fonds met aan het hoofd die bekwame CEO’s en economen. Onderneming kunnen plannen indienen om het geld te besteden. Het valse concurrentie argument wordt op deze manier ook te niet gedaan. Plannen moeten natuurlijk wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. -
Jean Pierre van Rossem
On 3 Sep, 2009
@ kevin
Ik vrees dat u er echt niets van heeft begrepen hoor, zeker niet als u schrijft: "Dit plan klinkt toch al anders dan hetgeen bij Phara voorgesteld werd.
a) Overproductie wegwerken
b) Jaarlijks bijkomende 12,5 miljard euro spaargeld hiervoor aanwenden.
De combinatie van a) en b) betekent dat de overheid beslag gaat leggen op het extra dat de Belgen jaarlijks sparen, en dat dit opgespaard kapitaal aangewend wordt om die goederen te kopen waar we een teveel aan hebben. "
In normale omstandigheden beslissen de banken zelf wat ze met de nieuw binnenkomende spaardeposito's gaan doen. Een goed deel daarvan beleggen ze in hoogrenderende fondsen. Ik beweer: jongens jullie hebben, gedreven door jullie graaicultuur, nu al meer dan genoeg geknoeid. Nu zullen wij wel uitmaken wat we met die centen doen, nl. arbeidsplaatsen creëren. Tewerkgesteld tegen een normaal loon geven die ex-werklozen uiteraard veel meer uit dan ze van hun dopgeld kunnen uitgeven. De private koopkracht stijgt dus. Na een goeie 3 jaar zorgt die gestegen koopkracht ervoor dat de overproductie opdroogt zodat het accelerator/multiplicator effect weer kan werken.
Dat we die centen niet zouden kunnen terugbetalen is klinkklare onzin. Aan het slot van mijn boek toon ik haarfijn aan waarom de terugbetaling aan de banken perfect mogelijk is. Realiseer je je dan niet dat meer dan de helft van de uitbetaalde lonen weer in de staatskas vloeien onder de vorm van RSZ en BTW?
Jongens toch, het is toch niet de bedoeling hier telkens een hoop flagrante macro-economische onkunde te weerleggen. Ik wil een debat onder vakmensen, niet het voeren van dovemansgesprekken.
é bluecoat - Nog zoiets onvoorstelbaars. Als u echt niet begrijpt dat er tijdens de financiële crisis in België ruim 90 miljard in rook opging (121 miljard in Nederland), wat komt u hier dan zoeken??? Natuurlijk ging dit geld in rook op, daarvoor heb je echt geen Oostenrijkse School nodig. Kan het dus iets beter gegrond, aub?
JPVR -
Marty
On 3 Sep, 2009
Alvast een ideetje voor een anti crisis project:
Charter cities
Libertijnse stadstaat iemand ? -
blue-coat
On 3 Sep, 2009
Als u echt niet begrijpt dat er tijdens de financiële crisis in België ruim 90 miljard in rook opging (121 miljard in Nederland), wat komt u hier dan zoeken. (...) Daarvoor heb je echt geen Oostenrijkse School nodig
Ja, ik -samen met vele andere duizenden mensen- begrijp niet dat geld "zomaar" kan verdwijnen.
De enige verklaring die ik kan vinden, is dat geld in rook kan opgaan , omdat geld door het systeem van fractioneel bankieren gewoon rook (lucht) is. De OS stelt de praktijk van FB sterk aan de kaak en verklaart ook waarom FB inherent frauduleus is.
Dit zijn toch gegronde redenen om de ideeen van de OS op zijn minst in beschouwing te nemen bij het analyseren en naar voor brengen van oplossingen van een economisch probleem ?
Zeker als u weet dat FB door de overheid toegelaten wordt en dat u in uw plan diezelfde overheid wil bij betrekken ?
Ik geef toe, JPVR, dat ik geen economisch vakmens ben.
Maar als u enkel een debat wil voeren onder vakmensen, wees dan ook zo eerlijk om uw boek enkel onder die vakmensen te verkopen. -
JurgenK
On 3 Sep, 2009
@JPVR:
90 miljard Euro in rook opgegaan? Geloof je nu dat echt? Ik zie wanneer ik iedere dag in Brussel aankom dat hier alles nog altijd rechtop staat. Om dit bedrag te doen laten verdwijnen moet je hiervoor verschillende tientallen bedrijven in belgie opblazen... bv +-10 keer Belgacom. Van wat ik weet van de verliezen van een kredietkrisis is dat de verdwenen koopkracht nooit kon worden gerealizeerd. -
Kevin
On 3 Sep, 2009
@ JPVR
>Ik vrees dat u er echt niets van heeft begrepen hoor, zeker
>niet als u schrijft: “Dit plan klinkt toch al anders dan
>hetgeen bij Phara voorgesteld werd.
