Jeff Rubin about oil depletion

Posted on 27. Jan, 2010 by Heleen.

The Canadese economist Jeff Rubin, former chief economist at CIBC World Markets, is a specialist on oil depletion and its economic repercussions. He is the author of the best selling book “Why Your World Is About to Get a Whole Lot Smaller: Oil and the End of Globalization” (2009).

hattip : Koen D.

Continue Reading

Het Canadese zwarte goud

Posted on 14. Jan, 2010 by Heleen.

Oliezand, teerzand, tar sands, vuile olie… er zijn verschillende benamingen voor de grote hoeveelheid onconventionele olie die vastgehouden wordt in de Canadese bodem. Met een olievoorraad van ongeveer 170 miljard vaten in 2008 bezit Canada de tweede grootste voorraad ter wereld (na Saudi-Arabië), en is de bevoorradingszekerheid van Noord-Amerika verzekerd.

[...]

Continue Reading

KanaalZ over piekolie

Posted on 10. Nov, 2009 by Geert.

Heleen Van Hoof (Green Consultant Econopolis) over de olieprijzen.

Continue Reading

De begroting: naar een nieuwe energiebelasting? – update

Posted on 31. Aug, 2009 by Geert.

Update: Deze ochtend lees ik dat de regering nu al rekening houdt met een tekort van 25 miljard euro. Alhoewel dat allerminst een verrassing zou mogen zijn (op deze blog hadden we het al verscheidene keren over de horrorshow die de begroting is). We zijn de jaren ‘70 aan het herhalen.

De regering denkt na over de begroting 2009-2010. Het groeiende tekort noopt tot maatregelen. In de regel betekent dit dat veel van het denkwerk zal gaan naar het zoeken van nieuwe inkomsten. In dat verband circuleert een idee om de energiebelastingen te verhogen.

Het is belangrijk om eerst te herhalen dat het begrotingstekort in ons land niet plots is opgedoken uit het niets. De gehele veiligheidsmarge – dat het primaire surplus heet – werd opgegeten in de periode 2000-2007. Naargelang de berekening is ongeveer een goede 5% van het bbp toen opgegaan aan belastingverminderingen, maar vooral aan overheidsconsumptie (lonen, vervangingsinkomens, gezondheidszorg…). Als gevolg van deze politiek werd een buffer weggehaald, die zowel de overheidsschuld sneller had doen dalen, en tevens een stevige veiligheidsmarge betekende tegen een slechte conjunctuur. De regering-Van Rompuy zou vandaag een vrij eenvoudige taak hebben, mocht deze discipline niet zijn opgegeven, en het primaire surplus behouden zijn op het niveau van 2000 of zelfs het niveau van de vorige conjunctuurinzinking, die van 2003.
[...]

Continue Reading

Oliebedrijven tegen Klimaatplan

Posted on 16. Aug, 2009 by Geert.

Een uitgelekt document van de Amerikaanse oliefederatie API toont aan dat de grote oliebedrijven gerichte acties plannen tegen wetsvoorstellen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. U kunt de nota hier lezen.

The objective of these rallies is to put a human face on the
impacts of unsound energy policy and to aim a loud message
at those states’ U.S. Senators to avoid the mistakes
embodied in the House climate bill and the Obama
Administration’s tax increases on our industry.

De oliebedrijven willen in elf Amerikaanse staten met een grote petroleumindustrie demonstraties organiseren van burgers en werknemers tegen de klimaatplannen. De API roept de bestuursvoorzitters van de aangesloten oliebedrijven op om mensen beschikbaar te stellen.

Maar één van de punten van protest, namelijk dat de wetten de olieprijzen in de VS zouden opdrijven, wordt gerelativeerd door Greenpeace:

Meanwhile Greenpeace also criticised the API’s repeated claim that Waxman-Markey will drive gasoline prices to $4.

The research on which this claim is based – by the Heritage Foundation – says this will not happen until 2035, a quarter of a century from now.

