"De banken moeten de crisis betalen"

Published: September 5, 2009 - 06:44
This article received :  25 Comments

Nu de eerste tekenen van stabilisatie van de systemische crisis zich aftekenen, volgt de fase van het aanduiden van schuldigen, en de vraag naar schadevergoeding. De banken worden met de vinger gewezen. Het luidt dat zij de schuldigen van de crisis zijn.

Ik ga even niet in op de vraag of zij de enige schuldigen zijn, en of er geen collectieve verantwoordelijkheid is.

Is een strafbelasting of crisisbelasting echter een goed idee?

Ik zie toch snel twee problemen:

1. Waarom moeten de banken betalen die in de afgelopen decennia wél een voorzichtige koers hebben gevaren? Zij hebben hun personeel geen excessieve bonussen gegeven (en verloren daarom personeel aan de (grote) banken). Zij hebben eenvoudige diensten geleverd (en waren daarom minder rendabel, maar ook niet toxisch). De banken die geen staatssteun hebben ontvangen, ondervinden nu al een competitief nadeel: hun funding is duurder, en ze hebben geen staatsgarantie. Tweemaal straffen zou niet rechtvaardig zijn.

2. Een extra tax opleggen aan de banken zal het banksysteem alleen verder in problemen brengen. En dat op een moment dat de gevolgen van de economische crisis nog moeten worden verteerd (slechte kredieten etc). Als de banken daardoor grote problemen krijgen, zal... de staat moeten tussenkomen.

Daarbij komt dat de banken al betalen voor de kapitalen en de garanties van de overheid. Ze betalen daarvoor geen gunsttarieven, maar stressrentes. Daarom willen de banken de steun ook zo snel mogelijk aflossen.

25 Comments

  1. olé ola 

    On 4 Sep, 2009

    "alleen verder in problemen brengen" lijkt me wat overdreven. Er zijn grote verliezen geleden, maar de operationele activiteiten zijn behoorlijk winstgevend, gezien de context. De marges zijn ook sterk aan het vergroten.
    Bovendien laten de politici duidelijk merken dat ze weten dat ze niet te veel moeten eisen.
  2. sebastian 

    On 4 Sep, 2009

    het is natuurlijk effe 'bon ton' om op de banken blijven in te hakken. Maar ik ga volledig akkoord met de 2 pijnpunten die Geert aanhaalt, het zou contra productief zijn.

    Er zullen wel schuldigen zijn maar ik denk niet dat iemand de omvang had kunnen inschatten.

    Besparen is the way forward, niet extra belastingen. Overheid moet ook efficient omgaan met de budgetten he (en in eigen boezem kijken met de politieke cumuls, dat zijn verborgen bonussen want dikwijls 'vriendendienstjes'.

    deze ochtend stond er dacht ik in de Standaard iets over hoe ze met de budgetten bij Justitie omgaan. Intriest. Geld genoeg maar slecht gebruikt ...
  3. Ann Moons 

    On 4 Sep, 2009

    Dat de banken terug geld verdienen op hun activiteiten was de bedoeling toch? De centrale banken zouden ook de rente kunnen verhogen, en de marge van de banken verlagen.
    Dat zou voor de spaarder ook beter zijn.
    Dit alles afreageren op de banksector is overdreven.
    Ann
  4. koen2 

    On 4 Sep, 2009

    "Ik ga even niet in op de vraag of zij de enige schuldigen zijn, en of er geen collectieve verantwoordelijkheid is. Is een strafbelasting of crisisbelasting echter een goed idee ?"

    Je kunt die vraag moeilijk beantwoorden zonder de onderliggende schuldvraag te beantwoorden.

    Het antwoord is, wat mij betreft, simpel. Grootbanken hebben, terecht, een bijzonder slechte naam. Het zijn, imho, psychopatische entiteiten. Ik weet bvb. dat kbc recentelijk klanten nog (opnieuw) aanzette om oude fondsen in te wisselen voor nieuwe, om 'beter te kunnen profiteren van het herstel'. D é g o u t a n t. Ik ben bij wijze van spreken nog liever huurmoordenaar dan werknemer van een grootbank.

    Maar dat focussen op banken en bonussen als dé schuldige van de crisis is evenzeer afgrijselijk oppervlakkig (maar dat is nu eenmaal de aard van het beestje). Idem dito trouwens voor medische fouten. Die zijn vaak niet te wijten aan individuele medici, maar aan het systeem waarin ze werken.

