Stroom uit de woestijn

Published: July 30, 2010 - 13:07
This article received :  17 Comments

Bij het zoeken naar oplossingen voor de stijgende vraag naar (propere) energie in Europa wordt steeds vaker naar het zonnige Noord-Afrika en Midden-Oosten gekeken. Een ideale locatie voor het plaatsen van zonnepanelen en concentrated solar power systemen voor de productie van elektriciteit: een hoge zon-intensiteit, veel beschikbare grond en veel wolkeloze dagen. Om deze zonne-energie in Europa te krijgen zijn echter immense investeringen nodig in het elektriciteitsnetwerk, zowel voor de connectie tussen Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika, als het versterken van het bestaande netwerk.

Verschillende Europese investeerders zijn geïnteresseerd in dit concept van propere en goedkope woestijn-energie.

  • Desertec

    is het grootste en meest bekende private project, ter waarde van ongeveer 400 miljard euro. Bij de betrokken bedrijven zitten (eerder Duitse) giganten zoals ABB, Deutsche Bank, E.ON, RWE en Siemens. Lange-termijn doelstelling van het project is om tegemoet te komen aan een substantieel deel van de energievraag in het Midden Oosten en Noord-Afrika, en tegen 2050 te voorzien in 15% van de Europese elektriciteitsvraag.

  • image *

  • Wanneer Duitsland zo'n project opstart kan Frankrijk natuurlijk niet achterblijven. Het project Transgreen werd voorgesteld op 5 July 2010 door de Franse Minister van Energie. Onder de deelnemende bedrijven vinden we Alstom, Areva, Atos Origin, EDF, RTE en Siemens. Doel van het project is onder andere het opmaken van een technisch en economisch voorstel voor een kabel van 5 GW (een immense hoeveelheid, als je weet dat de reactor van Doel 1 staat voor 0,433 GW) doorheen de Middellandse Zee. Deze kabel zou zonne-energie uit Noord-Afrika naar Europa kunnen brengen. Eerste fase is een studie van ongeveer 5 miljoen €.

  • Door deze Europese interesse worden ook landen in Noord-Afrika en het Midden Oosten geïnspireerd om zelf te investeren in zonne-energie. Verschillende oliestaten, maar ook landen zoals Marokko hebben daaromtrent al aankondigingen gedaan. Sommigen denken hierbij ook aan de export van elektriciteit naar Europa

Schermafbeelding 2010-07-29 om 11.14.07

De import van zonne-energie naar Europa lijkt een interessante optie, zeker op lange termijn (piekolie, CO2, stijgende electriciteitsvraag, ...). Toch zitten er wat addertjes onder het gras. Naast de immense investeringen in transmissiecapaciteit en netwerk is het ook belangrijk te kijken naar de bevoorradingszekerheid . Niet alle landen in de zonnige regio's kunnen immers beschouwd worden als betrouwbare partners.

17 Comments

  1. Bezoeker 

    On 29 Jul, 2010

    Klinkt interessant. Ik had eerder ergens opgevangen dat men zou overwegen zonnepannelen in de ruimte te plaatsen (dichter bij de zon, geen wolken). Maar er zou dan een groot risico bestaan voor beschadiging van de pannelen, door de vele deeltjes die momenteel rond de aarde in de ruimte zweven.
    Toch vraag ik me af of deze projecten wel opportuun zijn, omwille van de momenteel nog hoge (energie!)kost voor het produceren van de cellen en de relatief lage opbrengst aan stroom.
    1. Heleen 

      On 29 Jul, 2010

      @Steven: Ik heb ooit een post geschreven over die energie uit de ruimte: http://www.econoshock.be/2009/solar-power-from-space/

      Ik denk eerlijk gezegd dat het Desertec project meer kans maakt om uitgevoerd te worden.

      Je hebt trouwens gelijk over de hoge kost van zonnepanelen. Toch is er een duidelijke kostdaling merkbaar over de laatste jaren, door verbeterde technologieën en productie op grotere schaal. Ook in de toekomst wordt dezelfde tendens verwacht: nl. goedkopere en meer efficiënte panelen.