Sorry, misschien heb je zelf het verschil niet gemerkt? Bij Phara sprak je over 20% van de bestaande spaartegoeden die mensen bij de banken staan hebben op te eisen en aan te wenden voor overheidsprojecten (wat niet mogelijk is aangezien die spaartegoeden al geïnvesteerde zijn). Nu spreek je over het investeren van de nieuwe spaartegoeden die er jaarlijks bijkomen. Je financieringsmodel is toch serieus veranderd hoor - dit keer houdt het effectief steek (wat nog altijd niet wil zeggen dat het wenselijk is).
>Realiseer je je dan niet dat meer dan de helft van de
>uitbetaalde lonen weer in de staatskas vloeien onder de
>vorm van RSZ en BTW?
Dus wat je zegt is dat ik mij geen zorgen moet maken over mijn spaargeld, omdat de helft ervan terugkomt? En dit is jouw idee van een steekhoudend macro-economisch model? Sorry hoor... vind maar een andere zot die dit gelooft =) -
andere jan
On 3 Sep, 2009
@Dhr Van Rossem
Het komt er dus op neer dat de banken een deel van de spaarboekjes gebruikenom verplicht te investeren in de anti crissis vennootschap.
Banken zijn hier dus niets meer dan een doorgeefluik, is het dan echt nodig ze daarvoor 1.5 % vergoeding te geven??
Kunt u uw plan niet 1.5 % efficienter maken door deze "middleman" eruit te halen? Of wordt het dan te duidelijk wat het juist is : overheid die spaarcenten in beslag neemt;-)
Vreest u verder niet dan de banken minder geld zullen hebben om leningen te geven aan bedrijven, als ze een deel van hun spaarboekjes centen verliezen?
Jan -
Carl Van Keirsbilck
On 3 Sep, 2009
"Hiervoor zijn uiterst bekwame CEO’s nodig die in samenspraak met de vakbonden uitstippelen welke openbare werken men laat uitvoeren"
Mogen dit ook ex-CEO's van banken zijn? (grapje)
Hoe bepaalt men of een CEO uiterst bekwaam is?
Het zou niet de eerste 'capabele' CEO zijn die zijn bedrijf (bijna) naar de afgrond leidt.....: Chrysler, Fortis, Enron, Burroughs, ... -
stefaan
On 4 Sep, 2009
Beste Jean Pierre Van Rossem,
Ik heb een aantal bedenkingen bij hetgeen je hierboven neergeschreven hebt.
1. In een fractional reserve banking systeem wordt spaargeld reeds aangewend voor financiering van bedrijven die een goed financieel plan voorleggen. Dat spaargeld staat daar niet op de spaarboekjes te verkommeren, het staat daar enkel virtueel.
2. Je mag de bankencrisis niet scheiden van de economische crisis. Ze maken beiden deel uit van een groter probleem en dat is dat er te weinig kapitaal staat tegenover de hoeveelheid schulden (zowel bij overheden, bedrijven als particulieren). Het probleem is dus niet een teveel aan spaarreserves maar een fundamenteel tekort in de Westerse landen. Spaarreserves zijn uitgestelde consumptie en van fundamenteel belang voor een goed evenwicht.
3. Je focust op het mogelijke negatieve effect van een verhoging van de rentevoet, maar het negatieve effect van een verlaging laat je buiten beschouwing. De laatste 30 jaar kennen we een verlaging van de rentevoet en de negatieve impact wordt vooral duidelijk sinds de ingrepen van de centrale banken na de dotcom-crisis. Een verlaging van de rente is negatief omdat het erop wijst dat je als bedrijf, particulier, overheid in het verleden te duur geleend hebt. Je hebt je activa maw als geïnflateerd in je boeken staan. En dat zorgt voor de kapitaalerosie bij bedrijven.
4. Als spaarkapitaal zou aangewend worden voor financiering van een anticrisisvennootschap zouden mensen waarschijnlijk nog meer sparen. Het grote voorbeeld hieromtrent is Japan. You can create all the money you want, you can't force people to lend or to spend.