    Het is ons financieel-economisch systeem zelf dat het probleem is en dat zichzelf onherroepelijk klem rijdt. En banken vervullen natuurlijk een sleutelrol in dat systeem. Vandaar dat de aandacht al snel op hen terecht komt. Maar het zijn slechts acteurs in een toneelstuk dat ze niet zelf geschreven hebben (al kleuren ze dan wat buiten de morele lijntjes met hun vieze praktijken).
  5. Jan P. 

    On 4 Sep, 2009

    Eerst en vooral inderdaad toch ook even zeggen dat het gat in de begroting moet gedicht worden door minder uit te geven. Het is belangrijk om dat toch telkens te blijven herhalen. Ook nu gaat de discussie weer naar 'waar gaan we meer belasten' in plaats van 'waar gaan we eindelijk eens minder uitgeven'.
    Als zowat 50% van het BNP aan belastingen wordt betaald moet daar trouwens een gigantisch potentieel liggen. Veel groter dan de winst van alleen de banken.

    Dat gezegd zijnde; De banken dus...

    Met een beetje fantasie kan je de bankcrisis vergelijken met de zaak Dutroux. Bottom line is dat de echte schuldige de schuld draagt; Dutroux als kindermisbruiker, sommige banken met het kopen en verkopen van rommelkredieten of het nemen van te hoge risisco's.

    Bij de zaak Dutroux werd Belgie echter ook heel kwaad op het gebrek aan controle, op het disfunctioneren van justitie. Mensen als Dutroux zullen er (jammer genoeg) altijd zijn. Maar het is de taak van de overheid te zorgen dat ze tijdig worden gestopt om de maatschappij ertegen te beschermen. En die bescherming faalde.

    Hebberige bankdirecteuren, of traders of Lippens,..., zullen er ook altijd zijn, maar de overheid moet zorgen dat de gevolgen ervan beperkt worden. Eigenaardig genoeg heb je die volkswoede niet op de bankcomissies of andere controle organismen gezien. Waar zaten die nochtans?!? Zijn ze alleen maar gaan eten met Lippens, of hebben ze ook wel eens in zijn boeken gekeken? Vonden ze André Bergen een toffe bescheiden persooon, of is de KBC bank wel eens degelijk doorgelicht??

    Ik ben dus fel tegen het straffen van de banken die niks fout deden, maar ben wel voor het straffen van de verschillende schuldigen; (Enkel)Eventueel De banken die in de fout gingen, maar zeker ook de bankcomissie die niet heeft gedaan waar ze voor betaald werd. Die laatste schuldige wegmoffelen onder een bankenbelasting helpt niet naar de toekomst.

    Een oplossing om de financiele crisis in de toekomst te vermijden tenslotte denk ik, kan gebeuren door een vergelijkende maatregel zoals bij de wetten voor concurrentie-belang. Bedrijven die te groot worden waardoor de concurrentie dreigt te verdwijnen moeten splitsen om de maatschappij et beschermen tegen monopolie.
    Misschien moet er een vergelijkbare regeling komen voor banken die 'too big to fail' worden? Ook omdat de impact voor de maatschappij te groot is als het misgaat.

    Maar nogmaals: in deze discusie blijft de eerste alinea wel de belangrijkste. De overheid moet minder uitgeven, niet zoeken naar extra inkomsten...
  6. koen2 

    On 4 Sep, 2009

    Jan P.: het soort analyse dat jij maakt vind ik dus afgrijselijk oppervlakkig...

    waren banken in de jaren dertig ook de grote schuldigen van de depressie?

    en wat met banken in japan, zijn die ook de grote boosdoeners (geweest)?

    of is het veeleer het systeem waarin die banken een sleutelrol speelden dat met de vinger gewezen moet worden?

    je kunt daar meteen aan toevoegen dat het bijzonder spijtig is dat we geen beter, stabieler systeem kunnen ontwerpen, zoals we ook betere auto's maken, maar da's een ander verhaal
  7. Theo 

    On 4 Sep, 2009

    There are two schools of thought on the issue:
    1) Short term - there is profit? don't give it to the Bank employees (bonuses); give it to the Government
    2) The sustainability option - there is profit? use some to remunerate performance and the big chunk to build up Banks' reserves for rainy days

    The "bonuses" was always a false discussion, planted to stir up emotions amongst the public and allow government to place a claim on the banks.
    Remunerations, KPIs and all the rest can be adjusted going forward, but what do you do with taxes!?
    If, as it was claimed by some, bonuses were not based on "real" performance (not reflecting real profits!) and they would need to be spread over a longer period (3 years!)... then the question arises of how you report profits every quarter (to securities commissions) and pay taxes every year (to governments)!
    Thus far there are two things any company can do with profit - distribute it to its employees or to its shareholders. In the case of banks, reserves are defined as % of their deposits.

