Gas: een investeringsparadox?

Als er de voorbije jaren één opvallende zaak was in het investeringspatroon van de olie- en gas producerende bedrijven, dan is het dat er miljarden werden en nog steeds worden geïnvesteerd in gas, niet in het minst in het zgn. shale gas. Als gevolg hiervan besteden de beleggersmedia veel aandacht aan bedrijven zoals BG, Chesapeake en aanverwante.

De grote jongens bleven niet achter en haastten zich om de hand te kunnen leggen op de nodige stukken land waar de begeerde schalierotsen verborgen zijn. Exxon Mobil haalde als eerste het grof geld boven en telde in 2009 ongeveer 31 miljard $ neer voor XTO Energy. Royal Dutch Shell kon niet achterblijven en had 4,7 miljard over voor East Resources. Recent vond BHP Billiton, ’s werelds grootste mijngroep maar ook met belangrijke olie exploratie, dat Petrohawk 12 miljard $ waard was. Ook de Chinezen bleven niet achter en legden beslag op enkele projecten van Chesapeake, dat blijkbaar om geld verlegen zit en noodgedwongen wat kroonjuwelen van de hand aan het doen is.

Al deze miljarden hebben tot dusver echter geen cent opgebracht, integendeel. De Amerikaanse gasprijs verkeert in vrije val en sommigen zien de grens van 2 $ binnenkort al overschreden worden. Ondertussen stijgt de productie als nooit tevoren.

Hetzelfde Chesapeake besliste onlangs al om zijn aantal gas wells terug te schroeven. Ook ConocoPhilips maakte deze week bekend dat de gashendel wat wordt dicht gedraaid. Wordt gas de geflopte hype van dit decennium? Vergissen al die grote bedrijven zich?

Om te beginnen lijkt gas het beste alternatief te zijn om de komende decennia zowel een antwoord te geven op het toenemend energieverbruik als proberen de CO2 uitstoot een beetje onder controle te krijgen. Het vereist een massale switch naar elektriciteit als energiedrager, die dan op die minder vervuilende wijze dient te worden geproduceerd. Anno 2012 wordt elektriciteit wereldwijd nog voor ruim 40% door steenkoolcentrales gegenereerd, en dat is nu net de meest vervuilende brandstof die we kennen (maar jammer genoeg ook de goedkoopste). Het is dus de logica zelve dat de grote spelers zich hier een plaatsje proberen te verzekeren.

Tot dusver loopt het echter niet zoals gepland, alhoewel er een duidelijk verschil is tussen de USA en de rest van de wereld. Wereldwijd bedragen de conventionele gasreserves nog bijna 7,000 triljoen kubieke voet, een astronomisch overkomend bedrag, dat met zowat 60 jaar huidig verbruik overeenkomt. Dit is echter zonder rekening te houden met de niet-conventionele voorraden, die dit bedrag wel eens zouden kunnen verdubbelen.

Opvallend is dat al die investeringen vooral in Amerikaanse velden zijn gebeurd, door Obama recent nog bestempeld als het Saoedi-Arabië van shale gas, maar waar de prijzen echter al een stuk lager zijn dan in de rest van de wereld (de Europes gasprijzen bedragen een veelvoud van de Amerikaanse). En dat doet meteen de vraag rijzen of die investeringen ooit wel eens lucratief zullen worden.

Over het algemeen gaat men ervan uit dat de kostprijs van shale gas 3 tot 4 $ per 1000 BTU bedraagt (voor niet ingewijden, 1 BTU is de energie die nodig is om een pond water 1 graad Fahrenheit te doen stijgen), zodat er op dit moment geen geld wordt verdiend. Bijkomend aspect is dat de toegekende exploitatievergunningen meestal inhouden dat men de productie binnen een afzienbare periode moet opstarten (dikwijls maximum 4 jaar), zoniet worden ze waardeloos. De verhalen doen dan ook de ronde dat op sommige plaatsen de opslagplaatsen zo overvol zitten dat er straks geen andere optie zal zijn dan het gas er gewoon uit laten gaan.

De oliemajors zijn natuurlijk ook geen naïevelingen en zullen deze toestanden geen jaren laten aanslepen. De meest voor de hand liggende oplossing zou wel eens export kunnen zijn. Een land als Qatar bezit een van de grootste aardgasreserves ter wereld en bij gebrek aan transport per pijpleiding (zoals Rusland) biedt LNG een uitstekend alternatief. Wie de Europese gasprijzen bekijkt weet dat Amerika nog een flinke marge heeft om hun shale gas op een gelijkaardige wijze hier op de markt te kunnen brengen, aan concurrentiële prijzen.

E.e.a. mag echter niet beletten dat een belegger er zijn gezond verstand bijhoudt. Een grondstof waar overaanbod van is, kan nooit echt lucratief zijn en het lijkt dus geen goed idee om bedrijven waar het accent op (Amerikaans) gas ligt bovenaan het lijstje te plaatsen. Last but not least blijft er het mogelijk milieu aspect van dit shale gas. De productiemethode, het zgn. fracking, vraagt immense hoeveelheden water waarin bovendien chemicaliën als benzeen in zitten. Volgens een recent rapport zou de USA dagelijks 60 miljoen vaten verontreinigd water produceren, dat slechts gedeeltelijk recupereerbaar is. Het zou een mirakel zijn indien hier de komende jaren nooit een ongeluk mee zal gebeuren. Indien men dan ooit zou beslissen om de productie van shale gas (en dito olie) te stoppen, al was het maar tijdelijk, zullen aandelen van de hierin betrokken bedrijven kelderen.

De olie- en gassector is nog steeds een van de meest beloftevolle, omwille van onze onstilbare honger naar energie. Maar het kan geen kwaad om wat meer aandacht te geven aan hen die het olieluik wat meer laten doorwegen en bovendien e.e.a. wat meer conventioneel doen.