- Your history
Kwantitatieve krimp, kwalitatieve verbetering?
We weten ondertussen allemaal dat het economisch niet goed gaat. De krimp van onze economie zou zo'n 4% kunnen bedragen, en van de top tot het dal kan het zelfs iets meer worden. Tenminste, de krimp gemeten door de achteruitgang van het bbp.
Herinnert u zich nog de commentaren dat de economie niet goed gemeten werd met dat bbp ? Dat de groei van het bbp te eng was, en dat er andere belangrijke dingen niet werden gemeten door het bruto binnenlands product? Misschien gaat het economisch dus beter als we een andere thermometer gebruiken ?
Sommige economen spraken al eens van het bruto nationaal geluk. Zou het bruto nationaal geluk minder achteruitgaan vandaag?
De economische thermometer is wat hij is. Ik vrees dat hij redelijk goed opmeet wat de gemiddelde krimp van verschillende inkomens zal zijn. Dat is de kwantitatieve krimp echter. De crisis zal ook mensen treffen. Verandering is iets wat door de meeste mensen als negatief wordt beschouwd. Tenminste in een eerste fase. De mensen passen zich aan, en gaan stilaan wennen aan een nieuwe situatie. Bij een economische achteruitgang nemen andere dingen dikwijls de plaats in van materiële drijfveren.
Wat denken jullie? Verbetert de recessie de sociale cohesie, vermindert de arrogantie, geniet u meer van de kleine dingen, hebt u al eens gedacht dat het toch wat te gek werd, streeft u niet meer naar een Hummer maar naar een goede fiets ? Is er een silver lining aan de crisis, dat de maatschappij terug wat socialer wordt, minder egoïstisch.
Let me know!
16 Comments
-
MarcVdB
On 25 Feb, 2009
We zijn een rijk land. Aangezien dat van rijk naar minder rijk gaan pijnlijker is dan van arm naar nog armer (psychologisch gezien dan) verwacht ik dat de recessie erg diepe wonden zal slaan bij veel gezinnen. Als je geluk (deels) gebaseerd is op consumptie (reizen, films kijken, auto, ...) en je moet terugschroeven dan is dat erger dan op een andere manier de eindjes aan elkaar moeten knopen. Het is paradoxaal, maar ik zie het overal gebeuren.
-
jeroen
On 26 Feb, 2009
Het is nog veel te vroeg om over een nieuwe situatie te spreken. Met uitzondering van de mensen die hun job verloren voelt bijna niemand de crisis.
Mijn poetsvrouw vroeg me laatst of ik kon uitleggen waarom iedereen van een crisis sprak. Ze zij dat haar inkomen nog hetzelfde was en alles wordt goedkoper.
Met uitzondering van een vriend aannemer heb ik nog niemand in mijn omgeving gas weten terug nemen.
Als je dan nog leest dat de wintervakanties (2de vakantie) weer een recordjaar hebben kan men nog niet zeggen dat de mensen zich aan de nieuwe situatie aan het aanpassen zijn. -
Frank
On 26 Feb, 2009
Om deze vraag te beantwoorden hoeven we slechts naar de wereld te kijken aangezien deze crisis wereldwijd is
1. werelwijde toename van sociale onrust
2. gigantisch veel spaargeld verloren wereldwijd
3. wereldwijde immobubble waardoor prijzen zakken
4. wereldwijde werkloosheid
5. wereldwijde ineenstorting van consumptie
6. wereldwijde toename van falingen
7. moet ik nog doorgaan?