Deze acties tonen aan dat de grote oliebedrijven zich zorgen beginnen te maken over de maatregelen die nu wereldwijd worden genomen. De vraag naar olie is uiteraard gedaald door de crisis. Maar er is ook een structurele verschuiving bezig door de veranderende mentaliteit, vooral in het Westen. De zoektocht naar efficiëntie en alternatieven begint de oliebedrijven dus pijn te doen.

Continue Reading

België verspilt energie

Posted on 23. Apr, 2009 by Geert.

Het VBO en McKinsey brachten gisteren een studie uit over de efficiëntie van de Belgische economie. Deze studie kan je hier downloaden of lezen.

Thomas Leysen schrijft ook een interessante column in DS over zijn visie. 

Heel dit verhaal is zeer ‘Econoshock’, en ondersteunt de stellingen uit het boek.

In 2005 verbruikte een Belgisch gebouw gemiddeld 348 kilowattuur per vierkante meter. In Duitsland was dat 242 kilowattuur, in Frankrijk 234 kilowattuur. “In Nederland, dat zover ik weet toch een vrij vergelijkbaar klimaat heeft, was dat maar 181 kilowattuur”, zegt Leysen. ‘Voor transport is het net hetzelfde. België verbruikt 311 vaten olie per miljoen kilometer passagierstransport. Bij onze noorderburen is dat 216 vaten.” (de Standaard)

Ik zet hierna enkele opvallende grafieken uit de studie. Wat me ook opvalt, is dat veel investeringen pas zullen gebeuren bij hogere olieprijzen. Ik denk dat België er alle belang bij heeft om de energiebelastingen te verhogen: zowel om de begroting niet te laten ontsporen als om de investeringen aan te moedigen in alternatieve en energiebesparende investeringen.

Een nieuwe piste in het plan van Thomas Leysen is de oprichting van een investeringsfonds:

Naast een betere sensibilisering en communicatie (“je zou dit er al vanaf de lagere school moeten inpompen”) zou er volgens Leysen ook serieus nagedacht moeten worden over de oprichting van een zogenaamde Green Bank. Die moet energiezuinige projecten financieren voor de industrie. “Vanaf 2012 worden de emissierechten geveild en de geldstromen die zo gegenereerd worden, zouden prima gebruikt kunnen worden om de Green Bank op poten te zetten”, zegt de VBO-voorzitter. “Het zal dan vaak gaan over projecten met een wat lagere rendabiliteit, maar die toch heel wenselijk zijn. De meest rendabele projecten zijn immers al gerealiseerd. Op die manier wordt ook vermeden dat die projecten op de lange baan geschoven worden door de heersende kredietschaarste. De Green Bank zou het financieringsmechanisme kunnen worden voor een volgende golf van investeringen.”

De overheid zou alvast een prioriteit kunnen maken van een nieuw energieproject, een alternatieve energiecentrale, of van een plan om een ’smart grid’ uit te bouwen in ons land. Dat zou heel wat in beweging zetten.

Continue Reading

My Toyota hybrid is fantastic

Posted on 12. Jan, 2009 by Geert.

In 1994 stond de olieprijs op 12 dollar per vat. Niemand bij Toyota begreep waarom de CEO enorme druk zette op de organisatie om binnen de drie jaar een hybride wagen te hebben voor de Japanse markt. Takeshi Uchiyamada vroeg expliciet om een energie-efficiënte én milieuvriendelijke wagen te bouwen. Zoals het Japanners betaamt, was de wagen klaar in 1997, wel pas op de valreep, namelijk december 1997. 

De hybride technologie van Toyota mocht niet experimenteel zijn, ze moest werken en betrouwbaar zijn. De gewone standaarden, 7 tot 10 jaar garantie, moesten mogelijk zijn. Om dit op het vlak van de batterijen mogeliijk te maken, maakten de Toyota-ingenieurs twee keuzen:

* Nickelhydrade batterijen
* Batterij continu 40 à 60% opgeladen houden

Vandaag wordt de nieuwe generatie hybride Prius voorgesteld. De verrassing is niet het nieuwe design, maar wel dat er nog niet wordt overgeschakeld naar Lithium-Ion batterijen. (75% van de verkochte Toyota-hyrbidewagens zijn van het model Prius).

