Onweerswolken boven grondstoffenland?

Toen ik de laatste lijnen van mijn vorige blog schreef (de platte aarde) kon ik niet vermoeden dat een vervolg zich zo snel zou opdringen. Met dank aan Christina Fernandez, el Presidente de Argentina.

Ze pleegde zo maar eventjes een staatsgreep op YPF, het Argentijnse oliebedrijf dat voor bijna 60% in handen is van het Spaanse Repsol (dat op zijn beurt voor 10% gecontroleerd wordt door het Mexicaanse Pemex). Mevrouw Fernandez vindt dat de Spanjaarden niet genoeg investeren in de zoektocht naar nieuwe oliebronnen, waardoor haar land van een exporteur nu een importeur is geworden.

Dat e.e.a. te maken heeft met andere wetten en lokale fiscale maatregelen zal haar een zorg wezen. Wie naar de opbrengsten kijkt van bijvb. Argentijns aardgas bij buitenlandse bedrijven zoals Chevron en Occidental Oil, twee van de grootste die in dat land actief zijn, ziet dat ze er veel minder aan verdienen dan in andere gebieden. Met dank aan de plaatselijke fiscus.

Je kan moeilijk een investeerder overtuigen om geld in te brengen als hij er niet voldoende aan overhoudt.

El Presidente kegelde in één adem ook de directie van YPF buiten en verving de CEO door haar eigen mannetje. Het zit er dik in dat ze hierdoor van de regen in de drop zal terecht komen, want politieke stromannen hebben niet dezelfde expertise als een ervaren bedrijfsleider.

Het wordt natuurlijk interessant om te zien hoe dat (financieel) verder voor een internationaal gerecht zal worden beslecht. Voor de rest zal dit feit op zich niet zoveel impact op de oliemarkt hebben, aangezien die 700,000 vaten die er dagelijks werden geproduceerd, enkel op de binnenlandse markt terecht kwamen.

Ik wou hier echter nog eens in extenso terugkomen op mijn slotparagraaf van vorige week. Het rommelt in grondstoffenland en de bui is nog maar net begonnen.

Indonesië dreigt met een exporttax op grondstoffen die worden geëxporteerd, Chili is een robbertje aan het pesten met Anglo American (over kopermijnen) en Chavez moedigt van op zijn ziekbed de rest van Latijnse wereld aan om nog een revolutionair tandje bij te steken. Che Guevara zal zich omdraaien in zijn graf.

Op zich kun je het die landen niet kwalijk nemen, het zijn tenslotte schatten uit hun eigen bodem. Het probleem (voor de rest van de wereld) is echter dat sommige van die landen voor één of meer grondstoffen een dermate sterke positie innemen, dat ze maar even de kraan moeten dicht draaien om de prijzen de hoogte in te jagen.

Een tweede probleem is dat de multinationals die hier operationeel zijn, met een Repsol scenario kunnen worden geconfronteerd. Niet alleen met een aalmoes de deur gewezen maar vooral een deel van hun inkomsten (en waarde) kwijt.

De tabel hiernaast geeft ons een idee welke “gevaarlijke” landen voor serieus hommeles zouden kunnen zorgen. U ziet hier welk belangrijk percentage sommige van hen in de totale wereldvoorraden van de respectievelijke grondstoffen aanhouden.

Kalium (potash) en fosfaten zijn onontbeerlijke grondstoffen voor meststoffen, Rusland en Marokko zitten hier duidelijk in een machtspositie.

Voor ijzererts is er opnieuw Rusland maar tevens Brazilië. In het geval van koper kunnen we niet buiten Zuid-Amerika (Chili en Peru) terwijl Brazilië opnieuw een cruciale leverancier is voor bauxiet, de grondstof voor aluminium. Ook voor lood, nikkel, tin en zink zien we dat enkele regio’s sterk vertegenwoordigd zijn.

Het zijn steeds dezelfde namen die terugkomen; Brazilië, Chili, Filippijnen, Indonesië, Madagaskar, Marokko, Peru en Rusland. Het verdient m.a.w. aandacht om bij de grote mijnbedrijven (Rio Tinto, BHP Billiton, Xstrata, Anglo American, Vale etc.) eens goed te kijken in hoever zij van deze landen afhankelijk zijn, anders gesteld, wat hun productie uit deze landen vertegenwoordigt op hun totaal resultaat.

Het is niet mijn bedoeling om te insinueren dat er daadwerkelijk nog zoveel tijdbommen zullen ontploffen, noch om terug te komen op eerdere aanbevelingen (zoals het belang van reële activa in een beleggingsportefeuille). Maar blind zijn voor het feit dat er zich wat begint te roeren, dat er wereldwijd een opkomende conflictsituatie begint te groeien tussen links en rechts, tussen oud en nieuw kapitalisme, is evenmin aan te bevelen.

Een verwittigd belegger is er twee waard.