Zijn dat tekenen van een verbetering van sociale cohesie, van geluk ? Onze welvaart was fictief. Ons geluk was fictief. Onze sociale cohesie was ficitef. Ze was gefundeerd op kredietgebaseerde consumptie. De kredietboom is voorbij, de kredietbust is nog maar goed begonnen. Voor vele mensen worden de komende jaren een rude awakening. En de muntcrisis is nog niet eens begonnen! Gelukkig hebben we onze politici die ons geruststellen en vinden dat het niet nodig is om een economische urgentieraad op te richten. -
frederic
On 26 Feb, 2009
@Frank,
Fictief ? de zaken die de mensen geconsumeerd hebben waren niet fictief. Iedere geconsumeerde dienst of product was ook ergens geproduceerd. Niets fictief, de mens was in staat tot deze welvaart. Er komen wel problemen door onbalans (oosten produceerd/westen consumeerd) en door een tekortkoming van het finencieel systeem. Nu zitten beiden op de bladeren, Oosten en Westen terwijl we maar al te graag terug de draad willen oppikken.
@Geert,
Het algemeen geluk is in de meeste gevallen zeker gedaald, vele mensen verliezen hun job, koopkracht, enz... al denk ik wel dat de mens zich tegen razendsnel tempo kan aanpassen en leren leven met minder. Het geluk zal wel hoger zijn wanneer de economie terug opleeft dan dat het geluk vorig jaar was (denk ik). Mensen hebben dan leren leven met minder, duurzamer, ... andere zaken (zoals thuis eten met vrienden ipv restaurant bv) leren apprecieren. Als dan de job terugkomt en wat andere zaken zal de mens toch weer wat contenter zijn.
Ander puntje hoe snel mensen zich wel aanpassen mede door de kuddegeest. Als je vorig jaar iets tweedehands kocht (meubel, fiets, ...) was je een rare vlegel. Nu is tweedehands "Cool" niemand schaamt er zich nog voor integendeel (artikel in de krant) . Tweedehands is economisch gezien niet ideaal maar wel duurzaam ! -
Frank
On 26 Feb, 2009
@Frederic
Ja, inderdaad ficitief. De geconsumeerde goederen zijn voor een groot deel betaald met fictief geld (krediet uit lucht). De goederen werden geproduceerd in fabrieken die grotendeels betaald werden met fictief geld (krediet uit lucht). De mens was niet in staat tot deze welvaart was hij is niet betaald. Hij draait op krediet dat nog betaald moet worden! Krediet gebaseerd op niks. De kredietbubble heeft de consumptie opgeblazen en de prijzen geinflateerd. Dat is voorbij.
Welvaart is altijd gebaseerd op spaargeld. Je werkt, investeert en spaart. Uit die basis kan een gezonde en duurzame consumptie groeien en niet omgekeerd. Deze crisis toont ons enkel dat de vorige toestand fictief was, een bubble was, niet echt was en zeker niet duurzaam was. Er is veel te veel krediet geinvesteerd in produktie van goederen wiens verkoop afhing van veel te veel krediet aan consumentenzijde. Dat komt niet meer terug. Welcome to the age of frugality and savings. -
Luk
On 26 Feb, 2009
Ik ben met Frank.
Een aantal van m'n vrienden verkeren in economische werkloosheid (-30'ers). Studenten in hun laatste jaar zijn dan weer angstig om een job te vinden. Er is meer concurrentie, en dat leidt dan weer tot meer stress. Enzoverder, enzomeer.
Mensen hebben klappen gekregen op de beurs. Jongeren beginnen te beseffen dat ze tot hun zeventig zullen moeten werken.
Bijna allemaal negatief. Voor mij is er één lichtpunt; de huizenmarkt die lichtjes aan het corrigeren is. Ik zit op een mooie som spaargeld en dat wordt enkel maar meer waard zo.
Maar globaal zou ik niet durven stellen dat het geluk stijgt. De koppen van de media stralen één en al depressie uit!
Misschien op langere termijn wel; men wordt immuun voor de problemen en past zich dan wel aan. -
Frank
On 26 Feb, 2009
Enkele maanden geleden werd depression USA en UK 2.0 quasi uitgelachen. Nu hoor ik Jim Rogers, Robert Shiller, Marc Faber, Ben Bernanke, George Soros, Paul Volcker ... allemaal spreken over "depression". Wat zijn we allen gelukkig.