5. Jouw oplossing verlengt enkel de overproductie. Ze biedt geen enkele soelaas.
6. Je wil een gesprek onder vakmensen, de zogenamde 'top' en 'macro' economen, maar je vergeet hierbij dat de topeconomen in de centrale banken mee verantwoordelijk zijn voor de huidige crisis, je vergeet dat de waarde van cdo's, cds'en en andere derivatenrommel gebaseerd was en nog steeds is op complexe econometrische modellen, je vergeet dat de meest interessante inzichten komen van geschiedkundigen of topbeleggers (vb. Eric Mecking, deflatie in aantocht, Marc Faber,...). -
Yannick Verdyck
On 4 Sep, 2009
Ik heb niet alles gelezen, maar met een wiskundige (en daarvan afgeleide exacte en logische onderbouw) is het mij altijd geleerd geweest (en daar ben ik de wiskunde zeer dankbaar voor). Dat de waarde van elke theorie valt en staat met de axioma's waarop zij gebaseerd zijn. De sociale wetenschappen in het algemeen maken daar een gigantische intellectuele fout.
Daarom dat Keynesianisme en Neo-klassieke economie gewoon niet logisch consistent kunnen zijn en hun conclusies grotendeels waardeloos zijn. Omdat men om te beginnen al van de verkeerde uitgangspunten is gegaan. Hoe ingewikkelder de economische theoriën (wat opgesierd met geavanceerde numerieke methodes en complexe statistiek) die men daarvan heeft afgeleid, hoe verder ze verwijderd geraken van de werkelijkheid(zonder dat ze het zelf schijnen te beseffen).
Ik krijg het op mijn heupen van dit soort "pseudo"wetenschap. Dit is duidelijk een typisch gevolg van de eeuwenoude menselijke ijdelheid. De verwaandheid van bepaalde takken van de wetenschap, waardoor ze denken dat bepaalde ze bepaalde wetten van de logica met de voeten kunnen treden...
De Oostenrijkse school maakt die axiomatische fout niet(hoewel ze wel een zelfde denkfout maken, maar dat wordt uitgevlakt door andere basisveronderstellingen in hun model). Ik ga over die basis niet uitwijden, (zoals meneer Van Rossem dat ook niet doet voor redenen van politieke zever...). -
Rhino-46
On 4 Sep, 2009
@ Yannick Verdyck: Ik ben volop de theorie van de Oostenrijkse School aan het bestuderen omdat ik hier de meeste consistentie zie met de werkelijkheid. Kan je mij toch een hint geven over hun denkfout volgens jou of eventueel een link waar ik hierover meer kan vinden ? Ik begrijp ook niet wat dat met politieke toestanden te maken heeft.
Ik wil gewoon onze economie begrijpen en er van leren.
Alvast bedankt. -
MarcVdB
On 4 Sep, 2009
@ Luc
Zelf ben ik geen econoom, maar wel een 'liefhebber'. Naar mijn zeer bescheiden mening heeft de Oostenrijkse school zeer nuttige inzichten te bieden over de effecten van krediet/geld en dergelijke in een 'closed-system', dwz een wereld die essentieel onveranderd blijft. Jammer voor de theorie dat onze wereld wel verandert. Ik ben het in deze totaal oneens met Geert Noels dat de Oostenrijkse school als winnaar uit deze crisis komt. De landen die de inzichten van de Oostenrijkse school maximaal toegepast hebben ervaren nu de grootste terugval van hun economie. Denk bijvoorbeeld aan de actieve deflatie in Letland.
Het punt waar de Oostenrijkse school wel totnutoe ondergewaardeerde inzichten in biedt is de aard van krediet. Het is één van de stokpaardjes van de Oostenrijkse school en hoewel ik vind dat zij dit te zeer diaboliseren denk ik ook dat andere economische theorieën de rol van krediet te veel onder de mat vegen.
Tenslotte: de Oostenrijkse theorie is van alle economische theorieën degene die de wiskunde het dichtst benadert (ondanks de afkeer van wiskundige vergelijkingen door de aanhangers). Je gaat uit van een aantal axioma en vandaar redeneer je eindeloos. Economics made easy. Helaas is economie geen exacte wetenschap, maar een sociale. Hoezeer economisten dat ook betreuren. -
Rhino-46
On 5 Sep, 2009
@marcvdb
Bedankt voor je uitleg Marc. Persoonlijk denk ik ook dat de economische waarheid/ realiteit een mix is van de gangbare theorieën. Ik heb (momenteel toch) een lichte voorkeur voor de theorie van de OS omdat hun verklaringen voor de crisis(sen) mij
toch vrij consistent lijken. De videoreeks op rothbard.be vond ik zeer leerrijk, zeker de delen 6,7 en 8 (over de crisis en de banken).
