Energietransitie – sneller naar een groener systeem?
Posted on 25. Jan, 2010 by Heleen in Green Corner, het einde van de fossiele brandstoffen
In een recente studie van de denktank Itinera -gebaseerd op Technology Perspectives 2008 van het IEA- wordt dieper ingegaan op de transitie naar een groener energiesysteem. De noodzaak van de evolutie naar een meer duurzaam systeem is niet alleen milieugerelateerd (klimaatverandering, smog, uitstoot van schadelijke stoffen…), maar is onontkoombaar door de eindigheid van de voorraad fossiele brandstoffen.
De auteur, Johan Albrecht, schat de kost van deze transitie zeer hoog in:
Het IEA (International Energy Agency) becijferde dat een ambitieuze energietransitie tegen 2050 een realiteit kan worden. Een stabilisering tot zelfs een halvering van de globale Co2-emissies behoren tot de mogelijkheden. Hiertoe zijn enorme bijkomende investeringen – van 17.000 tot 45.000 miljard $ -noodzakelijk. Dit zijn bovendien optimistische modelberekeningen. De reële kostprijs van de transitie zal wellicht veel hoger uitvallen.
De oplossing voor dit vraagstuk is niet 1 systeem of 1 technologie, niet 1 silver bullet.
Alle technologische opties dienen optimaal benut te worden om van de energietransitie een realiteit te maken. Investeringen in energiebesparingen en energie-efficiëntie kunnen meer dan de helft van de noodzakelijke emissiereductie genereren. Daarnaast spelen hernieuwbare energietechnologie, koolstofopslag of CCS (Carbon Capture and Sequestration) en in mindere mate nucleaire technologie een belangrijke rol. Technologische selectiviteit zoals een transitiebeleid zonder CCS of zonder nucleaire energie, maakt de transitie veel duurder en hypothekeert zelfs het realiseren van een ambitieuze reductiedoelstelling.
De volkswijsheid Leg niet al je eieren in dezelfde korf is hier ongetwijfeld van toepassing. Geen enkele optie mag uitgesloten worden, voldoende onderzoek is noodzakelijk, ook voor nucleaire energie. Zelf ben ik geen voorstander van CCS (technologie waarbij de uitgestoten CO2 wordt afgevangen en nadien onder de grond wordt opgeslagen). Wanneer je ‘afval’ opslaat onder de grond in plaats van uit te stoten in de lucht blijft dit toch afval? CCS kan een belangrijke rol spelen in de evolutie naar een CO2-vrijer systeem, maar is geen duurzame oplossing.
De 4 transitievoorwaarden volgens Itinera:
herstellen van de R&D-budgetten, prijs zetten op CO2, demand-pullmaatregelen (voor prille technologieën met een hoge kost) en PPS voor systeemdimensies
Tot slot een verrassende grafiek: de evolutie van de energiegerelateerde R&D-uitgaven in IEA-landen, per technologie.
Verrassend, op een aantal punten:
- Vlak na de oliecrisis zijn er massale investeringen gebeurd in onderzoek naar energietechnologie. Hoewel energie tegenwoordig een ‘hot issue’ is, zijn de huidige budgetten relatief beperkt. Het huidige niveau ligt lager dan in 1980!
- Uit de studie blijkt dat energie-efficiëntie en energiebesparing het grootste emissiereductiepotentieel hebben. Dit staat in schril contrast met de budgetten die hieraan worden besteed.
- Het aandeel van hernieuwbare energie in de budgetten staat niet in verhouding tot de aandacht die hieraan wordt besteed in het nieuws, door politici en bedrijven.
- De uitgaven voor onderzoek naar nucleaire technologie domineren. Fossiele brandstoffen zijn echter nog steeds wereldwijd de belangrijkste energiebron, waar een aanzienlijke efficiëntieverhoging mogelijk is. Toch maakt dit onderzoek slechts een klein deel uit van het totale budget.
