Europa betaalt voor te snelle uitbreiding
Posted on 29. Jan, 2010 by Geert in Actualiteit
Wat Northern Rock was voor de bankcrisis, kan Griekenland betekenen voor de ‘sovereign debt crisis’. Griekenland verhoogt de nervositeit over de schuldratio’s van sommoge landen.
Het positieve van deze situatie is dat de markten weer hun rol spelen: ze werken opnieuw disciplinerend, iets wat met de komst van de euro was verdwenen.
Andere landen beginnen ook maatregelen te nemen: Ierland deed dat al een jaar geleden, en ziet de spanningen nu afnemen op zijn schuldpapier. Bij andere landen zie je dat de druk echter begint te verhogen: Italië en Spanje (zie grafiek) ontkoppelen lichtjes van bijvoorbeeld België of Nederland, die geen noemenswaardige druk ondervinden.
Er is echter één belangrijk verschil met de disciplinerende werking vandaag en die van de markten in de jaren tachtig en negentig. Terwijl de druk vroeger geleidelijk werd gevoeld, is hij nu binair: de markten geven weinig nuance.
Daar is de parallel ook duidelijk met de bankencrisis: het vertrouwen in een bank was er, of was er niet meer. Zodra een bank in de maalstroom terechtkwam, was het te laat. Daarom is het zo belangrijk te anticiperen, de problemen te voorkomen. Tussen Northern Rock en Lehman lagen er twaalf maanden. In die periode hebben bepaalde instellingen zich uit de gevarenzone kunnen werken. Andere hebben te lang gedacht dat het alleen hoogtij was, maar geen tsunami. Ze misten de kans om niet te verdrinken.
Dat geldt vandaag evengoed voor diverse landen. Wie vandaag niet wakker wordt, zal morgen meegetrokken worden.
Er is nog een belangrijke les voor de Europese leiders. De euro en de Europese Unie zijn twee fantastische projecten. De EU heeft vrede en welvaart gebracht na de verwoestingen en verscheurdheid van WO II. Maar de uitbreiding gaat te snel, en verloopt te weinig gedisciplineerd. Het voluntarisme om uit te breiden kan aldus ten koste gaan van het gehele project.
De intrede van Griekenland in de euro werd halfslachtig gedaan. Men wist dat Griekenland niet aan alle verplichtingen voldeed, en toch heeft men het land toegelaten en niet streng opgevolgd. Dat is zoals een alcoholicus de verantwoordelijkheid te geven over de wijnkelder.
Maar voor Europa ligt een oplossing erg moeilijk: laks zijn is geen optie meer. Griekenland uit de euro duwen is theoretisch mogelijk, maar zou een besmettingseffect geven op Spanje, Portugal, Italië… en ergens op de route uiteindelijk België.
Er is dus maar één goede oplossing: de druk opvoeren dat Griekenland zijn huishouden op orde brengt, en daarmee een voorbeeld stellen.
Een tweede les is dat te snelle uitbreiding niet goed is. Naar mijn mening verkleinen de kansen voor Turkije door het debacle van Griekenland.
——-
fv
29. Jan, 2010
met die nuance, Geert, op uw laatste paragraaf, dat Griekenland toch al lid is van de EU sedert 1981 (sic?).
Geert
29. Jan, 2010
@fv Een klein land kan eerder in de EU gedijen, in de eurozone zijn er geen afrondingsfouten: je besmet het geheel
fv
29. Jan, 2010
@geert : interpretatiefoutje van mijnentwege, want toetreding tot de EU is allicht niet hetzelfde als toetreding tot de euro. Kan u gemakshalve nog eens duiden wat de positie van Turkije is in beide procedures ? In welke fase(s) zit het ?
Peter
29. Jan, 2010
België voldeed/voldoet ook niet aan de voorwaarden om tot de EMU toe te treden. Een uitzondering werd toegelaten mits de overheidsschuld versneld afgebouwd werd. Laten we hopen dat onze regering dit niet vergeten is.
Geert
29. Jan, 2010
@Peter: België moest ook een begrotingssurplus realiseren in de periode vanaf 2008.
iemand
30. Jan, 2010
Het is eigenlijk simpel. De princiepskwestie werd beantwoord in 1963 (toen ook bijvoorbeeld Marokko een kandidaatland was en wel geweigerd werd). De rest is allemaal procedureel vertragingsgedoe. Als Turkije echt wil, is het er binnen 5 jaar bij en geen technocraat die daar wat aan kan doen.
iemand
30. Jan, 2010
Bovenstaande staat een post te laag, voor alle duidelijkheid…. moeilijk wakker worden vandaag.