    There is another possibility (as used in mostly Spanish speaking countries, which have fared quite well through this crisis), consisting in using part of the profit to build up the reserves.

    Understandably, some governments are against the latter option as they just want to get there hands on the monies. So don't kid yourselves they are thinking of the banks or the people with this bonus witch hunt.

    Months ago, when this idea was first floated, I questioned how it was going to work out on the balance sheet and fiscally.
    A trader can always buy an option or hedge his bonus by so many means, as long as it's tied up to some KPI. But what the whole operation suggests is that the reporting of any financial institution cannot be trusted for the duration of that entire period. And in that case it should not be listed and no taxes could be calculated nor levied.
  8. Luk 

    On 4 Sep, 2009

    Ik mis nog een derde puntje.

    - De maatregelen moeten internationaal gelden (omwille van bv. concurrentienadelen e.d.).

    Al bij al vrij moeilijk realiseerbaar.
  9. WimV 

    On 4 Sep, 2009

    @ Geert:

    Je ziet inderdaad 2 terechte problemen die niet te ontkennen vallen in de huidige context. Maar zijn die niet het gevolg van een onderliggend probleem dat veel erger is? Zijn we ook daarmee niet met symptoombestrijding bezig?

    Laat ons de volgende vraag stellen: Wie is er de laatste jaren écht beter geworden van het hele systeem zoals het nu werkt (met alle beperkingen en excessen)? De banken? De aandeelhouders (en zo ja, wélke aandeelhouders)? De gewone-man-in't-straat? De hardwerkende arbeider? De gepensioneerde? De consument? De spaarder? De politiek? Hierbij natuurlijk óók rekening houdend met de magere jaren die zullen komen voor velen onder ons...

    Of misschien de volgende vraag: Was er inderdaad sprake van privatisering van de winsten en socialisering van de verliezen? Als er geld geprivatiseerd wordt, dan moet toch iemand er voordeel bij hebben? Zo ja, wie is er op het einde van deze rit dan beter uitgekomen? (Deze laatste vraag om de kleine belegger niet te viseren die inderdaad ook wat meeprofiteerde van geprivatiseerde winsten voordat de hele boel kelderde, evenmin als de goedbedoelende arbeider met zijn pensioenspaarplan dat met zachte dwang wordt opgelegd). Of hebben we nu alleen verliezers? Tja, dan moeten we het huidige systeem best zo snel mogelijk verlaten...

    Ik wil maar zeggen: je kan nu natuurlijk wel zeggen dat we de banken nu niet mogen belasten om hun wat ademruimte te geven. Dat klinkt zo logisch dat bijna niemand het durft tegenspreken. Het zal in de huidige context zelfs juist zijn. Maar! ... het lijkt me te gemakkelijk om eerst geld te privatiseren als het goed gaat en nu te beweren dat er "geen geld genoeg in het systeem zit" en dat iedereen moet bijdragen.

    Als dergelijke vragen niet beantwoord worden, dan gaan we gewoon verder waar we geëindigd zijn. Maar ja, al bij al zou het me ook niet verbazen. Uiteindelijk gaat het al honderden jaren zo...

    Collectieve schuld? Ja, zeker en vast! Ook de gewone burger. Maar hoe bewust? En hoe hard opgedrongen door het (fiscaal en sociaal) beleid of door de producenten/markten zelf? Als men zegt dat het reguliere pensioen niet langer volstaat en dat pensioensparen fiscaal aantrekkelijk wordt... kan je het de mensen dan kwalijk nemen dat ze via hun pensioenspaarplan een deeltje belegd wordt aan de "voorspelde" hoge rentes (althans zonder garantie)? Of als men je a.h.w. binnensleurt bij je kraag om te zeggen dat je récht hebt op kredietaankopen (de warenhuiskaarten)? Zeker en vast collectieve schuld, maar toch ook niet te licht overgaan zou ik denken... want ook hier kunnen kleine schuldigen beïnvloedt zijn door grotere schuldigen. En bij gebrek aan transparantie gaat het vele mensen hun petje te boven. Je kan het hun moeilijk kwalijk nemen, óók bankiers konden niet meer inschatten hoe toxisch een product nu eigenlijk was. (Of konden ze het wel?)
  10. Geert 

    On 4 Sep, 2009

    @WimV:

    Je hebt natuurlijk een punt. Een rationele econoom gaat al snel mee in "too big to fail" en in dit geval "too weak to tax" filosofie.