- België besteedt gemiddeld 0,001% van het bbp aan onderzoek naar hernieuwbare energie. Onze groene toekomst is verzekerd…
15 Responses to “Energietransitie – sneller naar een groener systeem?”
Leave a Reply
Econopolis Economic Encounter
Heleen Van Hoof
Heleen Van Hoof is the chief editor of the Econoshock 'Green Corner'.She holds a degree as
"Mechanical Engineer", and has an extensive experience in energy, alternative energies and environmental issues.
On this blog, she inspires the Econoshock-readers with news on energy, the green economy and sustainable economics.
To contact Heleen: greencorner[at]econopolis.beFor press and media : +32/3/3666.555
Jan L
25. Jan, 2010
Dat er momenteel minder wordt geïnvesteerd in onderzoek naar energietechnologie is een gevolg van de lage energieprijzen. In 2005 lag de olieprijs tussen de 50 en de 60 dollar per vat. In 1980 was dat bijna 85 dollar (dollars van 2005). Een hoge energieprijs is dus een zegen voor energiebesparing.
In België zitten we met een competitiviteitsprobleem omwille van onze hoge loonkost. Als we niet harder inzetten op energiebesparing komt daar binnenkort nog een probleem bij…
Het enige budget waarin hernieuwbare energie is oververtegenwoordigd, is het marketingbudget van elektriciteitsproducenten.
Carl Van Keirsbilck
25. Jan, 2010
“Het huidig niveau ligt lager dan in 1980!”
Lijkt vooral door desinvestering in kernenergie.
‘k weet niet of dit op zich negatief is.
Heleen
26. Jan, 2010
@Carl: niet enkel kernenergie, ook het budget voor hernieuwbare energie en fossiele brandstoffen is gedaald. Dit lijkt me niet positief.
Carl Van Keirsbilck
26. Jan, 2010
Relatief tov 1980 lijkt de daling in de 3 domeinen ongeveer gelijkaardig (als mijn ogen mij niet in de steek laten). Het leeuwendeel van de absolute daling valt echter toe te schrijven aan desinvestering in kernenergie.
De sterke relatieve daling inzake hernieuwbare energie is daarbij eigenaardig.
Ik vraag me ook af of die cijfers inflatiegezuiverd zijn of niet.
philippe
26. Jan, 2010
Ik ben juist in het boek van thomas friedman aan het lezen. (de aarde is plat, vol en warm; de toekomst is groen)
Aan te raden al dit onderwerp je intereseert.
@Jan L: inderdaad de lage olie prijs heeft er inderdaad veel mee te maken. En spijtig dat bv.: de VS niet inziet dat hoe meer ze olie kopen, hoe meer ze in het midden oosten hopen geld achterlaten, die ook naar hun vijanden gaan zoals teroristen,…
een van de dingen die thomas friedman vertelde in zijn boek was dat er nu ook bumper stickers opdijken met “HOW MANY SOLDIERS PER GALLON DUS YOUR SUV DRIVE”!
Bezoeker
26. Jan, 2010
Heleen en collega’s energiedeskundigen
De volkswijsheid dat zegt “Leg niet al je eieren in dezelfde korf” heeft ook nog andere gezegden dat misschien even ernstig kan worden genomen, betreffende ” onze Vlaams-Belgische ” betrokkenheid in verband met de economische en technologische noodzaak in het verder ontwikkelen van duurzame Vlaamse Technologische Energiekennis, en deze dan ook te kunnen exporteren en niet importeren.
Maar dit is inderdaad een Vlaams ideologisch discours geweest, en niet alleen, na de energiecrisis van de jaren 1970. Boer pas op uw energieganzen, vooral de buitenlandse hebben dit gedaan, in Vlaanderen heeft men ze geslacht, namelijk de bestaande windturbine industrie en kennis, en vergeten verder te kweken. Resultaat in de meeste Europese landen zijn windeiëren terug te vinden van prima rendabele Duitse kwaliteit, inderdaad gesubsidieerd, maar dat is een ideologisch discours geweest, zoals met de assemblage. Diensten volk dat Duitse of Engelse energie handleidingen moet vertalen, het kan inderdaad een struisvogelpolitiek
of een onrealistisch discours van de vorige jaren zijn geweest, maar zeker niet voor de Duitse Mannschaft
http://be.linkedin.com/in/telamonbert/nl
Koen D.