Peter
29. Jan, 2010
@Geert: Het is in dan ook ongelooflijk dat de federale begroting door het parlement telkens goedgekeurd wordt. We zullen het argument “de situatie in Griekenland is toch slechter” nog wel te horen krijgen.
Peter De Clercq
29. Jan, 2010
Bij de opstart van de Euro was er (vanzelfsprekend) heel wat kritiek van Amerikaanse economen. Volgens hen was dit een tikkende tijdbom, gezien de zwakkere – zuiderse – landen geen mogelijkheden meer hadden om hun lagere productiviteit te compenseren met devaluaties of andere nationale maatregelen. Ze hadden in eerste instantie ongelijk : iedereen heeft van de Euro kunnen profiteren. Het lijkt er echter op dat de eenheid van de eurozone nu een serieuze test gaat ondergaan. Zijn de Grieken bereid opgelegde maatregelen uit te voeren, of is Europa bereid steun te verlenen ?
Theo
29. Jan, 2010
There was an interesting panel at the WEF Yesterday on the subject with PMs of Latvia, Greece and Spain and Mr. Trichet in the role of the School Master.
From all the webcasts I’ve seen the EU is the only part of the world with its head still firmly stuck in the sand. This is not a very good omen.
Koen
29. Jan, 2010
Ik kwam op internet deze Nederlandse reportage tegen: http://blip.tv/file/3143535/ Zeer interessant, het gaat over of de financiële crisis wel echt voorbij is. Ook de landen zoals Letland, Griekenland, … komen kort aan bod en een van de economen in de reportage zegt: nu zijn het landen meer aan de rand (vooral kleinere), maar wat doen we voor dat het meer naar het centrum opschuift?
Theo
30. Jan, 2010
The irony now is that Latvia qualifies for the Euro while the Euro countries hardly do!
Relating to the Tegenlicht program Bart posted (Governments took peoples’ money and gave it to the banks):
http://www.cnn.com/2010/BUSINESS/01/29/iceland.uk.grimsson.davos/
Funny how stuff like that doesn’t seem to be making the cut for our “free” and “independent” press.
BéDé
30. Jan, 2010
Wat mij begint te verontrusten is dat de het land “Belgium” steeds vaker begint op te duiken in buitenlandse media wanneer het gaat over de sovereign debt crisis.
Zouden wij – net zoals Spanje dat gisteren aankondigde – niet beter eens werk beginnen maken van een ernstig en realistisch saneringsprogramma of gaan we wachten tot de Markt het ons opdringt ?
Het zijn geruchten die de financiële markten momenteel sturen, niet het nieuws an sich:hoog tijd voor actie !
Of zal gaan we de brand opnieuw proberen te blussen zoals we gedaan hebben bij Fortis ? Aanvankelijk liegen over het bestaan van een probleem en daarna over de omvang ervan om dan uiteindelijk te moeten aankloppen bij onze buren ?
Geert: hoe zit dat nu eigenlijk met je economisch oorlogskabinet ? We hebben het vandaag méér nodig dan ooit tevoren.
Hoe is het toch mogelijk dat wij het beheer van ons land overgedragen hebben aan een hoop licentiaten in de rechten die er (bij niet-ernstige overdrijving) er op getraind zijn om excuses en verklaringen te zoeken voor problemen, maar niet om diezelfde problemen te zien aankomen ?
Als jonge mens is het bijzonder frustrerend om zien dat onze toekomst gehypothekeerd wordt door het korte termijn denken van de leiders van dit land.
Wakker worden !
iemand
30. Jan, 2010
Ik raad u aan te migreren zodra u klaar bent met studeren (voor de rest van de wereld door heeft dat een modaal Belgisch diploma waardeloos geworden is).
Met dit land komt het niet goed; de cijfers zijn dramatisch en electoraal is er een inerte massa uitkeringsproles, die enkel in omvang toe zal nemen.
This is a not a country for young men.
iemand
30. Jan, 2010
Koop knack en lees eens goed wat Jadot te zeggen heeft… het is duidelijk wie het gelag zal betalen; de man maakt er geen geheim van.