@Luk
Je maakt een goed punt. Er is vrees, angst, ... maar gelukkig dalen de prijzen. Velen vinden dat een niet goed omdat dat zorgt voor grotere verliezen bij banken. Het is wel goed. Het is zelfs broodnodig. De prijzen van vroeger waren opgeblazen door de kredietbubble. Jongeren konden simpelweg niet meer kopen. Prijzen moeten weer zakken naar normale niveau's. De beste belegging in deze deleveraging of schulddeflatie (kredietafbouw) is en blijft cash. Cash neemt toe in waarde omdat alle prijzen van goederen en diensten zakken. Je hoeft niet te focussen op de lage intrest. Zolang je niet verliest ben je winnaar. Deflatie is een zeer gevaarlijke periode om in te beleggen. Cash wint bijna altijd in deflatie. En het is nog lang niet voorbij. -
frederic
On 26 Feb, 2009
@Frank
Dus volgens u kan een mens maar iets tot hij betaald is ?
Wie was er het eerst, het geld of hetmenselijk kunnen ?
Kan ik plots niet meer rekenen als er geen geld op men rekening staat ? kan ik plots niet meer schrijven omdat ik minder geld heb ?
Er moet dringend eens nagedacht worden wat geld werkelijk is, dienstenuitwisseling dus.
Als twee buurmannen voor elkaar iets willen doen, kunnen ze dit perfect regelen onder elkaar zonder geld, als die twee personen 1000km van elkaar wonen heb je geld nodig om de diensten uit te wisselen.
Echter nu gaat het niet meer want er is geen geld, ondanks die twee personen hun kunnen en kennis niet veranderd is mogen of kunnen ze hun diensten niet uitwisselen.
De welvaart die we kenden die was er wel degelijk, je kon de producten vastnemen en de diensten krijgen.
Als je zegt dat alles uit lucht opgebouwd is ben je verkeerd, het zijn mensen die het opgebouwd hebben ergens ter wereld.
Je verkondigd steeds dat we hard moeten werken, sorry maar als je jouw theorie volledig doortrekt hebben we allen te hard gewerkt en moet er wereldwijd de helft van de mensen stoppen met werken. Ondanks dat ze het perfect kunnen en er de kennis voor hebben, stoppen met werken want er is geen geld voor hen. Alleen geld voor een beperkt deeltje, die mogen werken, de rest niet.
Ik ben wel tegen geld/krediet geven aan niet solvabele personen (subprime, malafide bedrijfjes, ...) maar krediet is hoe dan ook een bouwsteen. Anders blijven de rijken rijk en de armen arm. Zonder krediet ontneem je de kansen van personen met talent, misschien meer talent dan de huidige rijken. Mensen met talent moeten kunnen opstaan en het kunnen ontplooien. De meeste van ons huidige topbedrijven zijn trouwens opgebouwd door mensen die neits hadden en die door krediet bedrijven kunnen opbouwen hebben die toedragen aan de welvaart, technologie die de mens en het milieu helpt.
Ook heb ik het al verschillende keren aangehaald, met het huidige fiat geldsysteem kan werken als je de "retail" ervan goed gereglementeerd kanaliseerd (quotiteiten respecteren, leningen voor auto's, hifi, reizen, ... beperken, onderpanden kritisch bekijken, enz...) .
Ik ben ook tegen de stroom van rommel op de markt, meer voor duurzame producten. Maar duurzame producten zijn ook DUUR. Hoe harder de crisis zal slaan hoe meer brol er op de markt zal komen, de mens blijft gaan voor het goedkoopste en zeker als zijn portomonee krap zit. Een hybride wagen bv kost veel meer dan een conventionele wagen, een goed geisoleerde woning kost meer dan een niet goed geisoleerde, enz... van meubels tot keukentoestellen naar electronica het duurame spul kost meer en komt zonder garantie dat je het er ooit uithaalt.