    De banken moeten inderdaad structurele lessen trekken uit de crisis, en hun verantwoordelijkheid nemen, of opgelegd worden.

    Daarom dat ik ook de discrepantie tussen de grote en de kleine zo belangrijk vind: de kleintjes die geen risico namen, en nu worden benadeeld door de grote die boven hun stand leefden.

    Je raakt ook het punt aan dat er een collectieve schuld is, ook van de gewone burger. Maar bovenal is het een crisis van het leiderschap: centrale banken, toezichthouders, CEO's, politici,... normvervaging en vervaging van het verantwoordelijkheidsgevoel.
  11. koen2 

    On 4 Sep, 2009

    "Je raakt ook het punt aan dat er een collectieve schuld is, ook van de gewone burger. Maar bovenal is het een crisis van het leiderschap: centrale banken, toezichthouders, CEO’s, politici,… normvervaging en vervaging van het verantwoordelijkheidsgevoel."

    Was de grote depressie ook de schuld van het leiderschap en de burgers? En de grote depressie in Japan ook?

    Of is het de schuld van het financieel-economisch systeem waarin die personen functioneren?

    Wat mij betreft is het veeleer de schuld van het systeem waarin die personen functioneren en een rol spelen. Ook al valt er heel wat te zeggen over uitwasemingen bij in het bijzonder banken. Wat ten andere ook besloten ligt in de stelling dat de "systemische crisis" aan het stabiliseren is.

    Maar mensen zijn nu eenmaal sociale wezens en hebben de sterke neiging om de wereld te interpreteren in termen van personen en 'wezens' (goden, geesten, heksen, ...). Zeker als er schuldigen gezocht moeten worden (skapegoat fenomeen).

    Bovendien: als het niet de schuld is van het systeem maar van personen die onvoldoende verantwoordelijkheidszin hadden etc. kan de crisis makkelijk opgelost worden en kan een verder debacle relatief makkelijk vermeden worden: men moet enkel de 'schuldigen' opsporen en hun gedrag veranderen.

    Ik vrees echter dat het zo simpel niet is.
  12. Nick Doms 

    On 4 Sep, 2009

    @ Koen2

    I agree that things are not so simple even if we want them to be.
    Besides the banks, there are many parties in the international financial system that are guilty but are flying under the radar screen right now because the public has been made to believe that the banks are the black sheep in the family and did everything wrong.
    Are they guilty of overleveraging? Of course.
    We now have a tendency to impose penalties on them, and them alone.
    The rating agencies, the consumers, the regulators all go free and clear.
    In the US, plans are in the making to tax traders on the floor with 0.10 per share traded in addition to penalizing commodities traders if they do not take delivery at the end of the contract. This is in addition to a proposed increase in margin requirements.

    While this generates revenue for the Gov't, it does not solve the bottomless pit spending mentality.
    Taxes are not the solution.
    Regulation and enforcement of such is, as well as curbed spending by Gov'ts.

    Sincerely,
  13. Kris 

    On 4 Sep, 2009

    Ik vrees dat we op die manier dezelfde weg op gaan als met de energiesector. Deze secor wordt willekeurig getaxeert in ruil daarvoor mag het mee het beleid bepalen. Zo zorgt men er onder andere voor dat er van concurentie moeilijk sprake kan zijn.
    We slagen met dit idee van het taxeren van banken dezelfde weg in! Banken hun winst wordt afgeroomd, de concurrentie vermindert, overheid en bank sector worden meer verweven. Dit kan nooit goed zijn voor de dynamiek van de economie.
    Ik zou kiezen voor banken die kompetitieve, eerlijke produkten aanbieden, hiermee zou de economie pas een dienst bewezen worden.
  14. WimV 

    On 4 Sep, 2009

    @ Geert
    en aansluitend bij het standpunt van Koen2:

    Ik zie inderdaad momenteel heel wat "strijd" (gerommel) in de marge. Mensen willen altijd persé schuldigen. Soms vindt men een aantal terechte schuldigen. Soms worden er een paar (onschuldigen) opgeofferd. Maar anderen ontspringen de dans. Het zoeken van schuldigen geeft waarschijnlijk houvast, het maakt de zaken "duidelijk" (maar daarom niet genuanceerd en eerlijk). Het voorkomt echter vooral dat er wordt doorgedrongen tot de essentie. Men blijft vervolgens binnen dezelfde terminologie en de bestaande regels zoeken naar een oplossing die eerder erbuiten zou gezocht moeten worden: "out-of-the-box". Als je er té dicht op zit, zie je niet veel.

