Schizofrenie maakt ons zieker

België leidt aan een bepaalde vorm van schizofrenie.

Tegen het buitenland verdedigen we een beeld dat de interne politieke twisten een deel van onze cultuur zijn, niets om zich zorgen te maken. We zeggen ook tegen de buitenlandse media dat onze budgettaire problemen niet zo groot zijn, onder het gemiddelde van de rest van Europa. We houden ook vol dat onze economie best wel goed draait, een gezonde groei en heel veel mensen aan het werk.

Maar in het binnenland moeten we de mensen meekrijgen om fors te besparen, om de vergrijzing te kunnen betalen, en niet verpletterd te worden door een nieuwe rentesneeuwbal. Als de rente 1% stijgt, is het effect op een schuld van 100% van het bbp niet moeilijk te berekenen. Het tekort van 4,5% wordt dan al snel 5,5%, en verder groeiend... Dat is het dodelijke sneeuwbaleffect. Hoe meer we de problemen ontkennen, hoe meer schuldeisers van ons land zich zorgen maken, en hoe hoger de rente oploopt, en hoe moeilijker het wordt om het tekort uiteindelijk terug te dringen. Verwijt het niet Standard and Poors, ze hebben pas zes maanden na de markten een voorzichtig signaal gegeven.

Onze schizofrenie maakt ons dus alleen maar zieker. Ik heb het reeds geschreven: we zijn niet de zieke man van Europa. Maar België is best wel ziek. Niet dodelijk ziek, maar een niet behandelde ziekte kan snel complicaties opleveren en wel levensbedreigend worden. We zijn de zieke man van de kern-euro. Onze buurlanden zijn AAA. Wij zijn dat nu al niet meer, en we dalen af.

Weg dus met de schizofrenie. Er is een probleem: België heeft teveel schulden, is niet voldoende competitief en wordt niet bestuurd. We zijn kwetsbaar voor oplopende rente, niet alleen via de overheidsschuld, maar ook via onze (verzwakte) banken. Als België zijn rating verliest, en afdaalt, dan worden de rentelasten -ook die van de regio's- duurder. We degraderen dan langzaam, en het is o zo moeilijk om terug te promoveren.

Door de schizofrenie, het ontkennen van problemen, wordt de voedingsbodem weggenomen die onmiskenbaar bij de bevolking bestaat: mensen willen opofferingen doen om de toekomst van hun kinderen, maar ook voor hun eigen pensioen en ziektekosten, veilig te stellen. Als we blijven ontkennen dat we alle zeilen moeten bijzetten om deze maatregelen te nemen, dan maken we onszelf echt iets wijs.

Duitsland anticipeerde de problemen in 2000, en is tien jaar later een land in goede gezondheid. Heel wat landen hebben kritiek op Duitsland en Merkel. Maar in het diepste van hun politieke gedachten, zouden ze erg graag van plaats wisselen. Duitsland heeft echter geen schizofrenie getoond, maar de problemen in 2000 erkend, en eraan gewerkt. De boodschap in het binnenland, was dezelfde als in het buitenland.

Het is nooit te laat om iets te doen. Alleen als we de problemen pas aanpakken als ze zich stellen, zal er chaos zijn.