Nieuwe Toyota Prius

Toyota kiest dus opnieuw voor zekerheid in plaats van een technologisch risico. Dit past ook in de filosofie van de autobouwer: voor ieder nieuw onderdeel dat je wil toevoegen, moet je bewijzen dat het ‘oude’ niet goed genoeg meer is.

De Europese constructeurs hebben een andere weg ingeslagen: grotere efficiëntie van verbrandingsmotoren en het gebruik van verhoogde efficiëntie van secundair energieverlies (bijvoorbeeld VW met de Blue Motion en BMW met Efficient Dynamics). De resultaten van een gewone rit in pakweg een BMW 318d tegenover een Prius zijn verbazend: Prius heeft de naam en het imago, maar de BMW doet het in een doorsnee parcours beter.

Waar Europa een stimulans zou moeten (en kunnen) geven, is in het stadsverkeer. De Prius is de enige auto die Londen in mag zonder Congestion Tax te betalen. Het zou een goed idee zijn om dit ook op het vasteland te doen. Alleen hybride wagens (bijvoorbeeld met een elektromotor) in de stadskernen toelaten, voor de andere wagens een taks of een vernuftig park-and-ridesysteem door aansluiting op openbaar vervoer. In Londen is het alternatief van openbaar vervoer immers reëel, in ons land en vele andere doorsnee Europese steden is het dat alleen op papier voor werkende mensen. 

Het zou de leefbaarheid van de stad verhogen en een impuls aan de industrie geven: we zouden met dergelijke maatregelen immers de race doen starten voor een echte Europese wagen van de toekomst. Mijnheer Ta-ke-shi U-chi-ya-ma-da kreeg dat op drie jaar gedaan bij Toyota. Hoeveel jaar zou dat bij ons duren ? Evenlang als ik nodig heb om die naam goed uit te spreken?

Continue Reading

De rol van de olieprijs in deze crisis

Posted on 08. Dec, 2008 by Geert.

De huidige recessie is voor het grootste deel te wijten aan het financiële hartinfarct. Het economische proces komt daardoor volledig tot stilstand. Investeringen, consumptie en zelfs export worden door de problemen in de financiële sector belemmerd. Zonder de financiële crisis was de recessie in de VS er zonder twijfel ook geweest, maar misschien wat later, en wellicht ook geleidelijker. Maar als we het heilzame willen zoeken van de huidige financiële schok, dan is het dat hij alle problemen naar boven brengt die anders verborgen blijven onder de mantel van de economische groei. De Amerikaanse schuldobesitas, het onevenwichtige Chinese groeimodel, de mankementen in het Europese europroject. Om niet te spreken van de Belgische structurele problemen op het vlak van begroting, concurrentiekracht en ondernemingszin. 

Maar de hoge olieprijzen zijn ook niet zonder gevolgen geweest voor de economie. Olieprijzen van meer dan 100 tot 140 dollar per vat hebben bijgedragen tot de groeivertraging. Vooral het schokeffect van de plotse sterke stijging heeft een aantal sectoren gewurgd, en heeft een extra belasting op de schouders gelegd van bijvoorbeeld de consumenten in de VS en Europa. 

Is de recessie ook aan de olieprijs te wijten?

Nu een diepe recessie zich aftekent, zien we de effecten in de cijfers opduiken. Zo dalen op dit moment alle transportindicatoren erg sterk. In de VS zijn de gereden mijlen een goede indicator. Die zijn erg sterk gedaald, de jaar op jaar wijziging is alleen tijdens de tweede olieschok dieper geweest. 

Het werkt natuurlijk in twee richtingen. De hoge olieprijzen zetten verbruikers aan om minder te rijden. Maar de verminderde economische activiteit zorgt ook voor minder transport. Werklozen leggen minder kilometers af, een lagere economische activiteit merk je uiteraard ook in het verkeer.  

Wijziging in gereden afstand in de VS

source: calculated risk

Het zal erg belangrijk zijn om nu de reactie van de economische agenten te zien op de sterk gedaalde olieprijzen. Zal dit aanzetten om opnieuw meer te verplaatsen ? Worden de 4×4’s weer van stal gehaald? Zal het verbruikers minder energie- en milieubewust maken? 