    Koen2 stelde het als volgt:
    "Wat mij betreft is het veeleer de schuld van het systeem waarin die personen functioneren en een rol spelen."

    Het systeem omvat regels die mensen volgen (soms blindelings, soms bewust uit eigenbelang). Anderzijds maken de mensen ook wel de regels. Een beetje het verhaal van het kip en het ei. Wat was er eerst? Regels kunnen spijtig genoeg ook een mooie uitvlucht worden waar men zich achter verstopt, daar waar minder mooie menselijke eigenschappen op zich eigenlijk geen uitvlucht kunnen worden.

    Binnen het huidige economische systeem staat alleszins vast dat mensen perfect kunnen functioneren binnen de regeltjes en toch voor een hele hoop miserie zorgen. Ze kunnen inderdaad een rol spelen(!). Het komt erop aan dat op die momenten dat we ons bewust worden van inherente fouten in het systeem (met haar huidige regels en dogma's), dat we er dan ook bewust verandering in kunnen brengen. Als er tenminste een voldoende breed "draagvlak" voor is althans... m.a.w. een krachtige meerderheid die zich bewust is van de onhoudbaarheid van het huidige economische stelsel. Als mensen de onduurzaamheid van deze economie echter niet vatten, dan blijft deze nog wel even voortduren. Die kans is reëel, want kan iedereen mee in discussies over "leverage", BNP, enz...? Zie alleen al maar hoe misleidend het BNP kan zijn... afhankelijk van waarvoor dit cijfer gebruikt wordt.

    Geert stelde het zelf ook in "Eén jaar na econoshock...":
    "En de mentaliteit ? Is die veranderd ? Persoonlijk had ik verwacht dat er een besef zou groeien dat het groeimodel onhoudbaar was. Dat het zo niet verder kon, en dat we geen pogingen moeten ondernemen om aan te knopen met onhoudbare consumptie en productieniveaus. Dat de dalende kwantiteit van de economie (de economische groei), een roep om evenwicht en kwaliteit zou aanwakkeren. Op dat moment, is er geen mentaliteitswijziging geweest."

    Een gelijkaardige conclusie als die van Koen2 en mezelf. Het is die achterliggende gedachte die belangrijker is dan de vraag wie we nu hoeveel gaan laten opdraaien voor de schuld. Indien geen mentaliteitswijziging plaatsvind zijn we gedoemd om verder aan te modderen met een systeem dat zijn beperkingen meermaals bewezen heeft (niet alleen tijdens economische crisissen, maar ook door een aanzienlijke bijdrage aan de decennia-lange crisis in de Noord-Zuid-context en aan nog wel heel wat andere "geopolitieke fenomenen").

    PS: Misschien weinig bemoedigend, maar hoeveel schrijvers/filosofen hebben het reeds lang in het verleden al niet gehad over gelijkaardige thema's? o.a. Epicurus (340-270 v. Chr.)
  15. carl 

    On 7 Sep, 2009

    30 years ago 80 percent of the trading activities of the banking sector was going to help the customers in their productive investments for example in the export activity.Now 50 percent of the trading of the banking sector is for their own account.This is thus 100 percent speculation.And everyone was a winner.In 1950 in the US 3 percent of all salaries was for bonuses.Its is now 7 percent.And their profits are growing from 10 to 34 percent.Where is the limit ?800000 persons are working in New York in the banking and insurance sector and 350000 in London.Where is the productivity for everybody of these people?The worl is full of little Goldman Sachspeople and ther is no future in the industry or agricultur for the whizzkids or the bright people creating real wellfare.
  16. carl 

    On 7 Sep, 2009

    The IMF has estimated that credit write downs will double to 4,1 trillion dollar before the crisis is over.That is 29 percent of US GDP
    Capital requirements should be the highest at banks with the biggest distribution base.For example,if the minimum equity that would need to be held by a dealer with a maximum trading book of 1 million dollar was 15 percent,this could rise to 40 percent for a 1 trillion book.

    This measure would put a cap on the potential profitabilty of banks.Banks have become too big to fail : the famous moral hazard.

    Levels of remuneration make little difference to the quality of managements.
  17. Name Jurgen 

    On 8 Sep, 2009

    Waarom wordt steeds gezegd dat het belasten van banken het herstel moet bemoeilijken?

    Eerst en vooral mag het geen straf zijn. Voor een straf heb je wetten en rechtspraak nodig.