Bovendien komt er uit een bubbel altijd een pak technologische vooruitgang. Het lijkt er soms op dat zonder de bubbles we minder ver zouden gestaan hebben als mens. Alsof we in de bubbles pas ons potentieel ontdekken omdat we in de bubbels pas de vrijheid hebben en ons losgetrokken hebben van "het geld" . Het geld is en blijft een rem, goud zal het nog meer zijn en zal misschien zelfs omgekeerd werken (door oppot effect).
Want wie zal bv met minder geld de toekomstige energieshock gaan betalen? veel projecten liggen stil. Geld wordt overal teruggetrokken ook in de research naar bv zonne, wind, waterenergie en ook de research naar conventionele energie zoals boortechnieken, verplaatsbare platforms, .... .
Een ander aardig weetje, doordat er veel mensen LCD TV's kochten steeg het budget in de research ervan. Ook naar de productie mogelijkheden hoe men dus silicium geleiders mooi kon rangschikken op een plaat. Diezelfde techniek waar men LCD TV's mee produceerde wordt nu gebruikt voor zonnepanelen enkel en alleen door die techniek is het zonnepaneel in staat geweest om zichzelf in energie terug te winnen op 8 maanden.
Silicium vraag steeg wereldwijd door bubble, een (zweeds) bedrijf heeft de productie van het silicium kunnen hervormen en verbruikt met hun procede tot 35% minder energie. Datzelfde bedrijf levert nu aan zonnepaneelfabriekanten. Dat bedrijf heeft hun research gefinancierd met een krediet welke ze vandaag waarschijnlijk niet meer zouden gekregen hebben dus die techniek zou vandaag nog niet bestaan hebben.
Zo zijn er talloze voorbeelden. -
Frank
On 26 Feb, 2009
@Frederic
1. Deze crisis heeft niks te maken met menselijke capaciteit maar wel met kredietgebaseerde consumptie
2. Als er geen geld op je rekening staat heb je wel nog je capaciteit. Het probleem is dat je iemand moet vinden die je wil betalen voor je capaciteiten.
3. Als er geen geld op je rekening staat en je consumeert ben je niet goed bezig. Je verbruikt vandaag wat je morgen nog moet verdienen.
4. Als iedereen, inclusief bedrijven en banken genoeg geld op hun rekening hadden dan zaten we nu niet met een probleem. Er is tekort aan cash en teveel aan krediet.
5. De welvaart die we kenden is fictief. We konden de produkten vastnemen maar ze zijn nog niet betaald, niet verdiend. We zullen nog moeten werken om onze schulden af te betalen.
6. We moeten inderdaad allen meer werken, investeren en sparen. Vanuit die baisis bouw je reserves op waarop een duurzame consumptie kan groeien. Je moet eerst verdienen dan uitgeven en niet omgekeerd. Het is zo simpel als pompwater. Onze ouders en grootouders hebben Vlaanderen niet welvarend gemaakt door meer te consumeren en meer schulden. Ze hebben gewerkt, geïnvesteerd en gespaard.
7. Reglementering helpt niks. Ze kan altijd omzeild worden. We hebben nog nooit zoveel reglementering en controle gehad. We hebben nog nooit zoveel overtredingen ervan gehad. Zorg ervoor dat het geldsysteem een standaard heeft en je kan 3/4 van je reglementering afschaffen.
8. Als het duurzaamste produkt echt het duurzaamste produkt is dan zal het ook het goedkoopste worden; daar zorgt de markt voor. In duurzaamheid zit ook economische duurzaamheid. Altijd!
9. Je hoeft geen kredietbubble op te blazen om geld te vinden voor duurzame projecten. Als dankzij de kredietbubble vele investeringen in duurzame energie konden gebeuren, waarom heeft zich dan tijdens deze kredietbubble het grootste C02 probleem in onze geschiedenis kunnen vormen. -
Bart
On 26 Feb, 2009
@ Frank & Frederic,
Dus bij een frisse pint concluderen we: Het was en is allemaal heel echt, maar gebouwd op zand.
