Tobin-taks, speculatie taks of schaamlapje ? – update

Published: December 12, 2009 12:14 pm
This article received : 8 Comments

De EU wil het IMF

aanmoedigen om een wereldwijde taks op financiële transacties in te voeren.


‘De Europese raad benadrukt het belang van een vernieuwing van het economische en sociale contract tussen financiële instellingen en de samenleving die ze dienen (…). De Europese Raad moedigt het IMF aan om de volledige waaier een mogelijkheden te overwegen, (…) waaronder een wereldwijde heffing op financiële transacties.’

Er zijn hierbij heel wat vragen die ik me stel:

* wanneer is iets ‘speculatie’ (met connotatie “negatief”) en wanneer beleggen (klinkt positief)?

* een transactietaks houdt speculatie niet tegen : voorbeelden zijn er legio, van vastgoed tot grondstoffen, dus zeker geen kleine transactietaks.

* als ik mijn geld wil overschrijven van mijn bank naar de gas- en watermaatschappij, moet ik dan betalen ?

* als ik dollars koop, om een betaling te doen van diensten en goederen in de VS, moet ik dan betalen?

* waar zou dit geld naartoe gaan ?

* wat zal de impact zijn op bepaalde nuttige financiële stromen (inclusief financiering overheidsschuld edm). Schieten de overheden misschien niet in hun eigen voeten, en zullen ze de financieringskosten duurder maken, en daardoor de belastingen ?

Mij lijkt heel dit toegeven aan bonusbelastingen, en transactiebelastingen vooral een zaak van politiek opportunisme. Het belasten van het slechte (speculatie, bonussen), zonder na te denken of de maatregelen daadwerkelijk die fenomenen aanpakken, en niet veel collateral dammage zullen veroorzaken.

Als men speculatie wil aanpakken moet men vooral iets doen aan hefboomeffecten en gratis geld. Dus:

* het eigen vermogen van de banken en andere financiële instellingen opkrikken

* derivaten aan banden leggen (vooral ongedekte “naked” derivatives)

* schaduwbankieren aan banden leggen

etc

Dàt zou pas echt speculatie tegen gaan, en ook de banken kleiner maken. Dan zou er geen sprake zijn van te grote bonussen, en is dat probleem meteen ook van de baan.


Luister naar het interview op Radio1


Eenerg interessante opinie van Jerry Van Waterschoot- oud hoofdredacteur van de Tijd en econoom van ING – over de Tobin-taks:

Maar wat is speculatie? Is dat alleen Soros die het pond onderuit haalt, of ook een goed huisvader die zijn spaargeld in aandelen stopt in de hoop op een meerwaarde bij zijn pensioen? Zou zo een taks de crisis voorkomen hebben? De kredietcrisis hield daarentegen verband met financiële gedragspatronen als subprime leningen, herverpakte kredieten, toxische beleggingsproducten, bonussen en winstmaximalisatie. Daar kan je geen day-to-day taks op heffen. Zelfs al had men al deze fenomenen specifiek kunnen of willen belasten, had dat dan de crisis had vermeden..

Meer en meer gaan er stemmen op dat men een “ordinaire” belasting op de banken kan heffen, bijvoorbeeld als vergoeding voor de impliciete staatssteun. Maar dat is iets helemaal anders dan een “kilometerheffing” op elke geldbeweging. En tja, dergelijke bankbelasting om de staatskas te spekken, spreekt natuurlijk niet zo tot de verbeelding als de opbrengst gebruiken om de armoede, de gedupeerde spaarders of het klimaat te helpen.

Jerry komt tot dezelfde conclusie als ik: dit is een onsamenhangende taks, die als een soort Robin Hood-taks wordt doorgeschoven naar een “nobel doel”. De schade aan goede projecten , gezonde financiering en gezonde beleggingen die men achter zich opstapelt, daar denkt men niet over na.

8 Responses to “Tobin-taks, speculatie taks of schaamlapje ? – update”

  1. Frank says:

    @ de Europese raad

    Een heffing op financiële transacties zal zorgen voor minder financiële transacties. Minder financiële transacties zorgt voor minder liquiditeit in de markt. Minder liquiditeit zorgt voor een versterking van het deflatieprobleem dat ze zo koortsactig willen bestrijden.

    Speculeren is niet het probleem. Speculeren met geleend geld door banken die sterk ondergekapitaliseerd zijn en waarbij de speculanten dikken bonussen betaald worden als het de goeie richting uitgaat terwijl de belastingbetaler garant staat als het verkeerd gaat, dat is het probleem. Banken mogen speculeren zoveel ze willen. Maar dat ze dan eerst een apart bedrijf op richten dat speculeert zodat de deposito’s van de man in de straat en de kredietverstrekking voor de economie niet in gevaar komen en dat die man in de straat niet moet opdraaien als het verkeerd gaat. De oplossing is simpel en duidelijk. Simpel en duidelijk is blijkbaar niet iets wat je kan verwachten van de Europese raad.