    Het moet een billijke vergoeding zijn voor de impliciete waarborg die de too-big-to-fails genieten. De kleinere die deze niet zouden genieten, dienen deze waarborg niet te betalen.

    Maar alle banken, ook de kleinere, genieten van een bijna gratis dienst: ze hebben voor hun klanten een quasi kosteloze deposito garantie regeling. Het geld dat ze daarvoor in het waarborgfonds storten is ontoereikend.

    De overheid moet nu de stabiliteit en leefbaarheid in de sector verhogen. Bij de too-big-to-fails kan ze eisen dat winsten naar buffers gaan in de bank zelf. Voor haar vergoeding kan ze nieuwe aandelen van de bank vragen. Dit leidt tot een extra verwatering voor de aandeelhouder, maar verzwakt de bank niet zolang hij geen extra kapitaal moet ophalen. Door het opbouwen van extra buffers wordt deze kans kleiner.

    Alle banken dienen bovendien een realistische bijdrage te betalen aan het waarborgfonds. Voor zij die onvoldoende centen hebben mag de verhoging tijdelijk op creatieve wijze betaald worden (met een soort van borg?).

    Beide regelingen kunnen de impact op banken beperken, en door de hogere kapitaaleisen onze banken versterkt uit de crisis laten komen. Als belangrijk bijkomend voordeel hebben we dat de staat geen cent extra cash in handen krijgt (als we bijvoorbeeld de verkregen aandelen niet verkoopbaar maken voor 5 jaar na datum van verwerving. De inkomsten zouden ook niet als inkomsten, maar als kapitaal geboekt moeten worden). Dan dient de overheid nog steeds zijn inkomsten en vooral zijn uitgaven onder de loep te nemen. En heeft de overheid ook een belang bij de gezondheid van de banken op lange termijn. We hebben niet nog een extra stakeholder nodig die vooral op korte termijn denkt.

    mvg,
    Jurgen
  18. Carl Van Keirsbilck 

    On 8 Sep, 2009

    Betreft: "Waarom moeten de banken betalen die in de afgelopen decennia wél een voorzichtige koers hebben gevaren?"

    Is dat dan per definitie zo bij een strafbelasting of crisisbelasting? Is het dan onmogelijk/ondenkbaar de banken die wel een voorzichtig beheer hebben gekend vrij te stellen hiervan?

    Zou de overheid banken niet kunnen verplichten tot het onder brengen van investeringsbankieren of andere risicovolle activiteiten in een andere entiteit? Een entiteit waarvoor ze dan niet meer borg moet staan. Is het ondenkbaar dat de overheid alleen nog zou borg staan voor de zuivere spaarkbanken? Verkleint dit het risico niet op ingrijpende wijze? Het probleem van 'too big to fail' is daarmee misschien ook grotendeels van de baan.
  19. Verdyck 

    On 8 Sep, 2009

    Ge kunt banken niet failliet laten gaan omwille van fractional reserve banking.

    Moesten ze dat afschaffen, de bankwereld zou imploderen, ze zou gezond worden, de zicht/spaarrekening zoals we ze nu kennen zou afgeschaft en vervangen worden door de zichtrekening met enkel kosten en geen intrest(geen slechte zaak) (banken zouden op geen enkel moment "eigenaar" worden van het geld op de zichtrekening).

    Het zou veel beter zijn. Minder speculatie, minder luchtkastelen en een wereld die structureel "degelijker" zou zijn.
  20. Carl 

    On 8 Sep, 2009

    Naast de banken voorziet men ook het langer openhouden van de kerncentrales om de staatskas te spekken.

    Uit een studie van de consultancybureaus PricewaterhouseCoopers (PwC) en Lawfort blijkt dat een langere levensduur van de kerncentrales tientallen miljarden kan opleveren. PwC en Lawfort berekenden dat als je de zeven kerncentrales minstens vijftien jaar openhoudt, ze 30 miljard euro opbrengen.
    Dit kan men dan afromen.

    Dit scenario was echter te voorspellen op moment dat deze wet die tot sluiting verplicht van kracht werd.
    De sluiting van die centrales vanaf 2015 was bij de verkoop van Electrabel aan Suez echter wel in de koersen van Electrabel verrekend. De prijs die Suez betaalde is dus te laag als blijkt dat die centrales toch worden opengehouden. De staat gaat met de centen lopen en de aandeelhouder (veel goede-huisvaders, gemeenten...) komt er bekaaid vanaf.

