Elektriciteitsproductie vs. elektriciteitslevering

Begin deze eeuw werd de Belgische energiemarkt geliberaliseerd. Maar het is voor iedereen duidelijk dat dit niet tot de verhoopte resultaten heeft geleid, met name betere dienstverlening aan goedkopere, want competitieve prijzen. Dat is uiteraard geen wonder als men weet dat het grootste deel van de productie in handen is van de grootste leverancier van ons land.

Indien we de Belgische elektriciteit niet meer als derde duurste van de EU willen bestempeld zien in de statistieken van Eurostat, dan moet er dringend iets gedaan worden aan de marktwerking. De marktwerking wordt op vandaag niet bepaald door een gezonde concurrentie, maar door de eenzijdige "pricing power" van het dominante Electrabel.

Het is dus hoog tijd voor "EnergieLiberalisering 2.0". Deze nieuwe hervorming moet aan concurrenten Eneco, Lampiris, Nuon, Essent en anderen eindelijk toelaten om op gelijke voet te dingen naar de gunst van de klant.

Door de elektriciteitsproductie te splitsen van de elektriciteitslevering (zoals op 1 juli 2011 gesuggereerd door CREG-voorzitter François Possemiers), zouden nieuwe leveranciers met dezelfde wapens onze markt bestrijden, en zou er bovendien ook niet meer zo'n discussie kunnen ontstaan rond de nucleaire rente. Want laat ons eerlijk zijn, in heel die discussie draait het allemaal rond de intransparantie van wat Electrabel verdient op 1) de verkoop als producent (Electrabel) aan de leverancier (Electrabel Customer Solutions), én 2) op de verkoop als leverancier (Electrabel Customer Solutions) aan de eindverbruiker (u en ik). Na een splitsing van productie en levering, zouden we enkel nog stap 1 moeten analyseren. En dit zou veel eenvoudiger kunnen gebeuren aangezien de resultaten van deze stap in een afzonderlijke jaarrekening zou moeten gerapporteerd worden.

Daarnaast zou een splitsing van productie en levering ook leiden tot een betere marktwerking van groenestroomcertificaten. Het is een bijzonder goede zaak dat elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energiebronnen wordt gestimuleerd, én dit gedreven wordt door leveranciers te verplichten om groene stroom op te kopen. Maar ook dit kan pas behoorlijk werken als producent en leverancier twee afzonderlijke rechtspersonen zijn.

Om dit te illustreren nemen we de grootste ontvanger van certificaten als voorbeeld, nl. Max Green. Op zich is het een perfect initiatief om een steenkoolcentrale om te bouwen tot een biomassacentrale, maar dankzij deze operatie krijgt de grootste leverancier van ons land meteen ook een bijzonder groot aandeel van haar certificatenverplichting in eigen macht. Dit leidt tot mogelijke intransparantie inzake doorrekening van de certificatenkost aan de eindverbruiker: 1) "wat is nu precies de kost die de leverancier betaalt voor de certificaten?", en 2) "welke kost rekent de leverancier door aan de eindverbruiker?"

Ook heel deze discussie zou dus min of meer vermeden kunnen worden!

Laten we dus streven naar een "scheiding der energiemachten" om de liberalisering echt op gang te trekken met alle positieve gevolgen vandien.