Griekse tragedie ?

Griekenland is op dit moment randnieuws in het politiek katern van sommige kranten. Opstanden, gewelddadige betogingen en dat soort dingen. De nieuwe linkse regering heeft het moeilijk, te meer omdat ook de economie heel slecht draait.

En dat is een aspect dat minder aandacht krijgt, tot nu toe...

Griekenland zit in de situatie van België zo'n 25 jaar geleden. Een overheidstekort van dik 12,5% van het bbp, een schuld die boven de 115% van het bbp stijgt, een tekort op de lopende rekening van 14% van het bbp. Sinds 2000 heeft Griekenland de Maastricht-norm van 3% van het bbp systematisch en ruim overschreden.

De Olympische Spelen, die nog werden geacht het land een duurzame boom te geven, zijn vandaag een pijnlijke kater geworden. Een groot gat op de begroting, en een oncompetitieve economie.

Griekenland is het bewijs van de te snelle uitbreiding van de euro, van de onaangepastheid van sommige landen om al toe te treden. En, een muntdevaluatie is in tegenstelling tot België destijds in een gelijkaardig geval (buiten de OS) geen oplossing, die weg is afgesneden.

Zoals deFThet samenvatte enkele dagen geleden:

Its economy is uncompetitive. Since 2000, the real exchange rate has appreciated by a fifth. Greece needs to complete the structural changes, such as pension and labour market reforms, pledged when it joined the euro but hardly begun. Without them, the economy faces a slow death; its shipyards would become the rust belt of the Mediterranean. Sadly, Greece is not alone. The pernicious combination of rising unemployment and continuing wage growth is common to fellow eurozone members Spain and Italy as well. From an economic viewpoint, that is the most worrying lesson from this Greek tragedy.

Samengevat: de parallel tussen Griekenland en enkele andere landen met zware problemen is te groot om te negeren. Ook de parallel met de bankencrisis is pertinent. Als Europa en de ECB het probleem van zich afschuiven zoals destijds met de banken ("ze moeten zelf maar de problemen oplossen"), dan kunnen het Europese financiële systeem in zware problemen komen. Het besmettingseffect op banken (Griekse overheidsobligaties zijn "euro" en zitten in defensieve portefeuilles...), andere landen met grote schulden (Spanje, Portugal, Ierland, VK,..., België) en bij uitbreiding het euro-systeem zijn niet te overzien. Het wordt dringend tijd dat Frankfurt zich bekommert om Griekenland, vooraleer Athene hulp moet vragen aan Europa. Want wat destijds als een afrondingsfout werd bestempeld bij intrede in de euro (minder dan 1% van euroland, dus geen probleem), is geen detail als het tot problemen zou komen.

Een kaart van de eurozone zonder Italië is moeilijk. Maar zonder Griekenland is best in te beelden. Een exit kan in principe erg makkelijk verlopen, maar in de praktijk is dat natuurlijk nooit zonder pijnlijke schade aan het betrokken land en ook de muntzone zelf. Maar zoals het er nu naar uitziet wordt Griekenland de eerste grote test van de Europese muntzone. Na IJsland en Dubai, en een bankencrisis, is "onmogelijk" geen zero-probabiliteit meer in de financiële markten.