    Simpel toch? Verplicht bedrijven tot sluiting van bepaalde fabrieken/vestigingen/activiteiten... tegen een bepaalde datum. Beslis een paar jaar later dat ze ze toch mogen openhouden, en laat je voor die 'gunst' betalen.
  21. Carl Van Keirsbilck 

    On 8 Sep, 2009

    Daar ik niet anoniem wil posten: De vorige mail over de kerncentrales en PWC was van Carl Van Keirsbilck.

    Naam wordt in nieuwe blog blijkbaar niet onthouden.... vandaar...
  22. WimV 

    On 8 Sep, 2009

    @ Carl

    Interessante opmerking. Maar ik heb er wel een aantal bedenkingen bij t.a.v. dat afromen. Volgens mij heeft de overheid haar broek gescheurd in dit dossier en zal ze dit bovendien blijven doen (omwille van de energie-afhankelijkheid en het relatieve monopolie). Ik wil dus graag het een en ander aanvullen. Ik geef wat meer uitleg.

    Allereerst kan niet genoeg benadrukt worden dat in eerste instantie vooral Electrabel/GDF/SUEZ er beter van zal worden (van het langer openhouden). Electrabel die de kerncentrales kreeg die versneld en volledig werden afgeschreven op kosten van de consument (lees: belastinggeld), en waarvan diezelfde consument nu de centrales een tweede keer aan het betalen is (door het openhouden van afgeschreven centrales en de dure energieprijzen), maakt jaarlijks forse winst en zelfs dat is nog niet genoeg. Ze lieten zich onlangs nog van hun beste kant zien:

    CITAAT:
    Electrabel geeft dezer dagen weer lessen in het aftasten van de wettelijke grenzen om de eigen winst zo groot mogelijk te maken. Het is crisis voor iedereen, nietwaar. Zo raakte gisteren bekend dat Electrabel de heffingen betwist die de Federale Overheidsdienst Energie oplegt voor niet benutte productiesites voor elektriciteit. Dat is een soort van leegstandsbelasting om concurrenten van Electrabel beter toegang tot de Belgische markt te geven.

    De bedragen van de heffing waren al teruggebracht naar 51 miljoen euro, telkens voor 2006 en 2007. Maar Electrabel betwist die nog altijd, bij de Brusselse rechtbank van eerste aanleg.

    En vandaag [5 juni 2009] volgt dan vers gelekt studiewerk van de Creg, de federale regulator. Die berekende dat Electrabel in 2008 nog eens 328 miljoen euro doorrekende aan zijn klanten, voor gratis gekregen CO2-emissierechten. De studie is een vervolg op rekenwerk over de periode 2005-2007, periode waarin Electrabel en SPE hun klanten ongeveer 1,2 miljard euro aanrekenden voor diezelfde gratis emissierechten. Een advies van de regulator aan de federale regering, om de Belgische elektriciteitsproducenten een taks op te leggen zodat een deel van het geld gerecupereerd zou kunnen worden, bleef dode letter.
    EINDE CITAAT

    Trouwens: over eventuele taksen gesproken. Jean-Pierre Hansen [operationeel directeur bij Suez] nam zo'n 2 jaar geleden de toen nog niet eens bestaande nieuwe regering al op de korrel. De kans was toen al meer dan reëel dat een oranje-blauwe regering de kerncentrales ging openhouden. De vraag was nog hoe ze de "winst" zou gebruiken om versneld groene energiebronnen aan te boren. Een "motteballentaks"? Jean-Pierre Hansen zegt het heel terloops maar wel heel duidelijk: "Hebt u al een taks meegemaakt die de prijs voor de consumenten goedkoper maakt?".

    Kortom: ik vraag me af hoe men de staatskas wil spekken m.b.v. het energiebeleid. Misschien toch een taks aan de energiereus... die deze gewoon doorrekent aan de klant, die dan op zijn beurt een tegemoetkoming van 50 euro aan energiesheques van de overheid krijgt?

    Tot slot: het veel langer openhouden van de centrales vormt ook een rem op de nieuwe ontwikkelingen in duurzame energie...

    Ik weet natuurlijk ook wel dat er compromissen gesloten zullen moeten worden, dat er rekening moet gehouden worden met werkgelegenheid, enz... Maar desondanks is het hoog tijd voor een écht evenwichtig beleid tussen economie, milieu en sociale zaken.
  23. Carl Van Keirsbilck 

    On 8 Sep, 2009

    @WimV
    Mijn kritiek gaat niet naar het afromen van die meerwaarde door langer openhouden op zich, maar wel naar het feit dat die afroming integraal naar de overheid zal gaan, terwijl ze m.i. (minstens voor een deel) naar de vroegere aandeelhouders moet gaan. Hun aandelen waren op moment overname door Suez immers minder waard door die wettelijke verplichting tot sluiting. Terwijl men toen eigenlijk zeer goed wist dat de kans reëel was dat men ze ging moeten openhouden. In 2006 heb ik dit scenario en de gevolgen voor de aandeelhouder nog voorspeld in een mail naar een CD&V-parlementslid.

