Het jaarverslag van de NBB

Het jaarrapport van de Nationale Bank van België (NBB) is een jaarlijks ijkpunt. Het is voor mij al meer dan twintig jaar een vaste traditie om het NBB-rapport rond deze periode grondig door te nemen. Tegenwoordig ontvang ik het sneller digitaal dan via de oude getrouwe papieren versie ...

Ik vind dat mijn commentaar over het jaarverslag hard klinkt inTrends/Knack.

Niet zozeer wat de boodschap betreft: de situatie is inderdaad ernstiger vandaag dan het uit het jaarrapport op het eerste gezicht blijkt. Maar dat is geen kritiek op de oorspronkelijke auteurs van het jaarrapport. Die auteurs zijn zeer bekwame economen, die op een correcte en professionele wijze dit rapport samenstellen. De directeur van de studiedienst, Jan Smets, is een echte topper, die door iedereen wordt geapprecieerd om zijn integriteit en inzichten.

Een deel van de boodschap wordt echter door allerlei invloeden gefilterd en verdund. De sociale partners moeten akkoord gaan met de boodschap, waardoor een aantal conclusies of inzichten misschien de finale versie niet haalt.

Eigenlijk zou ik het liefst de oorspronkelijke, niet bijgestelde tekst lezen. En dan zou de bezorgdheid over de economische toestand, die ik deel, nog veel duidelijker naar voren komen. Een aantal pistes naar mogelijke oplossingen zou wellicht ook prominenter in de verf staan.

Daarbij komt dat het Jaarrapport vooral een verslag geeft van de activiteit in het afgelopen jaar. Het heeft geen voorspellende ambitie. Vergeten we ook niet dat de situatie van week tot week verergert, de realiteit verandert sneller dan de tijd om het te drukken.

Geert Noels: 'Dit is een diepe recessie'

16/02/2009 12:00

In haar jongste jaarverslag houdt de Nationale Bank voor de Belgische economie rekening met een groeikrimp van 1,9 procent, de zwaarste daling sinds 1939. Hoofdeconoom Geert Noels van Petercam meent dat de auteurs van het jaarverslag nog veel te bedaard blijven in hun formuleringen.

U vindt eigenlijk dat het belangrijkste er niet in staat.

Geert Noels:

"Kijk, zo'n jaarverslag wordt door een aantal mensen met heel veel ernst gemaakt en daar heb ik alle respect voor. Maar het is allemaal zo voorzichtig gesteld. Als we over een paar jaar zullen vragen, waarom hebben jullie ons toen niet gewaarschuwd, dan zullen ze wellicht kunnen zeggen: 'Maar het stond er toch in!' Ja, als je heel aandachtig leest en zelf de tabellen gaat analyseren.

En dat vindt u niet genoeg.

Geert Noels:

"Dit is geen gewone crisis. Dit is een diepe recessie. Ze zal in ons land heel veel veranderen. En móéten veranderen. Waar we nu onmiddellijk behoefte aan hebben, is een lijstje van wat we moeten doen om deze moeilijke periode door te komen zonder onze plaats in de wereldeconomie te verliezen. Ik mis in dit verslag zo'n duidelijke inventaris van stresspunten. Ik mis heel erg een sense of urgency."

Voor een goed verstaander staan de feiten er wel in.

Geert Noels:

"Er staan natuurlijk best een paar interessante boodschappen in. Zo wordt bijvoorbeeld herinnerd aan wat in 2004 vooropgesteld werd als aangewezen traject om de overheidsfinanciën te stabiliseren. Voor 2008 werd toen een overschot voorgeschreven van 0,6 procent. Nu blijkt dat we in werkelijkheid een tekort van 1,1 procent scoren - een cijfer dat nog kan oplopen. We schieten nu dus al 2 procent van het bbp naast ons doel. En met de crisis heeft dat niets te maken. Sinds 2006 en 2007 spelen er structurele elementen. In plaats van de daling van de rentelasten op te sparen, zijn die gebruikt voor recurrente uitgaven. De vorige regering heeft gewoon de kans laten liggen om de nodige buffers op te bouwen."

Luc Baltussen