      Daarnaast wordt de investering in zonnepanelen wordt sneller terugverdiend in gebieden met een hogere zonne-intensiteit (en dus hogere opbrengst). Dit alles maakt dat deze projecten (zeker op middellange termijn) opportuun zijn.
  2. Yannick Verdyck 

    On 29 Jul, 2010

    Wat als het nacht is en de wind stopt met waaien? Hoe gaan ze dan de energie-bevoorrading garanderen?
    1. Heleen 

      On 29 Jul, 2010

      @Yannick: goede vraag. Het verbruik ligt 's nachts natuurlijk wel lager dan overdag, wat de daling grotendeels opvangt. Daarnaast moet misschien ook gekeken worden naar opslag.

      Dit project lost het energiebevoorradingsprobleem natuurlijk niet op. Het is belangrijk een portfolio te hebben met verschillende technologieën...
      1. Yannick Verdyck 

        On 29 Jul, 2010

        Wanneer de bovenstaande plannen realiteit worden, dan zou Lithium strategisch enorm belangrijk worden als grondstof voor de productie van batterijen. Maar zelfs dan, batterijen zouden twijfelachtig zijn, je kan ook waterkrachtcentrales gebruiken om schokken in elektriciteitsconsumptie op te vangen (door 's nachts water in uw stuwmeer te pompen). Hoe dan ook, het is zeer twijfelachtig of dit genoeg zou kunnen zijn, je zou een gigantische hoeveelheid opslagcapaciteit moeten hebben.

        Daarnaast, ik had gehoord dat er massa's voorraden Lithium in Afghanistan waren gevonden overlaatst (geen nieuwe info daar de Sovjet's dit al twee decennia geleden wisten). Bovendien zitten de helft van de wereldvoorraden voor Lithium in Bolivië. Een erg onstabiel land naar het schijnt.
  3. Emeline/Viviane 

    On 29 Jul, 2010

    @Steven

    Zonnepanelen mogen niet te dicht bij de zon. Ze is immers een vuurhete gasbol.
    Wat bedoel jij met "dichter"?
    Alvast moeten ze voor een dergelijk grootschalig gebruik geplaatst worden in gebieden waar een hoge zonnestralingsintensiteit is en een lange bestralingsduur en waar tegelijkertijd weinig tot geen wolken voorkomen.
    Alle woestijngebieden rond 30°N en 30°Z komen in principe hiervoor in aanmerking.
    Het gebied van de Sahara en zijn uitlopers is waarschijnlijk
    een van de meest interessante gebieden om deze projecten te organiseren.
    Deze zonnepanelen kunnen schade oplopen door grote hitte, de schaarse stroom van geladen deeltjes van de zonnewind die toch dichter bij de aarde kunnen geraken, evenals door stukken "ruimtepuin".
    Ik denk dat heel de ontwikkeling van de ruimtevaart al zoveel ervaring heeft meegebracht dat zelfs in de vrij nabije
    toekomst deze projecten zullen kunnen gerealiseerd worden.
  4. Theo 

    On 29 Jul, 2010

    @ Heleen

    What happens when there is a sandstorm or when sand gets on the panels?
    We've all seen how pollution affects the power productivity of sun panels in Belgium, but what are the practical issues in the desert...
    1. Carl Van Keirsbilck 

      On 30 Jul, 2010

      Theo,
      Ik had dezelfde bemerking. Geen neerslag en geen wolken zijn een voordeel, anderzijds worden de panelen nooit afgespoeld door de regen, dit terwijl er onvermijdelijk zand op gaat liggen. Of zouden ze een soort 'shake-systeem' inbouwen zoals in digitale reflex-camera's :-). Ik stel me ook de vraag of dat glas (op termijn) wel bestand is tegen regelmatige zandstraling door zandstormen. Mat glas zal ook niet positief zijn voor het rendement.
      1. Theo 

        On 30 Jul, 2010

        @ Carl Van Kiersbilck

        I know! It looks like this project could make the fortunes of whatever the equivalent to Carglass is out there in the Desert... Seriously!
        Add sustained temperature fluctuations within 24 hour cycles to the long periods of sandblasting on glass( how do small crack and scratches react to continuous expansion and retraction of glass), and I'm having serious doubts as to long term sustainability of this Desert adventure.

        There seems to be apparent need for some dumb questions to be asked about stuff that's just too-out-of-the-box-there...
  5. Scrutinizer 

    On 29 Jul, 2010

    Ja, in het kader van energy independence kan dat tellen.
    Niet meer afhankelijk van dubieuze regimes in het ME doch van stabiele als Marokko, Algerije, Libie, ...
  6. Jan L 

    On 29 Jul, 2010

    @ Steven
    Ook het transport van elektriciteit zonder kabel is niet evident. Kleine vermogens over korte afstanden lukt al, honderden MW over vele kilometers is nog iets anders...