    De overheden en centrale banken hebben zitten slapen aan het stuur. Nu de auto tegen een boom geknald is gaan ze op de rem gaan staan terwijl ze terzelfdertijd de auto opnieuw willen doen rijden. De oorzaak van het ongeluk is niet te laat remmen, de oorzaak is het slapen aan het stuur.

  2. Geert says:

    @Frank : laatste paragraaf is voor een literatuurprijs !

  3. Nick Doms says:

    I think someone should have a nine iron handy so that if the CBs are falling asleep at the wheel, we can smash in their rear window to wake them up before they hit the tree. :-;

  4. carl says:

    In Belgie betaalt een alleenstannde werknemer zonder kinderen ongeveer per jaar 56 procent aan allerlei fiscale en parafiscale verplichtingen;

    In Belgie betaalt een onderneming ongeveer per jaar 33 procent belastingen op de productieve winsten;

    Belgie is een koploper op de belasting die de werkgever betaalt op de factor arbeid;

    Iedereen is het erover eens dat we de lasten op de arbeid moeten verlagen.

    De belasting op de lonen en wedden verhogen is af te raden;De BTW verhogen eveneens.Tenzij misschien voor het tarief van 21 % op onze belgische electriciteitsprijzen waar het beter zou zijn daarvoor een sociaal BTW tarief van zes procent in te voeren.Waarop zo een hoog BTW tarief op electriciteit.Misschien omdat de monopilsten in deze sector geen belastingen betalen?

    Schiet dus over : een belasting heffen op de speculatieve meerwaarden op aandelen die binnen het jaar worden gekocht en verkocht.Mogelijke opbrengst zou 500 miljoen euro betekenen.Of 0,14 % van het belgische BBP.

    Belgie zou daarbij aansluiten bij alle andere europese landen en dus daarmede de lasten op de factor arbeid kunnen verlichten.Dit is trouwens al twee jaar terug geopperd door de Hoge raad voor Financien.

    7400 bedrijven in belgie tekenen voor 120 miljard ONBELASTE winst in de vorm van meerwaarden op aandelen en die twee percent zijn waarschijnlijk ùeerrwaarden afkomstig uit buitenlandse of artificele oorsprong.

    De andere 98 % bedrijven in Belgie betalen wel hun 33,99 ¨belasting op hun productieve winsten.Waarom worden die speculanten in die groep van 7400 bedrijven niet getxeerd?

    Belgie zit al zes procent hoger in fiscale en parafiscale lasten gemiddeld dan het EU gemiddelde;

    De bestaande unieke vrijstelling was in aanslagjaar 2007 goed voor twaalf percent van het BBP.

    Of 43 milard euro.

    Speculeren brengt niets bij aan onze welvaart en welzijn en ook niet aan de echte productieve dynamiek voor onze bedrijven.

    Vergeet niet dat volgens Eurostat de totale som van fiscale en parafiscale tarief in Europa gemiddeld 39,8 % was in 2007.Of al 12 % hoger dan in japan.

    Alleen Nieuw zeeland (voor onze toekomstige expats naar dit schitterend land) scoorde nog hoger nl. 35 %

    Voor een doorsnee belgische KMO gaat 57 % van haar winst naar de fiscus.Of een verschil van 17 % met het Europees gemidelde.Het toptarief is het land met als actuele Wereldhoofdstad voor de milieu oplossing,Kopenhagen,want denemarken scoort met een tarief van eventjes 48 %

    Vergelijk die 43 miljard belasting die zou kunnen geheven worden op actueel bestaande vrijgestelde meerwaardebelasting met de 35 miljard uitgaven in de sociale zekerheid voor de categorie werknemers in 2008.

  5. Jan L says:

    @Frank,
    Om het over de bikonomics-boeg te gooien:

    Overheden en centrale banken moeten een juist speelveld creëren. Ze hebben hierbij zeker fouten gemaakt. Het lijkt alsof de wedstrijdleiding tijdens de koers doping in de drinkbus van de renners doet omdat het publiek een snelle wedstrijd wil…

    Maar voor een mooie sport mag je ook van renners verwachten dat ze zich gedragen. Als een renner een andere renner van zijn fiets sleurt, is het niet altijd de schuld van de wedstrijdleiding. Sommige banken zijn als renners zonder handen en zonder helm langs binnenwegen geraasd. Zoiets mogen we als publiek ook niet aanvaarden.

