Kansen voor een dubbele duik

Morgen zijn we een jaar na het Lehmandebacle.

De beurzen halen vandaag hun hoogste peil van het jaar. Het bedrijfsleidersvertrouwen volgt dit patroon, en buigt om. Zijn dit overtuigende tekenen van herstel? Is het ergste achter de rug?

Het zijn veel gestelde vragen de jongste tijd. De media kiezen doorsnee genomen voor een volmondig "Ja".

De mening luidt dan dat de crisis vooral tussen de oren zit. Als we zeggen dat het beter gaat, zal het ook beter gaan. We hebben ons deze crisis aangepraat, juist ?

Of toch niet...

Want naast de hoopvolle tekenen die beleggers uitsturen via hun aankoopgedrag zijn er donkere wolken:

* De economie wordt ondersteund met een zerorente in de VS , en een erg lage rente in Europa.

* Nogal wat activiteiten worden ondersteund met overheidsgeld. Kent u een sector die vandaag geen enkele rechtstreekse of onrechtstreekse overheidssteun heeft ?

* Sommige effecten komen met een vertraging op de directe crisis: kijk naar Opel, of de afdankingen bij de banken: een jaar na de crisis moeten enkele grote herstructureringen nog starten.

De crisis werd bestreden met extreme middelen, die vroeg of laat moeten worden omgekeerd:

* Een zerorente werkt verslavend, vraag maar aan Japan, en heeft ook negatieve effecten (ondergraaft spaarinkomen en werkt verstorend voor investeringen).

* De enorme overheidstekorten nopen tot ingrepen, onder meer belastingen en besparingen, die niet groeibevorderend zijn.

* De steun aan banken en sectoren moet vroeg of laat worden afgebouwd: zal er dan opnieuw een zwakte ontstaan?

Met andere woorden: de economie rijdt met steunwieltjes.

Als deze worden weggenomen, is het maar zeer de vraag of er voldoende rijvermogen zal zijn.

Anders gesteld: de kansen op een "double dip", een dubbele duik, een hervallen in recessie, zijn erg groot.

In de komende maanden zullen de bedrijven wellicht wat optimistischer worden over voorraden. Maar dé vraag voor 2010 is de kracht van de groeiende tegenwinden voor de economie. De crisis is niet bedwongen, hij is verdoofd.

Hoe schatten jullie de probabiliteit van een dubbele duik in , horizon 2010?