Bernanke blijft zitten

Volgens verschillende bronnen zou Ben Bernanke zelf hebben willen bedanken voor een verlenging van zijn mandaat. Hij hunkert naar zijn academische leven, en heeft genoeg van de bankencrisis. De erfenis van Greenspan heeft hem opgezadeld met heel wat problemen. De huizenzeepbel, de kredietcrisis, de derivatenbom enzovoort, enzovoort.

De herbenoeming mag echter niemand verbazen. Voor president Obama is het een zekere keuze om later geen schade op te lopen. Als Bernanke de rommel van Greenspan én zijn eigen rommel kan oplossen, dan is het een goede keuze geweest. Een democratische kandidaat benoemen die de problemen van Greenspan én Bernanke erft, kan als een boomerang terugkeren bij de president, als blijkt dat ze onoplosbaar zijn.

Want Bernanke is inderdaad zijn eigen problemen beginnen te creëren. De balans van de Amerikaanse centrale bank is opgeblazen met duizenden miljarden dollar toxische kredieten. De rente staat op nul procent. Wall Street denkt dat het weer mag feesten alsof het 1999 is, en derivaten, hedge funds en complexe producten zijn nog altijd de orde van de dag. De meeste economen zien als grootste uitdaging het herstellen van de rente op een redelijk niveau, en dus het correct inschatten van het economisch herstel. Dat was ook de uitdaging na 2001, en men is toen jammerlijk gefaald.

Vandaag leeft bij dezelfde centrale bankiers het geloof dat men het dit keer wel goed zal doen. Geen haast om de zero-rente om te keren, en wachten tot het economisch herstel robuust is, wat dat ook moge betekenen. In de FT stond:

The world’s central bankers were in no hurry to start raising interest rates as they headed home on Sunday from the US Federal Reserve’s annual retreat in Jackson Hole, Wyoming. In private and in public, most officials indicated they believed that rates could be maintained at ultra-low levels for a considerable time without generating excess inflation, in spite of better economic data and a return of “animal spirits” in financial markets. Federal Reserve officials have edged up their assessment of economic conditions but have not significantly revised 2010 forecasts. They are encouraged by the shares rally, and see scope for this to support economic activity by restoring lost wealth and improving confidence, but are not betting too much on this. Don Kohn, vice-chairman of the Fed, said he saw no contradiction between its commitment to keep rates low for an “extended period” and the desire to keep inflation at moderate levels - though he emphasised that this was a conditional commitment that could change if the economic outlook changed.

In 2001 heette het een "extended period" waarin men de rente laag zou houden. Deze belofte van gratis geld voor een lange periode creëerde de kredietbubbel waarvan we vandaag de gevolgen dragen. Nu spreekt men over een "considerable time". Maar het resultaat zal hetzelfde zijn: ofwel krijgt de VS asset-inflatie, ofwel gewone inflatie. De hoop dat een artificiële stijging van de activaprijzen (door inkoop van toxische activa tegen een kunstmatige prijs , en het drukken van geld, de economie uiteindelijk zal opkrikken, is naïef. Het is een formule die niet werkt, zoals in de VS en Japan al is gebleken.

Een andere keuze dan Bernanke zou goed zijn geweest voor de lange termijn. Paul Volcker is echter te oud, en zal vandaag vriendelijk bedanken. Andere kandidaten zijn er wellicht wel, maar velen hebben te nauwe banden met Wall Street en de kern van de problemen.

Dan is uiteindelijk Bernanke de minst slechte keuze: nu zal hij tenminste verplicht worden zijn eigen problemen mee op te lossen. Een avontuur dat we op deze blog nog veel zullen bespreken.