@Geert,
ik ben overtuigd van wel, maar niet algemeen,er komt ook veel sociale onrust vrees ik. Zowel het beste als het slechtste in de mens zal weer boven komen. Zelf moet ik vooral streven naar een betere fietsconditie. -
Luk
On 26 Feb, 2009
Aan Frank,
Betreft puntje 6. Je kan kopen op krediet uitzonderlijk verantwoorden. Ik geef een (hypothetisch) voorbeeld.
Je oude CRT-monitor verbruikt tien keer meer stroom dan de een nieuwe OLED-monitor. Lenen voor een nieuwe OLED-monitor kan dan verantwoord zijn omdat de aankoopprijs op een paar jaar is terugverdiend.
Het vb. klinkt misschien onnozel (omdat lenen voor zo'n prul not done is) maar is dat niet geheel in een continent zoals Afrika.
Dit off-topic. En eigenlijk als ruis --doet niets af van jouw verhaal (maar soms is het een beetje zwart-wit). -
Luk
On 26 Feb, 2009
Het valt met een beetje goede wil dan zelfs onder Geert's noemer om 'even teruggaan op korte termijn om op lange termijn de vruchten te plukken'.
-
André Bequé
On 26 Feb, 2009
Het vervangen van de gebruikelijke economische thermometer - het BBP/BNP - omdat die een kwantitatieve krimp laat zien door een andere thermometer - BBG/BNG - die een kwalitatieve verbetering zou (kunnen) laten zien kan het geluks- of welvaartsgevoel bij de burgers niet direct verbeteren.
Om te beginnen moet een thermometer enige tijd worden gebruikt om een verandering of evolutie te kunnen vaststellen en daarbij is het dan nog de vraag of die vastgestelde toe- of afname ook effectief zo ervaren wordt. Er zijn wel al enkele andere thermometers uitgewerkt die het maatschappelijk welzijn beter meten dan het BBP maar omdat die nog niet (systematisch) gebruikt worden beschikken we nog niet over een historiek die ons iets zou kunnen zeggen.
Belangrijker is echter dat bij die andere thermometers producten gemeten worden waar niet altijd een prijs op kan worden geplakt en dat er begrippen komen bij kijken, die op zichzelf niet zo moeilijk zijn maar waarmee de burgers niet opgegroeid en opgevoed zijn, zodat ze niet in die termen denken en voortdurend moeite hebben met dat begrippenkader (zoals oudere mensen met het invoeren van de Euro). Dat leidt ertoe dat men teruggrijpt naar de thermometer waarmee men wel beter vertrouwd is (ook al beseft men de onvolledigheid of ongeschiktheid ervan) en zich dan toch weer laat beïnvloeden door de "valse" indruk die die thermometer teweeg brengt.
Om de doorsnee burger de thermometer te doen aanvaarden die het maatschappelijk product beter weergeeft (ik noem het hier BNMP) zal die burger ook moeten opgroeien en moeten worden opgevoed met een maatschappijmodel dat uitgedrukt is in de dimensies die ook in de thermometer terugkomen.
Tot op heden worden slechts een klein deel van de burgers opgevoed / opgeleid met een economisch model (dat veel minder dimensies heeft dan een volwaardig en volledig maatschappijmodel) en de resterende groep burgers krijgt slechts de beperkte reeks reducerende mantra's (of principes voor wie dat liever hoort) te horen. De herkenbaarheid van de eigen situatie in de gangbare BBP-thermometer is voor velen vrij gering terwijl dat voor een BNMP-thermometer een heel stuk hoger zou liggen.
Het verbeteren van de sociale cohesie en het verminderen van de arrogantie hangt niet in eerste instantie af van het soort thermometer die wordt gebruikt maar wel van het maatschappelijk model waarmee we worden opgevoed / opgeleid.
