Drachmetisering van de euro

Het vertrek van Jürgen Stark kan nauwelijks overschat worden. Het komt na het vertrek van Axel Weber eerder dit jaar. De ECB zal nu in handen komen van de Italiaan Mario Draghi, met als vice-voorzitter de Portugees Vitor Constancio. Alleen een verhuis van Frankfurt naar Milaan ontbreekt nog.

De reden voor het vertrek is duidelijk. De Duitse vertegenwoordigers gaan niet akkoord met een stilzwijgende goedkeuring van gelddrukken door de Europese Centrale Bank. Duitsland heeft slechte herinneringen aan een politiek van monetaire instabiliteit. De Bundesbank had in haar muren gebeiteld dat het nooit meer inflatie zou toelaten. Prijsstabiliteit was de belangrijkste doelstelling. En de Europese Centrale Bank wilde bij haar oprichting wat graag bouwen op de credibiliteit van de Duitse Bundesbank.

De laatste druppel was de uitval van de huidige Franse voorzitter de ECB, Jean-Claude Trichet, afgelopen donderdag. Hij viel uit naar Duitsland, en zei dat de ECB had bereikt wat de Bundesbank nooit had kunnen verwezenlijken - een lange periode van prijsstabiliteit.

Men kon de Duitsers niet harder treffen in hun monetaire hart. Plots werd vergeten hoe de Duitse centrale bank de moeilijke Oostduitse integratie had doorgeslikt. Een Ostmark voor een Westmark weet u nog. Er werd vergeten hoe de ECB was gebouwd op het Maastrichtverdrag, en hoe budgettaire discipline en prijsstabiliteit werden aanvaard door alle landen van de euro als de hoeksteen.

Het Duitsland-bashen heeft zijn hoogtepunt bereikt. Nederland, FInland en Oostenrijk zitten op de golflengte van onze oosterburen. Onze publieke opinie onderschat hoezeer de kerneurolanden zich vervreemd voelen van de huidige Europese monetaire politiek, maar in toenemende mate ook van de Europese aanpak van de crisis. De Portugees Manuel Barroso is de commissievoorzitter, en kan bezwaarlijk een consensusfiguur worden genoemd. Onder zijn leiding gleed Portugal af naar hogere schulden (vooral private schulden) en leefde het land ver boven zijn stand. Als voorzitter duwt hij nu in een richting die de gevolgen van zijn beleid, en gelijkaardige ontsporingen in andere landen, moet corrigeren met Europese middelen.

Als men zeker wil zijn dat er de euro ontploft, moet men nu de "eurobonds" tegen heug en meug doorduwen door de strot van Duitsland en de kernlanden.

Is er een alternatief ? Zeker. Eurobonds en monetisering van de schulden zijn als een verdoving. Ze verbergen de problemen een tijdje, maar die komen later, en sterker, terug aan de oppervlakte. De euro heeft systemische fouten. Die moeten aangepakt worden. De parallel met het EMS is voor de hand liggend. De zuiderse landen passen niet in dezelfde muntunie als de noordelijke landen. We gaan even voorbij aan het feit dat België moet kiezen in welke zone het past. Een bandbreedte tussen beide groepen is dus nodig.

De drachmetisering van de euro bereikt een eerste grote crisis. Ofwel trekt men lessen, en houdt men rekening met de bezwaren van de kernlanden. Ofwel verhuist men de ECB van Frankfurt naar Milaan, en zal de Duitse mark aan een nieuw leven beginnen.

---------------------------------------------------------------