Wat de deflatie in Letland betreft: ook dat is een gevolg van de bust na de boom. Of dit sociaal/ menselijk wenselijk is , is een andere vraag, maar puur economisch is lucht uit de ballon laten de enige goede manier om nadien terug aan te knopen met werkelijke economische groei. Uiteraard doet dit pijn, maar dat is een kater na een alcoholdelirium ook. Je kater wegdrinken is pas pijnlijk... nadien. -
Yannick Verdyck
On 5 Sep, 2009
"Economics made easy."
De chaostheorie (de een fenomeenwiskunde uit de wiskunde). Leert ons dat een systeem gebaseerd op heel eenvoudige principes (met veel combinatiemogelijkheden) heel snel aanleiding kan geven tot heel complexe structuren en systemen.
Het weer bijvoorbeeld is een zeer chaotisch en onvoorspelbaar systeem, maar daarom niet "onnatuurlijk" of "sociaal".
De economie is zeer chaotisch en in belangrijke mate ook onvoorspelbaar, maar ook hier zijn de fundamentele grondslagen die aan de basis van haar werking liggen eigenlijk simpel. Door te zeggen de economie "sociaal" en daarom "niet-euclidisch" is, zegt ge eigenlijk dat ge in "hocus pocus" geloofd, om het effe heel cru te zeggen.
De economische wereld is heel complex (dat ontkent niemand, zeker de mensen in de Oostenrijkse school), maar niet "onnatuurlijk" en fundamenteel anders dan andere werkelijkheden. Waarom zoeken mensen altijd naar bovennatuurlijke redenen terwijl het simpel kan, waarom hebben de mensen steeds de arrogantie dat ze het altijd beter weten, waarom proberen ze zelf toch altijd voor God te spelen? -
Yannick Verdyck
On 5 Sep, 2009
Dat proberen ze omdat ze narcistisch, ijdel en verwaand zijn.
-
PaulC
On 5 Sep, 2009
JPVR : "Als u echt niet begrijpt dat er tijdens de financiële crisis in België ruim 90 miljard in rook opging (121 miljard in Nederland), wat komt u hier dan zoeken. (…) Daarvoor heb je echt geen Oostenrijkse School nodig"
De logica van JPVR is wellicht zo:
Ik koop 40000 aandelen aan 8 euro waarna deze zakken naar 1 euro.
Mijn verlies is 280000 euro, dus kan ik met dit verlies geen huis, tv's, luxewagens,.. meer kopen. Als de totale beurswaarde nu met 90 miljard euro daalt kan er dus met dit bedrag geen huizen, tv's, auto's,.. meer worden gekocht, het geld is in rook opgegaan.
Uiteraard is dit een foute redenering hoewel deze toch kan ontstaan door bvb. onwetendheid of door een uitgesproken egocentrisme.
JPVR houdt ook geen rekening met het feit dat (beurs)handel op zich geen enkele materiële economische meer- of minwaarde creëert, het herverdeelt enkel bestaande rijkdommen en dit meestal van minder slim naar slim.
Als ik hier de argumentatie van JPVR volg dan merk ik een obsessie voor uiterst gedetailleerde cijfers en geld.
Ik vermoed dan ook dat JPVR teveel in termen als dollars en euro's nadenkt en niet de werkelijke of fictieve economische waarden ziet ('beurswaarde' behoort tot de laatste soort)
Beurswaarde is het vertrouwen dat (door de laatste hoogste bieder) aan een bedrijf wordt gegeven. Als deze hoog is dan is dit van onschatbare waarde doch helemaal niet in koopkracht om te zetten.
Economie is geen wiskunde zoals JPVR laat uitschijnen en bovendien geen exacte wetenschap.
Gegevens die de economie sturen zoals vertrouwen, angst, spaarzin, verspilzucht, baatzucht, crimineel gedrag, .. maar ook toekomstige vraag en aanbod kunnen niet in wiskundige formules gegoten worden, zelfs niet door uiterst bekwame CEO's.
Moest dit wel zo zijn dan kan de beste oplossing voor deze crisis, door het laten uitvoeren van simulaties op computers, op een eenvoudige wijze worden gegenereerd.
In ieder geval hou ik mij nog niet zo lang met economie bezig als JPVR.
Mogelijks maak ik ook denkfouten waarop ik uiteraard altijd wil gewezen worden.
Ad hominem-argumenten zoals JPVR hier eerder gebruikte hebben echter geen enkele overtuigingswaarde en vertellen doorgaans 1000 keer meer over degene die ze aanvoert dan over de discussiepartner. -
blue-coat
On 5 Sep, 2009
Laat het mij anders formuleren :
Ik (en samen met mij vele 1000-en mensen) ben dus op zoek naar een "vakman" die mij kan uitleggen hoe dat geld , toch datgene dat ...