    @ Yannick
    Meer internationale transportcapaciteit helpt ook. Als het stopt met waaien in Spanje waait het vaak nog wel in Duitsland. In Scandinavië en Frankrijk kunnen hydrocentrales extra capaciteit leveren wanneer nodig. Batterijen in elektrische wagens zijn ook ideale bronnen van reservecapaciteit, mits de nodige smart grid infrastructuur.

    Verder kunnen slimme meters een prijssignaal doorgeven aan domoticatoepassingen, waarbij vb. diepvriezers enkele uren uitgeschakeld worden: een flexibele elektriciteitsvraag die de variatie opvangt.

    Tot slot geldt ook bij hernieuwbare bronnen dat diversificatie leidt tot een lager risico. Wind, zon, geothermie, waterkracht, oceaanenergie,...
  7. Gerard 

    On 30 Jul, 2010

    Als ik het kaartje bekijk bij het Desertec verhaal zie ik dat ze vooral over concentrated solar power spreken. Dit zijn geen zonnepanelen maar het is een technologie waarbij water via de zon (en spiegels) wordt opgewarmd tot stoom die in stoomturbines wordt omgezet naar elektriciteit (meen ik mij te herinneren). Ik dacht ook dat men het nacht probleem voor een stuk kan opvangen door die warmte overdag op te slaan en 's nachts te recupereren.

    Als deze technologie gebruikt gaat worden vraag ik me wel af waar ze het water gaan halen in de woestijn. Misschien dat iemand wat meer gespecialiseerd is in die dingen en wat meer info kan geven... Ook vraag ik me af of er voldoende politieke stabiliteit is om dit project te realiseren...
    1. Heleen 

      On 30 Jul, 2010

      @Gerard: zeer terechte opmerking ivm concentrated solar power. Dit is een geheel andere technologie dan zonnepanelen, mét een zekere opslagmogelijkheid.

      Het water is ook niet vanzelfsprekend, al wordt gebruik gemaakt van een gesloten cyclus, waardoor het steeds hergebruikt wordt.

      Politieke stabiliteit is ook één van mijn bekommernissen. Verschil met olie is dat de leveranciers minder mogelijkheden hebben: het is of zelf verbruiken, of transporteren naar Europa. Wereldwijd transport (zoals met olie) is in dit geval niet mogelijk.
      1. Gerard 

        On 30 Jul, 2010

        Voor de geinteresseerden: een kort (< 3min) en vrij volledig filmpje over de werking van concentrated solar power vindt men op youtube: http://www.youtube.com/watch?v=rO5rUqeCFY4
    1. Jan L 

      On 30 Jul, 2010

      Bij CSP spreekt men in het algemeen over een 7-tal uren aan opslagcapaciteit. Voldoende om tijdens een donkere winteravond toch over zonne-elektriciteit te beschikken.
  8. Emeline/Viviane 

    On 30 Jul, 2010

    @Gerard

    Interessant filmpje!

    www.kennislink.nl/publicaties/energie-door-zonnepanelen-in-de-ruimte

    Naast het probleem van transport, is vaak ook de stockage
    van de gegenereerde energie een probleem.
    Tegenwoordig doet men onderzoek om "molten salt" aan te wenden als medium om de gegenereerde warmte te stockeren en te vervoeren.
  9. Luc 

    On 24 Nov, 2010

    Het probleem van nachtelijke produktie zou opgevangen worden met zout. Overdag gaat door de enorme hitte van de zonnecentrale zout smelten en de vloeibare vorm blijft onveranderd, hoe hoog de temperatuur ook wordt. Deze wordt opgeslagen en 's nachts gebruikt om stoom te produceren! Zout wordt vloeibaar boven 260°C en men kan die in deze vloeibare toestand 15 uren houden met de hitte die de centrale overdag eraan toevoegd.

Post a comment

max. length of 1500 characters

Econopolis Wealth Management

  • Next generation type of asset management
  • New approach of wealth management for individuals, families and institutional clients
  • Based on the principles of the bestseller “Econoshock
  • Adapted to the profound changes our world is going through
Members of the 'Econopolis Group'