Nationalisering van de tweede pensioenspijler is een eerste stap…. wellicht zal er vervolgens een “solidariteitscorrectie” en plafonering volgen… voor “uw eigen goed”. Verder hebben we allerlei “bijdragen” geïnd door mutualiteiten / netwerkbeheerders / … Daarover gieten we een sausje “eco-tax”. Tot slot zetten we de prijs van het brood (enkel nog verkocht in colchozes) proportioneel aan uw aangegeven inkomen.
sebastian
30. Jan, 2010
@iemand
helaas heb je gelijk. Iemand vroeg me deze week hoe ik de toekomst zag voor mijn kinderen. Heb moeten zeggen dat ik zo snel mogelijk hoop dat ze een andere nationaliteit krijgen want met alle socialistische maatregelen in dit land gaan we enkel achteruit. Maar de massa laat zich zo gemakkelijk meeslepen, ik kan het wel begrijpen.
fv
30. Jan, 2010
@iemand en @sebastian : jullie hebben uiteraard een punt, waar welke nationaliteit moet ik m’n dochter dan aanmeten ? : de Amerikaanse ? de Argentijnse ? de Chinese ? … ik kan me goed inbeelden dat je een carrière kan uitbouwen “elders”, maar heeft dan niet meer weg van vluchten en moeten we onze kinderen, hier geboren en getogen, niet veeleer stimuleren om er hier het beste van te maken, al dan niet (en liefst) door hun handen zélf ‘vuil’ te maken, initatieven te nemen, politiek, economisch, ecologisch, … ? Een beetje zoals Geert Noels : econopolis, aansturen op een oorlogskabinet, de frontlijn opzoeken, hiér debatten voeren, liever dan (ik neem aan dat hij in het buitenland wel al gespot zal zijn) lezingen in Chili of zo te gaan geven.
iemand
30. Jan, 2010
Het gaat hem om een algemene attitude. Hét precieze land van belofte kan je 20 jaar op voorhand niet voorspellen… het laatste decennium kon je goed boeren in de golfstaten, Zwitserland…. blijft dat zo, no-one knows.
Je moet je kroost dus opvoeden met die basishouding. Concreet… mijn kinderen krijgen er Engels ingedrild. Ze zullen ten strengste aangemaand worden om hun hogere studies buiten België aan te vatten (voor EU-ingezetenen is een bachelor aan de LSE spotgoedkoop btw, wel je wiskunde en Engels erin gestampt hebben, maar in de UK is het nog rampzaliger gesteld met het wiskundeniveau, dus dat moet lukken). De meeste landen hebben een residentievereiste (5 jaar er gewoond hebben) als criterium voor nationaliteitsverwerving. Die 5 jaar cumuleer je snel als je als 17-jarige al in het buitenland bent gaan studeren.
Paspoorten moet je verzamelen als postzegels. Heb je gezien wie er uit Argentinië kon ontsnappen toen de boel inklapte? Juist, zij met Italiaanse en Spaanse paspoorten van opa. Hoe worden de postjes verdeeld bij internationale instellingen? Wie werd er geëvacueerd uit Libanon in de zomer van 2006. Juist, de “Canadians of convenience”. Al eens gaan kijken in het Atlasgebergte/Anatolië welke niet-aangegeven paleizen daar staan betaald met Belgisch SZ-geld?
Concreet: de staat is een 19e eeuws concept. Hier valt op cynisch 21e eeuwse wijze allerlei lekkers te optimaliseren.
Zoals gezegd… de productive klasse is de meest mobiele ooit, maar het staatsbestel gaat uit van een middeleeuws model van domaniaal gebonden belastingshorigen.
Dit klapt om op een mooie dag en u kan maar beter zwemlessen genomend hebben in afwachting.
Interesting times are upon us, take care.
iemand
30. Jan, 2010
O ja,
denk dit door en u zal snel begrijpen dat u best uw vaste activa buiten België houdt. Dit zal het enige fiscale handvat zijn dat de poesjenellenkelder vd politiek op termijn nog rest… juist, regionale bevoegdheid… nog een centrifugale factor erbij.
We hebben the age of Aquarius gehad, nu volgt het tijdperk van de cynicus.
fv
30. Jan, 2010
@iemand : het tijdperk van de cynicus : moet je dan ook cynisch genoeg zijn om bvb je familiebanden door te knippen ? om als kind je ouders hier achter te laten, of als mijn vrouw en ikzelf samen mét onze dochter het land verlaten, ook je eigen ouders en broers en zussen te verlaten ? Ik kan wel in je argumenten komen hoor, maar ten koste van wat ?
iemand
30. Jan, 2010
fv,
Familiebanden doorknippen, wat nou? Binnen de hele EU kunnen uw ouders alvast hun sociale rechten (als daar nog wat van overblijft tegen dan) opgebouwd in andere lidstaten doen gelden. Residentie wijzigen, formulier E121 aanvragen and you’re i n the game. Dat een oude boom liever niet verplant wordt, is een andere zaak….
