Een fatsoenlijk bankier komt met voorstellen

Opmerkelijk: Floris Deckers, de grote baas van het Nederlandse Van Lanschot,biedt zijn excuses aanen geeft meteen zes aanbevelingen voor het herstel van vertrouwen in de banken.

1 Banken waarvan het bedrijfsmodel niet nadrukkelijk een echte vraag van echte klanten beantwoordt, hebben geen toekomst meer. Er is en was overcapaciteit, en door te spelen met je balans kan dat verdoezeld worden. De balans moet er nu zijn voor je klant. Die moet je dan wel hebben natuurlijk. Kortom, er zullen heel wat banken verdwijnen.

2 Banken zullen nog betere risicomanagers moeten worden. Het klinkt als een gotspe, maar banken zijn goede risicomanagers. De risico’s die nu opgetreden zijn (vaak van macro-economische aard, of in hun samenhang boven de reikwijdte van het risicomanagement van individuele instellingen), werden niet gedekt door de beperkte risico’s zoals we die kenden.

3 We zullen moeten besluiten of

(naar de dagkoers) de beste methode is van boekhouden voor instellingen die het moeten hebben van het vertrouwen van het grote publiek. Volatiliteit in de resultaten van banken staat op gespannen voet met de zekerheid die spaarders zoeken. De transparantie van deze methode geldt alleen voor een steeds kleinere groep vakspecialisten, maar niet voor mij bijvoorbeeld, en ik ben heel wat gewend

4 Er zal een duidelijker onderscheid komen tussen wat ik maar gemakshalve de publieke functie van commerciële banken noem (bijvoorbeeld betalingsverkeer, sparen, eenvoudige vormen van lenen, de conversiefunctie van kort geld naar lang geld) en de meer risicovolle activiteiten (bijvoorbeeld vermogensbeheer, handel voor eigen rekening, zakenbankieren). De Amerikaanse Glass-Steagall Act was zo gek nog niet, en een soortgelijke scheiding zal er wel komen. De eerste groep banken mag op staatssteun rekenen, de tweede niet.

Als er een scheiding komt tussen de publieke en particuliere functie zal de overheid ook bereid moeten zijn om problemen op te lossen als

(IceSave!), het merkwaardige onderlinge waarborgstelsel dat depositogarantiestelsel heet, het zogenaamde gratis betalingsverkeer – u betaalt toch ook voor de levering van gas, water en elektriciteit? Als privébanken publieke diensten verrichten, en als die banken gevraagd wordt die diensten op transparante wijze aan te bieden zonder ‘kruissubsidies’, mag daarvoor ook een vergoeding gevraagd worden.

5 De financiële basis van banken zal drastisch veranderen. Er is meer kapitaal nodig, de kosten zullen stijgen als gevolg van meer toezicht. De sector zal dus permanent minder aantrekkelijk worden voor beleggers.

6 De beloningssystemen zullen op de schop moeten. Ik denk dat het belang van variabel salaris ten opzichte van vast salaris zal afnemen, wellicht naar een norm van maximaal één op één. Dat binnen dat variabele deel het langetermijnelement zal overheersen, zal duidelijk zijn.

Bankieren wordt een saaie sector, wat het altijd moest zijn. Een bank zal meer op een nutsbedrijf beginnen lijken.