    Of daar enige voorbedachtheid bij te pas is gekomen is natuurlijk koffiedik kijken. Het lijkt er echter wel op dat de overheid zichzelf op héél eenvoudige wijze van een belangrijke inkomstenbron heeft voorzien. Een inkomstenbron die in huidige tijden wel zeer welkom is natuurlijk.
  24. WimV 

    On 9 Sep, 2009

    @Carl
    Oké, je hebt vanzelfsprekend een punt. Men heeft de aandeelhouder ook misleid destijds, al dan niet bewust. Daarmee is de vroegere aandeelhouder ook één van de vele gedupeerden... naast de belastingbetaler, de consument, het milieu en de Belgische overheid. Deze laatste dacht misschien op korte termijn wel iets binnen te halen, maar op middellange en lange termijn zal ze veel meer verliezen. Ze heeft geen vuist meer om mee op tafel te slaan. De overheid beperkt zelfs de invloed van de CREG (die onafhankelijk toezicht zou moeten kunnen houden op de energiemarkt) door de adviezen ervan naast zicht neer te leggen.

    Indien een of andere andere soort schadevergoeding (cfr.planschade in ruimtelijke ordening) wordt toegekend aan vroegere aandeelhouders - gezien de scheefgetrokken aandelenwaarde bij verkoop - dan zal dit gewoon het verlies voor de andere gedupeerden groter maken: ofwel de staatskas (belastingbetaler) ofwel de consument (indien taks). Dit komt gewoon neer op een andere spreiding van het verlies, slechts gedeeltelijk ten voordele van de vroegere aandeelhouder en misschien langdurig nefast voor de energieprijs? Hebben de aandeelhouders er recht op? In principe misschien wel. Juridisch hard te maken? En worden ze er ook echt beter van? Dit is veel moeilijker in te schatten.

    De belangrijkste kritiek die men kan hebben op het afromen, is dat we die afroming als consument gewoonweg zélf gaan betalen omdat de overheid het heft al lang uit handen gegeven heeft. Jean-Pierre Hansen, operationeel directeur bij Suez, zei het reeds 2 jaar geleden (heel terloops maar wel heel duidelijk): “Hebt u al een taks meegemaakt die de prijs voor de consumenten goedkoper maakt?”. De overheid staat nergens en dat weet het energieconcern maar al te goed. Zelfs de huidige heffingen die men wou vragen vecht Electrabel/GDF/Suez gewoon aan. Gratis CO2-rechten worden doorgerekend, enz... Ik weet nog hoe Leterme eens ferm ging onderhandelen over die 250 miljoen. Hij kreeg toen al het deksel op de neus, wat zou men dan nu gaan onderhandelen over miljarden om de put in de staatskas te dichten? Electrabel eist nu de 240 miljoen euro terug van de Belgische Staat die het vorig jaar moest betalen voor "de onterechte winsten die het bedrijf had gemaakt met de kerncentrales". De energiereus heeft daarover een zaak ingeleid bij het Grondwettelijk Hof. We kunnen dan wel blaffen, maar we worden gewoon uitgelachen waar we bij staan. En omwille van de hoge energieprijzen deelt de overheid energiecheques uit. Wat is nu eigenlijk het netto-effect op de begroting van deze hele "koehandel"?

    Karel Van Miert, ex-Europees commissaris (D.S. 31/05/08) over het hele geval:
    “De regering zegt: geef ons 250 miljoen, want we hebben een gat in onze begroting: hoe kan iemand zo naïef zijn ook maar een minuut te denken dat Electrabel daaraan geen voorwaarden zal verbinden? Iedereen zou moeten weten dat Electrabel juist nu op het punt staat de hold-up van de eeuw te plegen."

    De (terechte) strijd van aandeelhouders lijkt mij dus een beetje een achterhoedegevecht in dit dossier.
  25. WimV 

    On 9 Sep, 2009

    De oplossing?

    Dringend werk maken van échte concurrentie op de energiemarkt, in eerste instantie door een veel grotere inzet op producenten van duurzame energie.

Post a comment

max. length of 1500 characters