26. Jan, 2010
Hierna een bijzonder interessante presentatie van Jeff Rubin die aansluit bij dit topic.
http://www.youtube.com/watch?v=wYuLjGQQ-jg&feature=player_embedded#
De presentatie zelf duurt een goeie 30′. De eerste minuten vond ik niet bijzonder sterk, het vervolg wel.
Over een aantal zaken in de toespraak valt zeker te debatteren. Jeff Rubin heeft misschien niet het grote gelijk maar hij zet wel aan tot denken…
andere jan
26. Jan, 2010
idd, echt de moeite,
Het stukje waar hij de reden van de huidige crisis zoekt bij hoge olie prijzen ipv van sub prime leningen stemt tot nadenken.
jan
Carl Van Keirsbilck
26. Jan, 2010
Net zoals Jeremy Rifkin in een vorige post van Geert hier op deze blog een paar weken terug.
Koen D.
27. Jan, 2010
De hoge olieprijs is zeker een factor geweest in de huidige economische malaise, maar de toestand op de financiële markten lijkt mij hierin toch veel belangrijker.
Jan L
27. Jan, 2010
Een iets kortere video, goede illustratie van vraag en aanbod en hoe een hoge olieprijs kan leiden tot een recessie (korte termijn verschuiving van vraagcurve): http://www.youtube.com/watch?v=T7vGDwGLU7s
Heb ooit een grafiekje gemaakt met US recessies (blauwe balkjes) en olieprijs: http://ecocafe.files.wordpress.com/2009/12/elasticiteit1.jpg
Het verband is sprekend, maar de hoge olieprijs van 2007-2008 was het gevolg van opgepompte economische groei en dus niet de oorzaak van de recessie op zich.
andere jan
27. Jan, 2010
@jan L
maw : het tekort aan goedkope olie is de beperkende factor voor groei.
dus niet alleen groene jongens moeten groen zijn
andere jan
Bezoeker II
26. Jan, 2010
@ Geert: CCS lijkt inderdaad geen structurele oplossing, als men de CO2 alleen maar zou opvangen en stockeren. Momenteel zijn er echter verscheidene technieken in ontwikkeling om koolstofdioxide te recupereren als brandstof:
- via genetisch gemodificeerde bacteriën http://www.rdmag.com/News/2009/12/Energy-Engineering-Bacteria-To-Turn-Carbon-Dioxide-Into-Liquid-Fuel/
- via zonlicht
http://gas2.org/2009/11/26/scientists-make-fuel-from-co2-emissions-and-sunlight/
- via algenfarms
http://www.msnbc.msn.com/id/12834398/
De vraag blijft natuurlijk of de EROEI (energy invested on energy returned) van die technieken ooit groot genoeg zal zijn om hen tegelijk ecologisch verantwoord en commercieel levensvatbaar te maken.
Los daarvan:
In het licht van een wereldwijd exponentieel toenemende energiehonger kan je je ook de vraag stellen of het loont om volop in de uitbouw van bestaande groene energietechnologie te investeren (met een eerder laag rendement, waardoor zij technisch en praktisch misschien sneller achterhaald blijkt dan de benodigde infrastructuur economisch kan afgeschreven worden)? Misschien worden de fondsen daarvoor beter geïnvesteerd in het versneld uitwerken van conceptuele technologieën (kernfusie, jet stream kite turbines, etc.)? Die beloven een (veel) groter rendement dan de huidige technologieën, maar niemand kan natuurlijk garanderen dat het onderzoek daarvan op korte of middellange termijn tot praktische resultaten zal leiden.
Enerzijds kunnen (en moeten) we vandaag veiligheidshalve een en-en-politiek hanteren, maar dat vermijdt wellicht niet dat er een soort trade off ontstaat tussen vandaag en morgen.
sebastian
26. Jan, 2010
onder het motto : zoek een studie die je gelijk bewijst …
Heleen
27. Jan, 2010
@sebastian: wat wil je daarmee zeggen? de studie is gebaseerd op een rapport van het IEA (International Energy Agency), geen gebakken lucht dus.