Met de urgentie van de huidige crisis zal men natuurlijk geneigd zijn te zeggen dat er nu geen tijd is voor heropvoeden / heropleiden maar de moderne media laten toe om in heel korte tijd ontzettend veel mensen een aantal basisinzichten bij te brengen. Een erg herkenbaar maatschappijmodel is ook veel toegankelijker dan de virtuele en ééndimensionele wereld die in de gangbare economiehandboeken wordt opgevoerd. -
frederic
On 26 Feb, 2009
Hoe kun je zonder krediet een huis kopen ? eerst levenslang werken en ook huren om dan tegen je pensioen hopelijk genoeg te hebben voor een woonst ?
Je hebt talent, wil een eigen bedrijf, geen geld geen bedrijf geen exploitatie talen
We kunnen niet allen werken en sparen zonder dat een ander onze dienst/product nodig heeft of kan/wil betalen .
Tot nu toe zijn de duurzaamste producten altijd de duurste, er is meer research en technologie voor nodig. Het duurzame haal je er achteraf uit op de lange duur maar de dag van aankoop is het duurzame product ALTIJD duurder. De mens en zijn kortzichtigheid gaat altijd voor het goedkoopste op de dag van aankoop. Dat zie je terug in wagens, in huizenbouw, in spaarlampen, in banden, in meubelen, in energieproductie, enz... . Nog straffer een bedrijf kan het zich niet permiteren om duurzame producten te kopen wegens te grote kosten (al zouden die kosten na 15 jaar wel renderen) binnen die termijn wordt je kapotgeconcureerd door niet duurzame bedrijven.
Zonder reglementering was er ipv enkele procenten duurzame energie 0 procent duurzame energie, stond de technologie ivm motoren en opwekken van electriciteit nog nergens. De mens is kortzichtig en hebzuchtig waardoor er reglementering moet zijn.
Ivm het CO2 probleem, iedere dag is er het grootste CO2 probleem omdat CO2 nu eenmaal opstapeld, we zijn er 200 jaar geleden mee begonnen (kolen). Wat er ook op de markt zal komen van groene energie, de olie zullen we tot de laatste druppel opbranden, kolen tot de laatste gram. Dus je verlegt het CO2 probleem gewoon wat in tijd. Maar in de tijd dat je fosiele energie gebruikt meot je wel alternatieven voorzien wanneer die opgebruikt zijn, zonder subsidies en reglementering waren we daar nog neit aan begonnen en stond de huidige olievoorraad nog lager. -
Geert
On 26 Feb, 2009
Wellicht ook een effect van de crisis: vakantie in eigen land, een pretpark bezoeken, fietsen. In feite ook goed voor het milieu...
Uit de Telegraaf:
do 26 feb 2009, 17:56 | 5 reacties
Friesland profiteert van kredietcrisis
Twingly blog zoeken
Jouw blog hier
LEEUWARDEN - De toeristische sector in Friesland spint garen bij de economische crisis. Boekingsbureau Friesland Vakantie heeft de afgelopen tijd al 40 procent meer boekingen voor bungalows en campings binnengekregen dan in dezelfde periode vorig jaar.
Volgens een woordvoerder kiezen veel mensen wegens de slechte economie voor een vakantie dichtbij huis in plaats van vliegvakanties naar verre oorden.
Ook de grootste jachtverhuurder van Friesland ziet een flinke stijging van het aantal boekingen. “Vooral naar campings aan het water, boten en vakantiehuisjes is een grote vraag. Dat is veel sneller en eerder dan andere jaren”, aldus de eigenaar van jachtverhuurder Ottenhome Heeg.
De belangstelling voor Friesland als vakantiebestemming komt niet alleen van Nederlanders, ook Duitsers lijken de watersportprovincie weer ontdekt te hebben. -
frederic
On 27 Feb, 2009
Als ik er ook nog een kleinigheid mag aan toevoegen inzake meer "kwaliteit" .
Het valt me op dat er langs de schelde of andere populaire fietsroutes meer volk fietst. Af en toe raak je wel eens aan de praat en sommigen zijn een toertje aan het fietsen omdat ze nu eenmaal tijd hebben door economische werkloosheid
