1. iedereen wil
2. iedereen zoveel mogelijk van wil hebben
3. gebruikt wordt om onze arbeid te vergoeden
4. iedereen gebruikt om zijn leven in te richten
5. is dat we na onze dood willen doorgeven aan onze kinderen.
... uit de economie kan verdwijnen (in rook kan opgaan)
Als de de totale beurswaarde met 90 miljard daalt, dan is er weliswaar 90 miljard uit de zakken van vele beleggers, maar die 90 miljard moet nog wel ergens in de economie zitten.
als er nu een "vakman" komt vertellen dat er geld moet bijgedrukt worden omdat er "veel geld in rook opgegaan is" dan wil ik van de "vakman" weten HOE dat geld uit de econmie verdwenen is.
De enige "vakmannen" die hier een verklaring voor geven zijn de "vakmannen" van de OS. Van de andere "vakmannen" heb ik hieomtrent niets plausibel gehoord. Kort gezegd is de verklaring dat geld in lucht kan verdwijnen omdat geld door Fractioneel Bankieren eigenlijk gewoon lucht (rook) is.
Als nu "vakman" JP zegt dat hij enkel met vakmannen wil praten, maar niet wil reageren op vakmannen van de OS, dan denk ik toch te mogen stellen zijn betoog als onvolledig te beschouwen. -
carl
On 7 Sep, 2009
I am reding the book of JPVR and I find it quite intersting.I am intrigued by the discussion on the monetary exponsion and the consequences of it.Inflation has sais Milton Friedman is always and everywhere a monetary phenomenon.Are we going to a Weimar style hyperinflation like in germany in 1923 .In Germany o, july 31th 1914 one dollar was 4,20 mark,in nov 1923 one dollar was 4,4 billion D Mark and in dec 1923 they created a RENTMARK and one dollar was again 4,20 rentemarkA cup of coofee in Hamburg was the firts one you paid 5000 mark and the second one 10 minutes later the price was 140000 Mark.There was an inflation of 1000 percent per month.In oct 1923 ther were banknotes of 20 billion Mark like now in 2009 in Zimbabwe where there are banknotes of 30 trillion Zimbabwe dollars.In America now M1 grew by 17,4 percent in the 12 months to July 2009,while M2 (which also includes saving accounts) rose by just 8,1 percent over the same period.In the same time the US savong quote was going up from zero to 6 percent.(same period).The difference was evebn starker between the two over the past three months;In the euro zone the growth rate was for M1 12,2 percent in the year to July from 9,4 percent in June.Yet the growth rate of bank lending to non financial corporations fell to 1,6 percent in July and loans to households were flat in one year.None of this sound like Zimbabwe or Weimar.Between july 2008 and july 2009 M zero more than doubled (Mzero is a very narrow measure of money supply consisting of notes and coins in circulation plus reserves held by commercial banks at the central Bank).Virtually all the jump is due to an increase in bank reserves;,a consequense of the QE quantitative easing decided by the bank of England;They rosed in 3 months at an annualized rate of 1,96 percent.The sharp rise in narrow money growth has not translated into lending to companies and individuals.Richard Mc Guire of the Royal Bank of Canada says that within a 10 percent growth rate of money paper expansion would translate into healthy 5 percent growth in nominal GDP.The problem is nobody is entirely sure how or indeed whether QE will work.And as the money supply data show,it is difficult to judge whether they have so far done too little or too much(The Economist,sep 5th 09,p.79 and 80)So the question is idf QE at this moment is not giving immediate result,how then the program given by JPVR can reolve the big problem of the overproduction,about which everybody van agree.The 165 billion of savings of the Belgians is 47 percent of their GDP.Is all this saved money unproductive then?Lord Turner last week said in UK that the banks were growing at an absurd rate the last years,and what were their productive results for the whole economy?Ovberproduction?How is our financial system working.
-
Philippe Tavernier
On 8 Sep, 2009
Ik ben het volledig eens (met JP) dat de politiekers met hun fikke poten van de economie moeten blijven.
'The economy is not the problem,the government is the problem"(Reagan)
"Don't be stupid ,it's the economy"(Clinton)
politieker zijn iet instaat een oblectieve analyse te maken van de economie.
Zij dienen hun belangengroepen te dienen en hun partij doctrine te volgen,met alle scheeftrekkingen tot gevolg.
Daarom pleit ik voor een raad van wijzen.
Hopelijk zijn die dan niet politiek benoemd.
@JPVR:Op basis van welke criteria zou jij die raad samenstellen? -
Jean Pierre van Rossem
On 13 Sep, 2009
Ben voor twee weken in het buitenland. Zal reageren als ik terugkom.
JPVR