Tegelijk zou het naïef zijn om te geloven dat de huidige olieprijzen een fundamenteel en nieuw langetermijnevenwicht zouden weerspiegelen. Olie op 140 dollar was te veel op korte termijn. Maar een prijs van 40 dollar per vat is evenmin een weerspiegeling van de realiteit. Projecten worden uitgesteld, productie wordt geknipt, voorraden wegen op korte termijn op de prijs, maar toekomstige schaarste wordt nu gecreëerd.

De dalende olieprijs is welkom om de wereldeconomie te ondersteunen. Voor de VS betekent het bijvoorbeeld een directe stimulus van maar liefst 200 miljard dollar. Zonder de dalende olieprijzen zou de krimp van het bbp in het vierde kwartaal (nu geschat op 5%), het dubbele hebben bedragen (10%). De dalende olieprijs is met andere woorden het grootste stimuleringsplan geweest voor de wereldeconomie. 

Maar misschien is het ook de laatste maal dat de olieprijzen zo spectaculair de wereldeconomie ter hulp snellen om een economische recessie te verlichten.  

De grote vraag is waar de olieprijzen zullen stabiliseren als de wereldeconomie normaliseert, naar verwachting in de tweede helft van 2009. Als de kost van productie een indicatie kan zijn, zal dat dichter tegen de 80 dollar, dan tegen de 30 dollar zijn. Hogere olieprijzen zijn trouwens heilzaam voor de wereldeconomie, als ze niet doorschieten naar de recordniveaus van dit jaar. Ze zorgen voor investeringen, R&D en een zoektocht naar alternatieve energieën. Het is misschien moeilijk te geloven, maar de wereldeconomie is stabieler en sterker met olieprijzen die rond de 70 dollar per vat liggen.

Continue Reading

Financiële crisis maakt energieschok zwaarder voor de toekomst

Posted on 05. Nov, 2008 by Geert.

De olieprijs staat vandaag onder 70 dollar per vat. Dat is een halvering tegenover de top een half jaar geleden. Is de energieschok een fictie ? Enkele opmerkingen:

* De energieschok heeft met meer dan alleen olie te maken.

* De olieprijs vandaag is geen perfecte indicator van een probleem dat in de toekomst zal rijzen.

* Beleggers zijn momenteel meer bezig met de wereldwijde recessie, het al dan niet einde van de (financiële) wereld. Sommige koersen op de financiële markten zijn sterk beïnvloed door de gedwongen verkopen van de afgelopen weken.

Hoe het ook zij, de olieprijs is nog steeds een veelvoud van de prijs een vijftal jaren geleden. 

Olieprijs over de afgelopen 5 jaar

Economie gaat dikwijls in tegen de intuïtie. De volgende uitspraak zal dat zeker illustreren: hogere olieprijzen zouden op dit moment goed zijn voor de economie. 

De redenering gaat als volgt. Hogere olieprijzen zetten heel veel investeringen in gang. Nieuwe projecten voor exploratie en productie. Maar ook onderzoek en ontwikkeling in alternatieve energieën. Door de lagere olieprijzen plaatsen enkele grote oliebredrijven hun projecten in de koelkast.
Aramco heeft dat recent nog aangekondigd. 

Een gevolg is dat hierdoor belangrijke nieuwe (en noodzakelijke) bijkomende productie niet wordt opgestart. Niet alleen de daling van de olieprijzen, ook de financiële crisis weegt op nieuwe projecten. In een boodschap van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) wordt gewezen op de alarmerende effecten van de dalende kredieten voor de energiesector. Het verband tussen financiering en de noodzakelijke nieuwe projecten om de olieproductie op peil te houden, wordt nog niet voldoende gelegd.

Een bijkomend aspect is dat de problemen fundamenteel aan de aanbodzijde zitten. Een belangrijk rapport werd  in de paniek van de bankencrisis misschien niet opgemerkt. De eerste bladzijde van de Financial Times kopte nochtans: 

Continue Reading