  6. WimV says:

    Aanvullend op Carl’s reactie, vindt ik dat het eigenlijk vrij goed uitgelegd wordt door John Crombez en Dirk Vandermaelen:

    “Het is verhelderend om na te gaan hoe andere EU-lidstaten meerwaarden op aandelen in de vennootschapsbelasting behandelen. België is immers het enige land binnen de EU waar aan de meerwaardevrijstelling geen enkele vereiste qua minimumparticipatie of bezitsduur is gesteld. In Denemarken en Frankrijk moet je als vennootschap de aandelen minimum respectievelijk 3 jaar en 2 jaar ononderbroken in portefeuille hebben gehad om de vrijstelling van meerwaarden te bekomen. In Luxemburg, Finland, Spanje, het VK, Hongarije, Zweden en Tsjechië bedraagt de minimum bezitsduur 1 jaar. In de meeste landen is ook een minimumparticipatie vereist: 5% in Spanje en Frankrijk; 10% in Finland, het VK, Zweden en Tsjechië; en 30% in Hongarije. Indien niet aan de vrijstellingsvoorwaarden is voldaan, worden de meerwaarden doorgaans belast aan het tarief van de vennootschapsbelasting. In Frankrijk heeft de liberale minister van Begroting Woerth, recent voorgesteld om bovenop de meerwaardebelasting een sociale bijdrage op meerwaarden in te voeren. Het sp.a-voorstel om de meerwaardevrijstelling te beperken door een minimale bezitsduur van 12 maanden in te voeren, is dan ook een voorstel dat perfect verdedigbaar is in de huidige internationale context.”

    En over de gewenste belanstingsverschuiving:

    “De belasting op lonen is bijzonder hoog in België. De belastingdruk op arbeid ligt 6,1 procent boven het gemiddelde van de EU-15. Voor een alleenstaande zonder kinderen met een gemiddeld inkomen in 2008, ging 56% van de loonkost naar inkomensbelasting en sociale bijdragen. Anderzijds kennen we het meest liberale systeem als het op het belasten van (speculatieve) beleggingsinkomsten aankomt: speculatieve meerwaarden worden immers helemaal niet belast. Deze scheeftrekking is niet alleen bijzonder onrechtvaardig – een euro is een euro of die nu wordt verdiend door te gaan werken of door te speculeren – het is ook economische nonsens. We willen zoveel mogelijk mensen aan het werk maar belasten arbeid bijzonder zwaar, en we willen speculatie inperken maar belasten speculanten helemaal niet.”

  7. WimV says:

    Oei… een dt-fout, een schrijffout en de link vergeten te plaatsen. Al een geluk kan ik één van de drie recht zetten… :)

    http://johncrombez.be/economie-financi-n/sp.a-wil-rem-op-speculatie.html

  8. Jan P says:

    @WimV,
    Ik ben voilledig akkoord dat het niet logisch is om arbeid (zwaar) te belasten en speculeren minder (Dat het helemaal niet belast wordt klopt niet; Er zijn taksen op de handel).

    Waar ik toch een bedenking bij heb is de verschuiving zelf:
    Ik heb altijd hard gewerkt en dus veel belastingen betaald. Bovendien ben ik steeds redelijk spaarzaam geweest. Als ondernemer moest ik wel sparen omdat ik slechts een minimaal pensioen te verwachten heb.
    Als ik nu mijn geld investeer in aandelen bij bedrijven die helpen de economie te doen groeien of zelfs te verbeteren door groene technologie te produceren bijvoorbeeld, waarom moet ik dan nu daar nog eens belasting op betalen?

    M.a.w. moet ik dan dubbel betalen en mensen die niet veel aan de welvaart hebben bijgedragen niks? Iemand die nooit gewerkt heeft, en wellicht ook niet veel gespaard heeft moet dan nooit belasting betalen. Vroeger niet en nu niet.
    Iemand die vroeger hard gewerkt heeft en veel belasting betaald heeft; moet die nu nog eens belasting betalen als hij zijn geld in de economie steekt? Om van kapitaalbelasting nog maar te zwijgen. (nu al 15% roerende voorheffing). En de spaarder moet dan meer betalen dan iemand die vlot zijn geld opleeft?

    Ik heb sowieso moeite met de reflex om alle problemen altijd weg te belasten. In praktijk lukt dat ook niet, en iets verbieden wordt daarna nog moeilijker omdat de overheid dan geld misloopt (dat zie je bij taks op sigaretten)
    Vroeger werd iets gewoon verboden als iets een probleem was voor de samenleving. Nu mag het maar neemt de overheid er gewoon comissie op. Raar…

    Als speculatie door te snel te kopen en verkopen een probleem is, kan je toch gewoon verbieden binnen te korte tijd te verkopen? Gewoon belasten lost dat probleem immers niet op. Het gaat dan nog steeds te snel. Alleen wordt de winst verdeeld door de overheid en de speculant.
    Als hedging een probleem is voor de stabiliteit van de financiele wereld, waarom leg je dat niet gewoon aan banden door verplichtingen of verbod van bepaalde systemen? Waarom is het dan wel oké als de overheid meedeelt in de winst?

    Vroeger was belasting bedoelt om werken voor de gemeenschap door iedereen mee te laten betalen. Met een minimum aan werkingskosten.
    Nu wordt er steeds meer belast omdat het te verkopen is, of om te herverdelen. Of omdat er een kaste van ambtenaren betaald dient te worden, op middelbare leeftijd of tijdens pensioen.
    Als er nu publieke werken nodig zijn moet dat steeds nog eens extra worden betaald door extra taksen.

    Ik vond de belasting ten dienste van de gemeenschap beter.

    Extra belasting is hier geen oplossing, ook niet met de Tobin-tax.

Leave a Reply