Als Europeanen onder de kerktoren willen blijven wonen, zal een obese overheid één van de gevolgen zijn. Overheden hebben geen vat op intellectuele condottieri; ze hebben liever honkvaste horigen met voorspelbaar mobiliteits- en carrièrepatroon. Deze categorie valt makkelijker te melken. Aan de uier van een wilde berggems daarentegen zal vadertje staat niet zo gauw lurken.
andere jan
31. Jan, 2010
fv,
kunnen we niet naar een buurland gaan, en ons sociaal leven in belgie houden?
andere jan
ps in de “gewone economie” blijken de buurlanden de echte concurrent te zijn( en minder china) , misschien worden ze ook de grootste concurrenten in de komende war on talent?
frank Declerck
30. Jan, 2010
http://www.cmavision.com/images/uploads/docs/CMA_Global_Sovereign_Credit_Risk_Report_Q4_2009.pdf
Hierin staat een gans ander beeld over België. Graag had ik reactie hierop.
iemand
30. Jan, 2010
Zelfde grafiek maken met impliciete pensioensschuld erin verwerkt. Simuleer de impact die de pensioenshervormingen in Duitsland, Nederland, UK, … gehad hebben, indexeer met lopende gemiddelde door de tijd = 100.
U zal wat zien dan.
fv
30. Jan, 2010
@iemand : poëtisch gevoel voor ironei et alia hebt u alleszins wel – u bent gene gewonen hé !? (wie is ‘iemand’ dan wel, écht ? laat u in uw kaarten kijken ?)
iemand
31. Jan, 2010
Vriendelijke woorden, waarvoor dank. Helaas kan ik mijn echte naam onmogelijk hier plaatsen. Ik moet een schijn van politieke geslachtsloosheid aanhouden om professionele redenen. Er lopen hier zowel meer eunuchen rond in dit serail.
fv
30. Jan, 2010
http://globaleconomicanalysis.blogspot.com/ : hier zien ze België òòk al in ‘the firing line’ …
carl
30. Jan, 2010
Wat de CPD cijfers betreftin het CMA rapport valt daarin ierland op met een CPD percentage van 12 % en 154 BPS 5 jaar mid en een rating van bbb+
Ierland heeft recent zijn bekastingen verhoogd op tabak en alcohol en ook op inkomens om zijn deficit tegen te gaan maar snijdt ook in de overheidsuitgaven als daar zijn de pensioenen van de ambtenaren,onderwijzend personeel krijgt een weddevermindering te slikken van 17 percent.Maar deze waren wel met 90 percent gestegen gedurende de groeijaren.En toch hebben de ieren met 67 percent het Europese verdrag goedgekeurd onlangs.Zowel werkgevers als vakbonden van prive en overheid en de overheid zelf zaten er rond de tafel en bereikten wel een saneer akkoord.
Wellicht zal dat niet lukken in Griekenland en zal Brussel als een stok achter de deur moeten fungeren om de Grieken te laten saneren.
Ierland heeft wel jaren een gunstig fiscaal tarief gehanteerd voor de ondernemingen,Google in Frankrijk haalde in 2009 een omzet van 800 miljoen euro maar gaf er maar 50 miljoen euro aan in Frankrijk als belastbaar inkomen en de rest werd in Ierland aangegeven.
Leve Europa.Als de Belgische bedrijven maar 13 % vennnotschapsbelasting betaalden en de grote multinationals fiscaal hun inkomen declareren in Ierland,zullen de Belgische buregers zelf veel meer belastingen moeten ophoesten om dat allemaal te dragen.
Leve Europa.
Jan
01. Feb, 2010
De rustige vastheid – lees : misdadig nietdoen – van de Belgische regering zal de bevolking schandalig veel geld kosten. De angst om nu enkele onpopulaire maatregelen te nemen zal resulteren in draconische ingrepen onder druk van de markten en dan begeleid (lees : verplicht) door EU, ECB, IMF, etc.
Wie herinnert zich niet de overreactie van de vakbonden toen even door Pasal Smet gesuggereerd werd om de lerarenlonen met 1 % (één procent !!!) te verlagen – het kot was te klein. Wel, het zal niet bij 1% blijven uiteraard…